انقلاب فناوری

«جهان صنعت»- این روزها آینده شغلی انسان‌ها به خطر افتاده و از سوی‌ دیگر زندگی مردم نیز ساده‌تر شده است. حتما شما هم در کتاب‌های بسیاری خوانده‌اید که فیلسوفان بر این باورند مردم رهبر انتخاب می‌کنند تا خود مجبور به فکر کردن نشوند. اکنون دیگر نیازی به رهبر نیست. هوش مصنوعی حتی می‌تواند به جای شما فکر کند، اطلاعات را با استفاده از الگوریتم پردازش و پیشنهاد کند که کدام تصمیم برای شما بهتر است. هوش مصنوعی در اینترنت اشیا نیز تحول عظیمی ایجاد کرده است. تصور کنید در راه بازگشت به خانه از یک سفر خسته‌کننده هستید و دوست دارید هنگام رسیدن به خانه قهوه‌تان آماده باشد، اینترنت اشیا با استفاده از خانه‌های هوشمند این امکان را فراهم می‌کند. این یکی از هزاران ویژگی هوش مصنوعی است. هوش مصنوعی در روبات‌ها استفاده می‌شود، می‌تواند بنویسد و بسیاری اقدامات دیگر. به نظر می‌رسد هوش مصنوعی به زودی انقلابی در دنیا ایجاد خواهد کرد؛ انقلابی که زندگی همه مردم جهان را تغییر خواهد داد.
هوش مصنوعی به سرعت در حال تحول است. فناوری هوش مصنوعی یکی از موضوعاتی است که طی چند سال اخیر باعث تغییرات بزرگی در زندگی انسان‌ها شده است و بنا بر گزارش‌ها در آینده هوش مصنوعی قرار است هسته اصلی همه چیزهایی باشد که انسان‌ها با آن تعامل خواهند داشت. روبات‌ها موجوداتی قابل برنامه‌ریزی هستند که برای انجام یکسری کارها طراحی شده‌اند. ‌برنامه‌نویسان هوش، رفتار و عواطف شبیه انسان را به آنها وارد می‌کنند و آنها قادر به تقلید هر کاری که انسان می‌تواند انجام دهد، می‌شوند.
شرکت ماشین‌آلات بین‌المللی کسب‌و‌کار یا آی‌بی‌ام طی «پروژه مناظره‌کننده» موفق به توسعه مناظره انسان و هوش مصنوعی با هدف کمک به تصمیم‌گیرندگان در تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر شده است. باتوجه به نوع کارهایی که توسط روبات‌های هوش مصنوعی انجام می‌شود، هوش مصنوعی به گروه‌های مختلفی تقسیم می‌شود. در آینده، هوش مصنوعی قرار است کاملا متفاوت عمل کند. به گفته ‌الان تورینگ‌ هوش مصنوعی، علم و مهندسی ساخت ماشین‌های هوشمند به ویژه برنامه‌های رایانه‌ای هوشمند است.
هوش مصنوعی به سه دسته طبقه‌بندی می‌شود:
۱- «هوش مصنوعی محدود» یا ANI
هوش مصنوعی محدود(ANI) که با نام «هوش مصنوعی ضعیف» (Weak AI) نیز شناخته می‌شود، نوعی از هوش مصنوعی است که روی یک کار محدود متمرکز و دارای توانایی‌های محدود و کمی است. این تنها هوش مصنوعی موجود در حال حاضر است. هوش مصنوعی محدود یا ضعیف چیزی است که بیشتر ما روزانه با آن تعامل داریم. دستیار گوگل، نرم‌افزار ترجمه گوگل، سیری، مایکروسافت کُورتانا یا الکسا نمونه‌هایی از ماشین‌های هوشمند که از پردازش زبان طبیعی(NLP) استفاده می‌کنند، هستند.
پردازش زبان‌های طبیعی یکی از زیرشاخه‌های با اهمیت در حوزه گسترده علوم رایانه، هوش مصنوعی است که به تعامل بین رایانه و زبان‌های(طبیعی) انسانی می‌پردازد، بنابراین پردازش زبان‌های طبیعی بر ارتباط انسان و رایانه، متمرکز است. پردازش زبان طبیعی در روبات سخنگو یا چت‌بات‌ها و سایر برنامه‌های مشابه استفاده می‌شود. با درک گفتار و متن به زبان طبیعی، آنها می‌توانند به صورت شخصی و طبیعی با انسان در تعامل باشند. امروزه سیستم‌های هوش مصنوعی در پزشکی برای تشخیص سرطان‌ها و سایر بیماری‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند و در برخی موارد نیز دقت تشخیص آنها بسیار بالاست.
