انقلاب گردشگری

نارضایتی از وضعیت گردشگری در ایران همواره یکی از مسایل حوزه میراث فرهنگی بوده است. بسیاری از دلسوزان این حوزه تناسبی میان میزان جاذبه‌های گردشگری ایران و میزان ورود گردشگر به کشور نیافته‌اند. با این حال مسوول دبیرخانهUNWTO در معاونت گردشگری خبر داد که ایران به فهرست ۵۰ کشور برتر دنیا از نظر تعداد ورود گردشگران خارجی راه یافته است. این نخستین بار پس از انقلاب اسلامی است که ایران در این فهرست قرار می‌گیرد.
طبق گزارش سازمان جهانی جهانگردی ایران رتبه چهل و هشتم در این فهرست را متعلق به خود کرد. علی‌باقر نعمتی زرگران، مسوول دبیرخانه UNWTO در معاونت گردشگری با بیان این مطلب به مهر گفت: هر سال سازمان جهانی جهانگردی فهرستی از ۵۰ کشور برتر دنیا از نظر تعداد ورود گردشگران خارجی ارایه می‌کند که ایران برای اولین بار پس از انقلاب اسلامی در سال ۲۰۱۳ رتبه ۴۸ را در این فهرست به دلیل جذب چهار میلیون و ۷۰۰ هزار گردشگر خارجی کسب کرد.
وی ادامه داد: سازمان UNWTO همواره تنها نام ۵۰ کشور برتر را اعلام می‌کند بنابراین از آنجا که ایران در سال ۲۰۱۲ رتبه‌ای بیش از ۵۰ را داشت در این فهرست قرار نگرفت.
نعمتی درباره ابهام در آمار گردشگران ورودی ایران بیان کرد: در معاونت گردشگری تمام تلاشمان را کرده‌ایم تا از طریق تکمیل فرم‌ها و جداول مد نظر سازمان جهانی جهانگردی، آمار کاملی از گردشگران ورودی را به این سازمان ارایه و تصویر درستی را از جایگاه گردشگری کشور منعکس کنیم.
اما دریافت آمار صحیح مستلزم برقراری و استقرار نظام جامع آماری است اکنون معاونت گردشگری با کمک سازمان جهانی جهانگردی درحال کار کردن روی این موضوع است. چون برای اطلاع از نقش گردشگری در اقتصاد و تاثیر آن در کسب‌وکار جامعه و سهم آن در تولید و ثروت ملی باید نظام جامع آماری گردشگری در کشور پیاده شود. در آن صورت به درستی و به ‌صورت دقیق می‌توانیم سهم صنعت گردشگری در اقتصاد و درآمد را اعلام کنیم.
وی افزود: سازمان جهانی جهانگردی از تجارب و اطلاعات جامع و ارزشمندی برخوردار هستند که به کشورهای عضو کمک می‌کند تا صنعت گردشگری را به صورت علمی و پایه‌ای توسعه دهند. در حال حاضر ما فقط آمار گردشگران ورودی را به آنها اعلام می‌کنیم اما میزان تاثیر گردشگران بر اقتصاد روشن نیست بنابراین آمار دقیق از درآمد گردشگری نداریم در حالی که برای انجام برنامه‌ریزی‌های مرتبط با توسعه صنعت گردشگری ما به آمار جزیی و دقیق نیاز داریم.
نعمتی تصریح کرد: تقریبا می‌دانیم که متوسط سرانه درآمد حاصل از ورود گردشگران خارجی در ایران چقدر است کارشناسان UNWTO این آمار را از ما قبول می‌کنند منتها برای برنامه‌ریزی در داخل کشور خودمان نیاز داریم که این آمار را به صورت دقیق محاسبه کنیم.
نعمتی هزینه‌ای که هر گردشگر برای ورود به ایران می‌پردازد را به عوامل مختلفی نسبت داد و گفت: در یک ارزیابی کلی هر گردشگر متوسط ۱۳۰۰ دلار هزینه می‌پردازد. اما برخی از گردشگران بیشتر خرج می‌کنند و برخی کمتر. به عنوان مثال اروپایی‌ها بیشتر هزینه و گردشگران کشورهای همسایه کمتر هزینه می‌کنند.
از سوی دیگر بر اساس بررسی و نظر کارشناسی سازمان جهانی جهانگردی میانگین درآمد کشورهای جنوب آسیا از گردشگران ۱۵۷۰ دلار برای هر گردشگر است. در تقسیم‌بندی این سازمان ایران نیز در این منطقه قرار گرفته است.
مشاور معاون گردشگری گفت: برخی از کشورها در تلاش هستند تا گردشگران پول بیشتری در کشورشان خرج کنند. آنها با تعریف جاذبه‌های جدید منابع جدیدی برای کسب درآمد فراهم می‌کنند. به عنوان مثال آمریکا از نظر تعداد گردشگران ورودی رتبه دوم را دارد اما از نظر درآمد حاصل از ورود گردشگران دارای رتبه اول است چون کاری کرده که وقتی گردشگر وارد شد، هزینه زیادی بابت خدمات بپردازد.
نعمتی گفت: با توجه به اینکه در سال ۲۰۱۳ مجموعا چهار میلیون و ۷۰۰ هزار گردشگر وارد ایران شده است بنابراین اگر تعداد گردشگران را در میانگین درآمد هر گردشگر ضرب کنیم به صورت تقریبی درآمد ایران از گردشگری حدود هفت میلیارد و ۳۷۹ میلیون دلار می‌شود براساس جدول درآمد کشورها که از سوی سازمان جهانی جهانگردی منتشر شده آمریکا با ۱۲۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۲ پردرآمدترین کشور دنیاست.
اگر درآمد هفت میلیارددلاری را برای کشورمان فرض کنیم، جایگاه ایران در رتبه بندی جهانی از نظر درآمد تقریبا در رتبه ۳۵ دنیا قرار می‌گیرد البته این میزان درآمد تقریبی است و امیدواریم با استقرار نظام جامع آماری با قطعیت و به صورت دقیق بتوانیم سهم صنعت گردشگری را در اقتصاد و تولید ناخالص ملی را اعلام کنیم.
وی ادامه داد: منتها از آنجا که هنوز در ایران نظام جامع آماری مستقر نشده است بنابراین در فهرست سازمان جهانی جهانگردی قرار نگرفته‌ایم. ولی می‌توان گفت با یک حساب و کتاب آماری می‌توانیم در رتبه ۳۵ دنیا باشیم. بر همین اساس اولویت مهم سازمان استقرار این نظام جامع آماری است.