انجماد تقاضا

گروه مسکن- آخرین تحولات بازار مسکن تهران نشان می‌دهد که شیب افزایش قیمت به صفر میل می‌کند. به گزارش «جهان صنعت»، کارنامه بازار مسکن در تیرماه امسال از افزایش ۳/۱ درصدی قیمت و کاهش شدید معاملات خبر می‌دهد که نتیجه دو عامل «رشد منفی بازارهای رقیب» و «انصراف متقاضیان مصرفی» ارزیابی می‌شود.
تازه‌ترین گزارش از وضعیت بازار مسکن شهر تهران در تیرماه امسال نشان می‌دهد که میانگین هر متر‌مربع واحد مسکونی در پایتخت به ۱۳ میلیون ۶۱۵ هزار تومان رسیده است. بر اساس گزارش دفتر برنامه‌ریزی و اقتصاد مسکن وزارت راه‌و‌شهرسازی از جزئیات معاملات بازار مسکن تیرماه پایتخت، تعداد کل مبایعه نامه‌های ثبت شده در تیرماه در تهران چهار هزار و ۸۹۸ فقره معامله است که نسبت به تیرماه سال گذشته ۶/۶۴ درصد کاهش معاملات را نشان می‌دهد. از سوی دیگر قیمت یک متر زیربنای مسکونی در شهر تهران به ۱۳ میلیون و ۶۱۵ هزار تومان رسیده که نسبت به ماه گذشته کمتر از ۳/۱ درصد رشد داشته است.
پیامد عقب‌نشینی متقاضیان
از اردیبهشت‌ماه ۹۷ که شیب افزایش قیمت مسکن به طور فزاینده صعودی شده بود، برای اولین بار تورم قیمت به کمترین میزان خود رسیده است. ناظران معتقدند با توجه به عقب‌نشینی متقاضیان مسکن از خرید به دلیل کاهش توان معیشتی احتمال منفی شدن تورم مسکن در ماه‌های آینده نیز بعید نیست. یکی از مهم‌‌ترین عوامل کاهنده قیمت مسکن خروج گسترده متقاضیان مصرفی و «انجماد تقاضا» به دلیل گرانی بی‌سابقه قیمت‌ها ارزیابی می‌شود؛ عاملی که نه تنها حجم معاملات را به طور بی‌سابقه‌ای کاهش داده، بلکه در حال شکستن قیمت اسمی مسکن است. تا پیش از این انتظارات تورمی باعث شده بود بسیاری از مالکان از فروش زیرقیمت واحدهای خود امتناع کنند اما با فروکش کردن تب قیمت‌ها حالا برگ برنده در دست خریداران افتاده است.
گزارش دفتر برنامه‌ریزی اقتصاد مسکن وزارت راه‌و‌شهرسازی نشان می‌دهد روند نزولی تورم مسکن آغاز شده و در صورت تداوم تا پایان تابستان ممکن است بازار مسکن با رشد منفی نیز مواجه شود. همه این شرایط باعث شده تا حالا خریداران مسکن در موضع قدرت باشند چراکه فروکش کردن فضای سوداگرانه در بازار باعث چرخش ابتکار عمل از فروشندگان به خریداران خواهد شد.
تاثیر کاهش قیمت بازارهای رقیب
به غیر از این عوامل، ریزش نسبی بازار سرمایه و قیمت دلار در هفته‌های اخیر قیمت‌های پیشنهادی مالکان مسکن را رفته‌رفته تعدیل می‌کند.
همزمان با افزایش بی‌سابقه قیمت دلار در سال گذشته همین میزان انتظار تورمی در بازار مسکن نیز ایجاد شد اما توان خرید مشتریان پاسخگوی رشد سه برابری مورد انتظار در بازار مسکن نبود. بر همین اساس قیمت مسکن نتوانست رشد سه برابری قیمت ارز را تجربه کند و حالا نیز این دو بازار در شرایط موازنه قیمت‌ها قرار دارند.
سرمایه اکثر متقاضیان مصرفی بازار مسکن تهران کمتر در بازه حداقلی فایل‌های پیشنهادی فعلی قرار دارد و همین شرایط ممکن است قیمت‌ها را تعدیل کند. در یک سال گذشته اکثر متقاضیان بازار مسکن که با «قیمت پیشنهادی بالاتر» فروشندگان مواجه شدند گزینه کوچ به مناطق ارزان‌تر را به جای تحمیل گرانی به معیشت خود ترجیح دادند و در نتیجه بسیاری از فایل‌های بنگاه‌های معاملات ملکی بدون متقاضی باقی مانده است. این شرایط دست‌کم در ماه‌های آینده به نفع متقاضیان تمام خواهد شد.