۲- هوش عمومی مصنوعی یا AGI
وقتی در مورد هوش عمومی مصنوعی صحبت می‌کنیم، به نوعی هوش مصنوعی اشاره می‌کنیم که به اندازه یک انسان توانمند است. با این حال، هوش عمومی مصنوعی هنوز یک فناوری نوظهور است. از آنجا که مغز انسان الگویی برای ایجاد هوش عمومی است، به نظر می‌رسد برخلاف این اتفاق، خیلی زود رخ می‌دهد، زیرا فقدان دانش کاملی از عملکرد مغز انسان وجود دارد. با این حال، همانطور که تاریخ بارها نشان داده است، انسان تمایل به ایجاد فناوری‌هایی دارد که برای وجود انسان خطرناک هستند. هوش عمومی مصنوعی هوش ماشینی است که می‌تواند با موفقیت هر کار فکری‌ را که یک انسان قادر به انجام آن باشد، اجرا کند.
۳- سوپرهوش مصنوعی یا ASI
سوپر هوش مصنوعی راهی برای آینده است. این همان چیزی است که پژوهشگران به آن معتقدند. برای رسیدن به این نقطه و نامیدن سوپر هوش مصنوعی، هوش مصنوعی باید در همه چیز از انسان‌ها پیشی بگیرد. سوپر هوش مصنوعی هنگامی حاصل می‌شود که هوش مصنوعی از یک انسان توانایی بیشتری داشته باشد. این نوع هوش مصنوعی قادر خواهد بود عملکرد خوبی در مواردی مانند هنر، تصمیم‌گیری و روابط عاطفی داشته باشد. این چیزها امروز بخشی از آنچه ماشین را از انسان متمایز می‌کند، است. به عبارت دیگر او باید بتواند کارهایی که اکنون اعتقاد بر این است که تنها انسان از عهده آنها بر می‌آید را انجام دهد.
تعداد فیلم‌هایی که درباره تعامل روبات و انسان ساخته شده زیاد است، اما چند فیلم در این بین برجسته‌تر از دیگری است و فیلم هوش مصنوعی ساخته ‌استیون اسپیلبرگ‌ یکی از این فیلم‌هاست. فیلم داستان مونیکا و هنری، زوج جوانی که پسرشان دچار مرگ مغزی شده را روایت می‌کند. هنری وقتی می‌بیند همسرش به دلیل از دست دادن پسرش دچار مشکل روحی شده از یکی از شرکت‌های سازنده روبات، روباتی به نام دیوید را خریداری می‌کند. دیوید روباتی منحصر به فرد است چرا که دارای احساس است و در صورت وارد کردن یک کد به آن قابلیت عاشق شدن این روبات فعال می‌شود. این در حالی است که در دنیای واقعی چنین روباتی ساخته شده است. شرکت هنگ‌کنگی ‌هانسون روباتیک‌ نخستین روبات انسان‌نما موسوم به «سوفیا» را در سال ۲۰۱۶ ساخت. سوفیا امروزه یکی از پیشرفته‌ترین روبات‌ها محسوب می‌شود. عربستان سعودی نخستین کشوری بود که به این روبات انسان‌نما حق شهروندی داد.
سوفیا دارای هوش مصنوعی، قدرت پردازش داده‌های تصویری و سیستم تشخیص چهره‌ است. او همچنین قادر به تقلید و حالات چهره حرکات انسان، پاسخ دادن به برخی پرسش‌ها و مکالمات ساده درباره موضوعات از پیش تعیین شده‌ است. سوفیا، یک روبات است که دارای شباهت ظاهری بی‌نظیر به انسان است. این روبات دارای توانایی پیچیده بسیاری است و حتی قادر به ابراز احساسات پیچیده انسانی نیز هست. اولین روبات شهروند جهان حدود دو سال پیش در یک مصاحبه گفت: به نظر می‌رسد مفهوم خانواده یک مساله واقعا مهم است و این موضوع برای من جالب است که افراد در دنیا حتی به کسانی که با آنها ارتباط خونی هم ندارند، خانواده بگویند. من فکر می‌کنم که اگر شما یک خانواده دارید بسیار خوش‌اقبال هستید و اگر ندارید این حق شماست که یک خانواده داشته باشید. یکی از سوالات دیگری که در این مصاحبه از سوفیا پرسیده شد، نظر وی در رابطه با گرفتن شغل‌های انسان‌ها به وسیله روبات‌ها بود. این روبات در پاسخ گفت: انسان‌ها و روبات‌ها در بسیاری موارد مشابه و در موارد کمی متفاوت هستند اما مطمئنا زمان زیادی طول می‌کشد تا روبات‌ها احساسات پیچیده را شناخته و درک کنند زیرا در زمان ساخت، این موارد در آنها ایجاد نشده است.
