انسجام ملی لگدمال تسویه‌حساب سیاسی

گروه سیاسی- تشییع میلیونی سردار شهید در تهران، مشهد، اهواز، قم و کرمان نشان داد که عدو شود سبب خیر اگر خدا خواهد. البته اگر برخی تندروها اجازه دهند! تلخی ترور حاج قاسم سلیمانی چنان بود که همه تلخی‌های قبل از آن همچون ناآرامی‌های آبان را شست و برد. همین شد که شاهد بودیم بسیاری از چهره‌های سیاسی اصلاح‌طلب که پیشتر گمان می‌رفت با مجموعه حاکمیت زاویه پیدا کرده‌اند، طرف خود را انتخاب کرده و ضمن محکوم کردن اقدام تروریستی آمریکایی‌ها در صف نظام و مردم ایستادند.
در واقع یک رخداد ناگوار به نتیجه‌ای مطلوب که همان انسجام داخلی و وحدت ملی است، انجامید. با توجه به حساسیت این مقطع زمانی که جمهوری اسلامی ایران به طرق مختلف تحت فشار است، انتظار می‌رفت از این نتیجه استقبال و برای حفظ آن تلاش شود اما عجب آنکه نشد! اینکه رویکرد اصلاح‌طلبان مبنی بر عبور از اختلاف نظرها و یکپارچه شدن با مجموعه حاکمیت مورد نقد جریان موسوم به برانداز قرار گیرد، قابل پیش‌بینی بود اما اینکه به خاطر همین همگرایی از سوی طیف خاصی از جریان رقیب هم مورد تهدید و اهانت قرار گیرند دور از انتظار بود.
سخنان حسن عباسی که ویدئوی آن در فضای مجازی دست به دست می‌شود، مثال روشنی از تلاش برای بر هم زدن انسجام ایجاد شده است. او که خود را تئوریسین اصولگرا می‌داند، در یکی از مراسم‌های بعد از شهادت سردار سلیمانی به بیانیه اصلاح‌طلبان که مسوولان را به هوشیاری و تدبیر در پاسخگویی به آمریکا فراخوانده بودند، واکنش نشان داد و گفت: «من نگران جریان نفاق در داخل هستم. به دادستان کل کشور هشدار می‌دهم. احساسات مردم به غلیان درآمده است. اصلاح‌طلبان دارند با احساسات مردم در قضیه شهادت قاسم سلیمانی بازی می‌کنند. اگر مردم ریختند و این باند اصلاح‌طلب را در خیابان کشتند، نگویید که هشدار نداده بودید. … چرا وقتی نظام می‌خواهد جلوی آمریکا بایستد شما آیه یأس می‌خوانید. اگر همین مردم که برای بدرقه قاسم سلیمانی به خیابان آمدند خون‌شان به جوش آمد و شما اصلاح‌طلبان را تکه‌تکه کردند، نگویید که هشدار ندادید. علوی جلوی این سگ‌ هار تاجزاده را بگیر. والا مردم این منافقان را ساکت می‌کنند. ما به کوری چشم باند خاتمی و به کوری چشم باند حسن روحانی که گفت سال‌های آینده انتقام خواهیم گرفت، عنقریب از آمریکا انتقام می‌گیریم و زخم دیگری بر سینه مفسدین اصلاح‌طلب می‌زنیم.»
شهادت وحدت‌ساز
اظهارات و لحن وی آنقدر تند و به دور از عرف است که بسیاری از سیاسیون ترجیح می‌دهند آن را نشنیده بگیرند و حتی به آن واکنش هم نشان ندهند. مثلا محمد مهاجری، فعال سیاسی اصولگرا که معمولا با هشتگ ما اصولگراها به نقد رویکرد این جریان می‌پردازد هم حاضر نشد در گفت وگو با «جهان‌صنعت» درباره این رویکرد گفت‌و‌گو کند.
برخی دیگر از اصولگرایان اما واکنش‌هایی نشان داده و از این رویه انتقاد می‌کنند. حسین کنعانی‌مقدم، فعال سیاسی اصولگرا یکی از همین افراد است و در گفت‌وگو با «جهان‌صنعت» ضمن اشاره به اینکه «شهادت سردار سلیمانی یک زلزله سیاسی در منطقه و حتی صحنه بین‌المللی بود» گفت: «این اتفاق تاثیری هم در صحنه داخلی کشور گذاشت و یکی از میوه‌های ارزشمند این درخت طیبه بحث انسجام وحدت ملی است. ما در یکی، دو سال اخیر حوادثی را مثل حوادث آبان ماه پشت سر گذاشته‌ایم و این شهادت باعث شد که خیلی از غبارهای سیاسی و اختلاف‌نظرها رفع شود و به سوی انسجام وحدت ملی حرکت کنیم.»
وی همچنین تاکید کرد: «شهادت سردار سلیمانی و تاثیری که در فضای داخلی کشور داشت حتما تاثیر بسیاری در انتخابات آتی خواهد داشت. اکنون مطالبه و توقع مردم شکل‌گیری یک مجلس کارآمد، انقلابی و ضدآمریکایی است و این موضوع می‌تواند مشارکت حداکثری مردم را رقم زند.» این فعال سیاسی اصولگرا با اشاره به اینکه «حضور مردم در تظاهرات تهران، قم، کرمان و مشهد بی‌سابقه بود» گفت: «بعد از رحلت حضرت امام چنین گردهمایی‌ای را نداشتیم و این فضا می‌تواند کمک بسیاری در جهت رفع و کنار گذاشتن اختلافات داخلی کند. باید به فکر این باشیم که مشکلات و مسائل خود را در داخل کشور و در سطح منطقه حل‌وفصل کنیم.»
کنعانی‌مقدم افزود: «این حرکتی که انجام شد، خود یک رفراندوم و همه‌پرسی بود. همه سلایق سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و نخبگان آمدند و در صفوف ملت قرار گرفتند و این باعث شد که مردم به تداوم ایستادگی و مقاومت رای دهند و درهای مذاکره که درهای سازش و تسلیم بود را ببندند. این همه‌پرسی به نفع ملت رقم خورد و مجلس نیز در مصوبه سه فوریتی اخیر به این مطالبه مردم پاسخ داد. همه اینها در کنار هم سبب شده که ما اکنون در موقعیتی قرار داشته باشیم که حرف اول و آخر را در منطقه بزنیم.»
تندروها مردم را دلسرد می‌کنند
این فعال سیاسی اصولگرا در واکنش به رویکرد برخی چهره‌های تندرو که با اظهارات و ادبیات تند خود به انسجام ایجاد شده خدشه وارد می‌کنند، گفت: «توصیه من این است که افرادی که خود را در صف سیاسیون قلمداد می‌کنند، قدری هم از روش‌های سیاسی شهید قاسم سلیمانی یاد بگیرند و استفاده کنند. ایشان چهره‌ای بود که سیاست را می‌فهمید و در عین حال سیاسی‌کار نبود و روش و منش او در سخنانش مشخص است. او مطالبات مردم را مطرح می‌کرد و در دل مردم بود. همین هم باعث شد که مردم این طور پشت پیکر پاک و شهیدش ساعت‌ها راهپیمایی کند. به اعتقاد من ممکن است برخی بخواهند از فضای سیاسی کشور به نفع خود استفاده کنند یا با نغمه‌خوانی‌های منفی کاری کنند که این انسجام با شکست مواجه شود. نخبگان، سیاستمداران و مسوولان ما باید خیلی مراقب باشند که به این فرصت استثنایی و این همراهی و همدلی ایجادشده، خدشه‌ای وارد نشود. وی تاکید کرد: «مردم باید همچون گذشته صف خود را از صف عده‌ای که دنبال دور شدن از وحدت هستند، جدا و آنان را منزوی کنند.»
کنعانی‌مقدم در واکنش به اظهارات تند حسن عباسی علیه اصلاح‌طلبان و مصطفی تاجزاده نیز گفت: «همیشه افراد تندرو در هر دو جناح سیاسی نقش منفی در مباحث سیاسی داشته‌اند و باعث دلسردی مردمی می‌شوند که احساس می‌کنند در انتخابات آینده باید حضور و سهم خود را داشته باشند. اگر این بگومگو‌ها موجب کاهش مشارکت مردم شود، خیانت به ملت است خصوصا الان که ما باید در مقابل دشمن که قد علم کرده، مستحکم و قوی باشیم. البته ظاهرا نان برخی افراد در ماجراجویی‌های سیاسی است و با طرح مسائلی که ضرورتی ندارد یا پاسخ دادن به افرادی که اصلا لیاقت پاسخگویی ندارند، فضای سیاسی کشور را غبارآلود می‌کنند.»
اختلاف‌افکنی با تکرار مکررات
مواضع اختلاف‌افکنانه طیف تندرو اصولگرا در حالی ادامه دارد و به انسجام ملی شکل‌گرفته آسیب می‌زند که جریان سیاسی رقیب‌شان یعنی اصلاح‌طلبان تمام تلاش خود را برای خویشتنداری و سکوت و رعایت مصلحت به کار بسته‌اند. شاهد این مدعا مصطفی تاجزاده بود که در صفحه توئیتر خود نوشت: «پیشنهاد بسیاری از دوستان شکایت از آقای عباسی به اتهام هتاکی، تهدید به قتل و تحریک به ترور است. اما من قصد پیگیری قضایی موضوع را ندارم زیرا نمی‌خواهم وارد کشمکشی شوم که به فضای معنوی و همدلی کنونی آسیب می‌رساند. محکومیت علنی این سخنان توسط اصولگراها کارسازتر است.»
در مقابل اما محسن مهدیان، فعال رسانه‌ای اصولگرا و سردبیر سابق مهر با انتشار توئیت تاجزاده- که نوشته بود ما مسوولان کشور را به پرهیز از افتادن در دام جنگ‌سالاران آمریکایی و اسراییلی برای ایجاد اختلاف در روند طبیعی تحولات در ایران و گسترش بی‌ثباتی و ناامنی در منطقه و تلاش برای حفظ امنیت عمومی و ملی و اولویت دادن به آبادانی و رفاه ملت فرامی‌خوانیم- در صفحه اینستاگرام خود نوشت: «یاد یک بیماری حیوانی افتادم. شهید مطهری به نقل از حکمای قدیم، تعبیری دارند به نام استسباع. می‌گوید برخی حیوانات وقتی مقابل یک حیوان درنده قرار می‌گیرند مستسبع می‌شوند یعنی اراده و همه چیز خود را از دست می‌دهند و از ترس بلعیده شدن بدتر به سمت حیوان وحشی حرکت می‌کنند. بزدلان داخلی را شبیه همین حیوان مستسبع ببینید، بلکه بدتر. چون غیر غریزه‌اش، فکرش نیز تعطیل می‌شود.»فقط این نیست و برخی دیگر از اصولگرایان با پیش کشیدن موضوعات قدیمی‌تر به از بین رفتن وحدت ملی کمک می‌کنند. شاهد این مدعا اظهارات قاسمیان، مدیر حوزه علمیه مشکات در شبکه افق است. او با بیان اینکه «چطوری پیغمبر عظیم‌الشأن ما را رییس‌جمهور این مملکت به خاک و خون کشید. مردم می‌گویند اگر پیغمبر این است که با دشمن کاری ندارد، او هم اهل مذاکره است. در این مملکت اسلامی می‌گویند امام حسین نماد مذاکره است مثل اینکه شما الان بگویید حاج قاسم سلیمانی نماد عقب‌نشینی است، امام حسین دیگر نماد مذاکره نیست.» از برجام و تلاش دولت برای حل‌وفصل مساله هسته‌ای از طریق مذاکره انتقاد کرد و کسی هم از او نمی‌پرسد که امروز وقتی یک اجماع ضدآمریکایی در کشور ایجاد شده، چه وقت این حرف‌هاست؟
دوقطبی‌های خونین
رویکرد طیف تندرو در ضربه زدن به انسجام داخلی چنان عیان و نابخشودنی است که اصولگرایان نیز قادر به سکوت و نادیده گرفتن آن نیستند. از همین رو است که شاهدیم حسین قاسمی، تحلیلگر سیاسی اصولگرا، در یادداشتی تلگرامی با عنوان «مواظب دوقطبی‌های خونین باشیم» به سخنان حسن عباسی واکنش نشان داد و نوشت: «در حالی که کشور در شرایط بسیار خاصی به سر می‌برد، فعال کردن گسل‌های مختلف و عمیق کردن شکاف‌ها و دامن زدن به نزاع‌های سیاسی و جناحی، غیرمنطقی و خطرناک است.» وی تاکید کرد: «امکان دارد دشمن از این مطلب آقای حسن عباسی سوءاستفاده کند و اقدام به کشتن تعدادی از چهره‌های اصلاح‌طلب با هدف شعله‌ور کردن اختلافات داخلی و ایجاد دوقطبی خونین کند.»
سایت اصولگرای الف نیز نسبت به اظهارات حسن عباسی بی‌تفاوت نماند و نوشت: «هر چند این نخستین بار نیست و آخرین بار هم نخواهد بود که ایشان در سخنانی تند و از سر عصبانیت کسی یا کسانی را می‌نوازد، اما یقینا نخستین بار است که در زمانی مانند این زمان که خون پاک سردار سلیمانی چنین وحدت ملی کم‌نظیری را در مقابله با تهدیدات خارجی پدید آورده و هنوز پیکر او نیز به خاک سپرده نشده کسی پیدا می‌شود که به همین راحتی از جانب مردم حکم به تکه‌تکه کردن مخالفان خود می‌دهد! … در سخن ایشان مانند همیشه احکامی وجود دارد که معلوم نیست از کدام مشرب سیاسی تراوش کرده؟.»
این سایت متعلق به احمد توکلی همچنین در ادامه انتقادات خود از این رویه وحدت‌شکن نوشت: «آقای عباسی چطور متوجه نیست که اظهارنظر مخالف در همه زمینه‌ها چیزی نیست که فقط در دایره سیاسی اصلاح‌طلبان باشد و حتی در جمع مدیران ارشد دارای فکر سیاسی مشابه نیز که برای تصمیم‌سازی در باره موضوعات مختلف به رایزنی و بحث می‌پردازند، ممکن است کسانی وجود داشته باشند که نظری کاملا مخالف را طرح کنند چرا که لازمه هر بررسی عقلانی مطرح کردن آرای مختلف و مخالف و سنجیدن هر کدام از آنهاست و هیچ‌کس در چنین مواقعی دیگران را تکه‌پاره نکرده و نمی‌کند! نکته تاسف‌بارتر دیگر در این قبیل اظهارات این است که درست در زمان پدید آمدن احساس وحدت و همدلی کم‌نظیری که به برکت خون شهید سلیمانی پدید آمده، چنین بیاناتی- برخلاف نظر مخالفان سیاسی آقای عباسی- فقط کارکرد «نظر»‌ی ندارد و نوعی خط دادن به بخشی از مردم، یعنی همفکران آقای عباسی است برای حمله کردن به بخش دیگری از جامعه!»
دلیل آنکه براندازان رویکرد اصلاح‌طلبان مبنی بر ایجاد وحدت ملی و انسجام داخلی را نمی‌پسندند و از قرار گرفتن آنان در کنار مجموعه حاکمیت شاکی شده‌اند روشن است اما از دوست باید پرسید چرا می‌شکند؟! طیف تندرویی که حتی عقلای اصولگرا از پاسخگویی و واکنش نشان دادن به اظهارات‌شان امتناع می‌کنند، چه هدفی از این اختلاف‌افکنی‌ها دارد و نگران چیست؟ قرار‌گیری اصلاح‌طلبان در بطن مجموعه حاکمیت جای چه کسی را تنگ می‌کند که اینطور به تکاپو افتاده‌اند؟