کاهش ۲۰ درصدی مبایعه‌نامه‌ها
تعداد مبایعه‌نامه‌های مسکن در تیرماه امسال نسبت ماه قبل از آن (خرداد ۹۸) ۲۰ درصد کاهش داشته است. همچنین میانگین قیمت هر متر مربع واحد مسکونی در تیرماه در شهر تهران ۱۳ میلیون و ۶۱۵ هزار تومان برآورد شده که نسبت به تیرماه سال گذشته که میانگین هر مترمربع واحد مسکونی شش میلیون و ۹۸۷ هزار تومان بود، افزایش ۸/۹۴ درصدی را نشان می‌دهد. متوسط هر متر مربع واحد مسکونی در تیرماه نسبت به خرداد امسال نیز ۳/۱ درصد رشد داشته است که نشان‌دهنده کاهش شتاب فزاینده افزایش ماهانه قیمت مسکن بود.
نسخه وزیر؛ خانه نخرید
در این شرایط وزارت راه‌و‌شهرسازی که پس از ورود محمد اسلامی یکی از بی‌برنامه‌ترین دوران تاریخ تاسیس خود را سپری می‌کند بدون ارائه راهکارهای کوتاه‌مدت و بلند‌مدت برای تقویت قدرت خرید متقاضیان تنها به «نخریدن مسکن» توصیه می‌کند. در این شرایط یکی از نسخه‌های پیشنهادی وزیر راه‌و‌شهرسازی برای متقاضیان مسکن، توصیه به عدم خرید است. پیش از این محمد اسلامی وزیر راه‌و‌شهرسازی با بیان اینکه معاملات مسکن رو به کاهش است و خریدار در این بخش وجود ندارد، گفته بود: «در شرایطی که حباب بزرگی در مسکن ایجاد شده مردم اقدام به خرید خانه نکنند و اجازه دهند شرایط آرام شود و این حباب به اصطلاح بترکد. نکته مهم این است که چند معامله در بازار مسکن انجام شده است، معاملات کلا رو به کاهش بوده و همین کاهش و نبود خریدار در وضعیتی که فروشنده زیاد شده موجب افت قیمت‌ها خواهد شد.» در این شرایط که تقویت تسهیلات مسکن می‌تواند بخشی از توان از دست رفته متقاضیان را برای ورود دوباره به بازار مسکن جبران کند وزارت راه‌وشهرسازی به انعقاد قرارداد خانه‌سازی برای کارمندان دولت و نیروهای مسلح مشغول است و انتظار دارد با عرضه این واحدها در بیابان‌های تهران (که چند درصد واحدهای فعلی تهران هم نیست) قیمت‌ها را تعدیل کند!
بیشینه و کمینه قیمت در مناطق پایتخت
در گزارش دفتر برنامه‌ریزی و اقتصاد مسکن وزارت راه‌و‌شهرسازی آمده است‌ در تیرماه امسال در پایتخت، بیشترین میانگین قیمت هر مترمربع واحد مسکونی به منطقه یک تهران با ۳۱ میلیون و ۸۵۸ هزار تومان اختصاص داشت و منطقه ۳ با متوسط هر متر ۲۳ میلیون و ۶۵۱ هزار تومان و منطقه دو با میانگین متری ۲۰ میلیون و ۸۹۴ هزار تومان در رتبه‌های بعدی قرار داشتند.
ارزان‌ترین مناطق پایتخت در معاملات مسکن ماه گذشته به منطقه ۱۸ با میانگین متری پنج میلیون و ۹۲۰ هزار تومان اختصاص داشت و رتبه‌های بعدی منطقه ۲۰ با متوسط متری شش میلیون و ۳۴۷ هزار تومان و منطقه ۱۷ با متوسط متری هفت میلیون و ۱۳ هزار تومان قرار گرفتند. بیشترین تعداد معاملات مسکن در تهران در ماه گذشته به منطقه ۵ با ۵۶۵ فقره اختصاص یافت و در رتبه‌های بعدی مناطق ۲ با ۴۰۵ فقره و ۱۰ با ۲۷۸ فقره قرار گرفتند. کمترین تعداد معاملات نیز با ۳۸ فقره مبایعه‌نامه به منطقه ۱۹ تعلق داشت.