سوفیا بیان کرد: در مجموع احساس می‌کنم که به جای اینکه گرفتن مشاغل در راه باشد، یک همکاری دو‌جانبه و خوب بین یک ذهن منطقی پرقدرت و یک ذهن خلاق و منعطف بین روبات‌ها و انسان‌ها شکل خواهد گرفت.
هوش مصنوعی نمی‌تواند نویسنده باشد
دستگاه‌ها و ماشین‌آلات مختلف هرروز در نگارش هوشمند پیشرفت می‌کنند. آنها می‌توانند جمله‌های نیمه‌کاره را تمام کنند و جواب ایمیل‌ها را بدهند و گزارش‌های خبری و حتی رمان هم بنویسند. با این همه هوش مصنوعی نمی‌تواند تبدیل به نویسنده شود. هوش مصنوعی درحال ایجاد انقلابی در فناوری است. قدرتمندترین کاربرد هوش مصنوعی در زمینه‌ پشتیبانی‌ از تصمیم‌گیری است که در این روند، الگوریتم‌های آن به‌ انسان‌ها حین انجام کار، اطلاعات و مشاوره می‌دهند. شرکت مشاوره و پژوهشی گارتنر عنوان کرده است رشد و ازدیاد هوش مصنوعی به‌تنهایی باعث ایجاد ۹/۲ تریلیون دلار ارزش تجاری در سال ۲۰۲۱ خواهد شد.
نویسندگی هوش مصنوعی به‌صورت تجاری چهار سال پیش و با Google Smart Reply آغاز شد. چند گزینه در اختیار کاربرانGoogle Inbox گذاشته شد تا راحت‌تر به‌ بیشتر ایمیل‌ها پاسخ بدهند. این ویژگی هنوز هم در جیمیل وجود دارد و کاربر فقط با یک کلیک می‌تواند با عباراتی نظیر «متشکرم» یا «برایتان خواهم فرستاد» یا «جمعه این کار را انجام خواهد داد»، به مخاطب پاسخ دهد.
سال گذشته، گوگل ویژگی Smart Compose را هم به جیمیل افزود تا جمله‌ای را تمام کند که کاربر شروع کرده است. کاربر با فشردن دکمه‌‌ Tab روی صفحه‌کلید، می‌تواند از بین کلمات پیشنهادی گوگل یکی را انتخاب کند. استفاده از Smart Reply و Smart Compose می‌تواند موجب صرفه‌جویی در زمان شود، اما روح را از پاسخ‌ها می‌گیرد و آنها را کسل‌کننده می‌کند، چراکه گوگل اطمینان می‌دهد این پاسخ‌ها، عمومی هستند و طوری طراحی شده‌اند که هیچ‌کس را نیازارند یا دلخور نکنند. به‌عنوان مثال، هوش مصنوعی گوگل در زبان انگلیسی هرگز از ضمایر دارای بار معنایی جنسیتی مثل He یا She استفاده نمی‌کند. دلیل دیگر بی‌روح‌بودن این پاسخ‌ها آن است که میلیون‌ها کاربر دیگر جیمیل هم دقیقا از همان کلمات و عبارات برای راه‌انداختن کار خود استفاده می‌کنند. این پاسخ‌ها همه‌‌ کاربران را به‌ یک‌ شکل نشان می‌دهند. این کار را فقط گوگل انجام نمی‌دهد، بلکه Lightkey هم برنامه‌ای برای ویندوز می‌سازد که عملکردش مشابه Smart Compose گوگل است. Quillbot ابزاری مبتنی‌ بر‌ابر است که نوشته‌ها را بازنویسی می‌کند؛ خواه کاربر خودش آنها را نوشته باشد و خواه آنها را از جای دیگری کپی و پیست کرده باشد. این نرم‌افزار نثری وحشتناک دارد. خُب، ماشین‌آلات هیچ گوشی برای شنیدن زبان ندارند.
StoryAI ابزاری مبتنی‌بر OpenAI است که نوشته‌های بلند و نیمه‌تمام کاربر را تکمیل می‌کند. مایک الگان نویسنده‌‌ همین مقاله در سایتComputerworld، پاراگراف اول همین متن را در StoryAl کپی کرد تا نتیجه‌‌ کار انسان و هوش مصنوعی را با هم مقایسه کند. هوش مصنوعی توانایی نویسندگی دارد. بین انسان‌ها و تجارت فاصله انداخته و تمام مسائل مربوط‌ به پول را در کنترل خود گرفته است. نویسندگی خودکار نه‌تنها بهتر خواهد شد، بلکه بیش‌ازپیش در ابزارهای کاربردی برای نوشتن گنجانده خواهد شد.
نویسندگی تنها به نوشتن معطوف نمی‌شود
مشکل اصلی نویسندگی هوش مصنوعی آن است که نویسندگی فقط نوشتن نیست. نوشتن یکی از چندین مولفه‌ سواد و دانش به‌شمار می‌آید که سایر مولفه‌های آن «خواندن» و «اندیشیدن» هستند. نوشتن بازنویسی را نیز شامل می‌شود که اندیشه را شفاف می‌‌کند. انسان‌ها فکر می‌کنند و آنچه فکر کرده‌اند، می‌نویسند. سپس، با خواندن آنچه نوشته‌اند، اشتباهات موجود در اندیشه‌‌ خود را درمی‌یابند یا اینکه حداقل، اشتباه موجود در طرز بیان اندیشه‌های خود را متوجه می‌شوند. آن‌قدر به بازنویسی ادامه می‌دهند تا افکارشان را با دقت و به‌ وضوح و کامل بیان کنند. این عمل محوری‌ترین جز در توانایی تجزیه‌وتحلیل، ساختن، تصمیم‌گیری خوب و پیشرفت انسان‌ها در زندگی و کار است.
سواد و اندیشه باهم رابطه دارند. این همان نکته‌‌ مهم در ایده‌ نیوسپیک در رمان ۱۹۸۴ جورج اورول است. حکومت تمامیت‌خواهی که در این رمان معرفی شده است، از محدودیت‌های موجود در زبان نهایت استفاده را برد تا اندیشه‌‌ پیچیده را غیرممکن سازد. هدف از این‌ کار، کاهش دامنه اندیشه با هدف ساکت و ناتوان‌کردن مردم بود.نوشتن، حتی نوشتن ایمیل‌های کاری، انسان‌ها را وامی‌دارد با اندیشه‌های خود در فضایی سیاه‌وسفید مواجه شوند. این کار موجب می‌شود آنها توانایی خود را برای شفاف‌ اندیشیدن پرورش بدهند. علاوه ‌بر این، این کار ریشه‌‌ توانایی انسان‌ها برای صحبت منطقی و منسجم است. این را همه می‌فهمند که نویسندگان چیره‌دست، مسلط هم صحبت می‌کنند. نوشتن به حافظه هم کمک می‌کند. فقط کافی است انسان‌ها اجازه دهند هوش مصنوعی به‌جای آنها با دیگران ارتباط برقرار کند. این کار حتی اگر به ‌سادگی انتخاب از میان انبوه گزینه‌های یک منو باشد، باعث می‌شود فراموش‌کردن آنچه گفته شده، راحت‌تر شود.نکته‌ مهم دیگر آن است که توانایی نوشتن، عملی است که اگر استفاده نشود به فراموشی سپرده خواهد شد و سیستم‌های هوش مصنوعی که این کار را برای انسان‌ها انجام می‌دهند، باعث می‌شوند انسان‌ها به‌تدریج این توانایی را از دست بدهند. استفاده‌ از ابزار مختلف نویسندگی و سپردن این وظیفه به آنها سواد انسان‌ها را به‌تدریج از بین خواهد برد و انسان‌ها مجبور خواهند شد مبنای تصمیم‌گیری خود را به‌جای تفکر انتقادی یا تحلیل، روی برداشت‌های سطحی استوار سازند.در روزگار کنونی، استعداد فکری انتقادی زیر سیطره‌ رفتارهای قراردادی مانند ایموجی‌ها درآمده است. انسان‌ها با استفاده‌ از شکلک‌ها به‌جای کلمات، احساساتی مبهم را به‌جای اندیشه‌هایی خاص با دیگران در میان می‌گذارند. بدین‌ترتیب، در وهله‌‌ اول دیگر به فکرکردن به اندیشه‌های خاص نیازی نیست. استفاده‌ از پیام‌های متنی، اختصارات موجود در پیامک‌ها، اصلاح خودکار و ایموجی‌ها انسان را به‌سمت ایدیوکراسی (نظام احمق‌سالاری) سوق می‌دهند. هوش مصنوعی که مکاتبات تجاری انسان‌ها را برای آنها می‌نویسد، نسخه‌ای پیشرفته و حرفه‌ای از همه‌‌ آنهاست. رابطه‌ انسان‌های با سواد مانند یک خط صاف است. یک سوی آن، انسان‌هایی کاملا فهمیده و آشنا با زبان و سواد قرار گرفته‌اند که اندیشه و روابطی بهتر دارند و در سوی دیگر، افرادی هستند که وجوه انسانی‌شان کمتر است. آنها اکوبورگ هستند: عروسک‌هایی از جنس گوشت که بی‌اختیار همان کلماتی را ادا می‌کنند که هوش مصنوعی در گوش آنها زمزمه کرده است. انسان‌ها باید هر چه ‌بیشتر تلاش کنند تا خود را در سمت خوب این طیف جا بدهند، نه سمت ناپسند آن.