21 - 12 - 2022
انحراف ۶۰ درصدی زودبازدهها باز هم تایید شد
گروه صنعت- گزارش مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در بررسی عملکرد آییننامههای اجرایی گسترش بنگاههای اقتصادی زودبازده و کارآفرین بیانگر انحراف ۶۰ درصدی زودبازدهها از مسیر اهداف اشتغالزایی آنهاست. این بررسی به نوعی تایید گزارش شش ساله برنامه چهارم توسعه از انحراف این بنگاهها از مسیر و هدف اصلی خود بوده که رقم این گزارش هم همان ۶۰ درصد انحراف را نشان میدهد.
اشتغالزایی ناموفق دولت!
دفتر مطالعات انرژی، صنعت و معدن مرکز پژوهشهای مجلس اعلام کرد: هدف از این گزارش، ارزیابی عملکرد طرحهای زودبازده و تحلیل پیامدهای اقتصادی به ویژه اهداف اشتغالزایی این طرحهاست. از زمان شروع این برنامه در آذرماه ۱۳۸۵ تا پایان سال ۱۳۸۹، مانده مبلغ طرحهای معرفی شده به بانکها حدود ۴/۶۷۲ هزار میلیارد ریال و ارزش طرحهای تایید شده در بانکها ۱/۳۱۲ هزارمیلیارد ریال بود که از این مبلغ تا پایان اسفندماه ۱۳۸۹ معادل ۸/۲۵۰ هزار میلیارد ریال پرداخت شد.
تا پایان اسفندماه ۱۳۸۹ معادل ۳/۲۳ هزار میلیارد ریال افزایش تسهیلات سررسید گذشته و معوق شد. بررسی عملکرد طرحهای زودبازده نشان میدهد که نسبت اشتغال ایجاد شده به اشتغال پیشبینی شده در قراردادهای منعقده در پایان سال ۱۳۸۹به ۴۳/۳۹ درصد رسید که این امر نشاندهنده ناموفق بودن سیاست اشتغالی دولت در قالب طرحهای زودبازده و انحراف بیش از ۶۰ درصدی برنامه یادشده از اهداف اشتغالزایی آن است.
همچنین با استنباط از گزارشهای سازمان بازرسی کل کشور و بانک مرکزی و به خصوص عملکرد طرحهای به بهرهبرداری رسیده میتوان نتیجه گرفت که تا پایان سال ۱۳۸۹ به طور تقریبی ۳۰ درصد از منابع و تسهیلات پرداخت شده به طرحهای یادشده، فاقد عملکرد بوده یا منحرف شده است.
اختلافنظر اشتغالزایی دستگاهها یکسان شد!
این در حالی است که پس از چند سال گمانهزنی و اختلاف نظر بین دستگاهها درباره نتایج عملکرد اشتغالی زودبازدهها، گزارش شش ساله برنامه چهارم توسعه نیز نشان داد که ۶۰ درصد اهداف ایجاد اشتغال این طرح به انحراف رفته است.
گزارش عملکرد شش ساله برنامه چهارم توسعه بیانگر آن بود که عملکرد زودبازدهها به آنچه گزارشات بانک مرکزی و دستگاههای دیگر درباره منحرف شدن طرح مطرح میشد نزدیکتر است تا تحقق ۹۶ درصدی اهداف زودبازدهها.
دولت در گزارش عملکرد برنامه چهارم توسعه در بخش گسترش بنگاههای کوچک اقتصادی زودبازده و کارآفرین کشور از ابتدای اجرا (اسفندماه ۸۴) تا پایان ۸۹ (زمانی که اجرای زودبازدهها به حداقل خود رسید و به نوعی جای خود را به مشاغل خانگی داد)، اعلام کرد که نسبت تسهیلات پیشبینی شده در طرحهای معرفی شده در کل تسهیلات تا پایان سال ۸۸ به میزان ۰۱/۲۰۹ درصد بوده و این رقم در پایان سال ۸۹ به ۰۸/۲۲۲ درصد رسیده است.
همچنین عنوان شد نسبت مبلغ پرداخت شده به کل تسهیلات تا پایان سال ۸۸ به میزان ۲۳/۴۴ درصد و در پایان ۸۹ نیز به ۶۷/۴۷ درصد رسید. میانگین اشتغال پیشبینی شده در طرحهای معرفی شده نیز قابل توجه است که در سال ۸۸ به ازای هر طرح ۲۷/۳ نفر و در پایان ۸۹ نیز به ازای هر طرح ۳۸/۳ نفر اعلام شد.
نیمنگاهی به گزارش عملکرد برنامه چهارم توسعه
با این حال، میانگین اشتغال ایجاد شده در طرحهای به بهرهبرداری رسیده براساس گزارش عملکرد برنامه چهارم توسعه نسبت به پیشبینی آن متفاوت بود. از ابتدای اجرای زودبازدهها تا پایان ۸۸ به ازای هر طرح به بهرهبرداری رسیده ۵۴/۱ نفر و در پایان ۸۹ نیز به ازای هر طرح به بهرهبرداری رسیده، ۵۷/۱ نفر اشتغالزایی صورت گرفت.
از دیگر نکات قابل توجه در عملکرد زودبازدهها و بنگاههای کوچک میتوان به نسبت قراردادهای منعقد شده به طرحهای تایید شده توسط بانکها در گزارش عملکرد برنامه چهارم اشاره کرد که این نسبت در پایان سال ۸۸ به میزان ۷۶/۸۷ درصد و در پایان ۸۹ نیز به میزان ۳۶۸/۸۷ درصد بوده است. به عبارتی میتوان گفت درصد بسیار بالایی از طرحهای معرفی شده به بانکها در قالب زودبازدهها تایید شدند.
با این حال اشتغال ایجاد شده به اشتغال پیشبینی شده در قراردادهای منعقده که میتواند نتیجه عملکرد زودبازدهها در بازار کار کشور باشد چندان قابل توجه نیست و در پایان سال ۸۸ این نسبت ۰۱/۴۰ درصد و در پایان ۸۹ نیز با اندکی کاهش به ۴۳/۳۹ درصد رسید که نشاندهنده نوعی شکست سیاست اشتغالی دولت در قالب زودبازدهها بوده است.
این مساله نهتنها در عملکرد اشتغال ایجاد شده به اشتغال پیشبینی شده در قراردادهای منعقده مشاهده میشود بلکه به نوعی دیگر در میانگین اشتغال پیشبینی شده طرحها و اشتغال ایجاد شده آنها نیز دیده میشود. در سال ۸۹ اشتغال پیشبینی شده در طرحها ۳۸/۳ نفر اعلام شده بود و در همان سال اشتغال ایجاد شده به ۵۷/۱ نفر کاهش یافت.
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد