انتقاد از قیمت‌گذاری روز محصولات کشاورزی

یک کارشناس بازار سرمایه گفت: در بخش کشاورزی ایران همچنان نگاه‌ها سنتی است و هنوز شاهد قیمت‌گذاری روی محصولات هستیم که با این کار عرضه و تقاضای واقعی برای این محصولات ایجاد نمی‌شود و نمی‌توان در چنین شرایطی نسبت به تولید یا خرید این محصولات برنامه‌ریزی کرد. حال آنکه به کمک ابزارهای مالی چه تولیدکننده و چه مصرف‌کننده و حتی سفته‌بازان و سرمایه‌گذاران می‌توانند آینده قیمت‌ها را پیش‌بینی کرده و با پذیرش ریسک‌های احتمالی وارد بازار شده و به معاملات عمق بدهند.
حسنعلی بشارت‌احسانی ضمن بررسی روند توسعه بورس کالا در سال‌های گذشته و فرصت‌های پیش‌روی این بورس به خصوص‌ در حوزه بازارهای مشتقه و مالی و ایجاد تحول در بخش کشاورزی کشور به پایگاه خبری بازار سرمایه (سنا)، راه‌اندازی معاملات گواهی سپرده کالایی و استقرار نظام انبارداری را برگ برنده بورس کالا در سال‌های آینده عنوان کرد و گفت: اقدام مثبت بورس کالا در توسعه ظرفیت‌های انبارهای بورسی می‌تواند به تحول ساختارها در بازار محصولات کشاورزی منجر شود به طوری که معتقدم زنجیره تکمیلی توسعه بورس کالا ارتباط مستقیمی با توسعه انبارهای تحت کلید این بورس دارد.
این کارشناس ارشد بازار سرمایه اظهار داشت: اگر روند پذیرش انبارهای متعدد در مناطق مختلف و مستعد کشور در تولیدات کالاهای مختلف ادامه یابد، به طور حتم سرعت توسعه بورس کالا و پذیرش کالاهای بیشتر و رشد بازیگران در این بازار افزایش می‌یابد.
مدیرعامل کارگزاری توسعه سرمایه دنیا افزود: عملکرد بورس کالا طی این سال‌ها در حوزه رشد حجم و ارزش معاملات و ورود کالاها و پذیرش شرکت‌های جدید کاملا مشخص است که با فراگیر شدن ابزارهای مالی با ورود دارایی‌های جدید به بازار مشتقه و مالی و گسترش نظام انبارداری، نقش بورس کالا به زودی در اقتصاد پررنگ‌تر از گذشته می‌شود.
وی گفت: در حوزه محصولات کشاورزی جای کار زیادی وجود دارد که بورس کالا به خوبی روی این حوزه متمرکز شده است. مثلا گندمی که از مهم‌ترین کالاهای کشاورزی در ایران محسوب شده و کالای استراتژیک تلقی می‌شود در اغلب کشورها استانداردهایی را برای آن تعریف می‌کنند تا این محصول را در قالب قراردادهای آتی یا اختیار معامله روی یک نوع خاصی از گندم که مثلا بیشترین تولید را داشته و قابلیت انبار کردن دارد، راه‌اندازی کنند. همچنین از آنجایی که هماهنگی قیمت انواع گندم خیلی بالاست، کشاورزی که انواع و اقسام گندم را تولید کرده و می‌فروشد، از قیمت واقعی محصول خود مطلع می‌شود. در مقابل، خریداری که نوع خاصی از گندم که حتی قرارداد آتی روی آن تعریف نشده است را معامله می‌کند، می‌تواند به کمک این ابزارهای مالی برای مصرف خود برنامه‌ریزی کند. در مورد ذرت و برنج هم همین‌طور است.
بشارت‌احسانی عنوان کرد: متاسفانه در بخش کشاورزی ایران همچنان نگاه‌ها سنتی است و هنوز شاهد قیمت‌گذاری روی محصولات هستیم که با این کار عرضه و تقاضای واقعی برای این محصولات ایجاد نمی‌شود و نمی‌توان در چنین شرایطی نسبت به تولید یا خرید این محصولات برنامه‌ریزی کرد. حال آنکه به کمک ابزارهای مالی چه تولیدکننده و چه مصرف‌کننده و حتی سفته‌بازان و سرمایه‌گذاران می‌توانند آینده قیمت‌ها را پیش‌بینی کرده و با پذیرش ریسک‌های احتمالی وارد بازار شده و به معاملات عمق بدهند.
وی ادامه داد: در حال حاضر سیاست‌های دستوری مانع رونق ابزارهای مالی شده که البته این رویکرد در کالاهای غیراستراتژیک و عموما صادراتی به واسطه ورود آنها به بورس کمتر دیده می‌شود.
به گفته وی، ساختار مسایلی که ما در بازار ایران داریم، متاسفانه از نظر بین‌المللی غیراستاندارد است ولی با وجود همه این چالش‌ها باز می‌شود کار کرد. در این حوزه کارگزاران می‌توانند با بورس‌ها تعامل کرده و دولت و سازمان‌های مربوطه نیز باید پشتیبانی کنند.
این کارگزار باسابقه بازار سرمایه در ‌پایان گفت: فکر می‌کنم بورس کالا جای پیشرفت زیادی دارد و امیدوارم که هم از نقطه‌نظر پذیرش انواع کالا و اوراق مبتنی بر کالاهای قابل معامله در بورس و هم از نظر حجم فعالیت فعالان اقتصادی، شاهد توسعه همه‌جانبه این بورس باشیم.