اوراق صکوک ابزار کم‌هزینه تامین مالی تولید

باشگاه خبرنگاران جوان- یک کارشناس بازار سرمایه گفت: اوراق بهادار صکوک، منابع مالی را با پشتوانه ترازنامه و دارایی‌های فیزیکی شرکت‌های خاص جذب می‌کند. بابک سالاروند اظهار کرد: صکوک پلی بین دو بازار پول و سرمایه است. این اوراق از طریق ایجاد امکان تبدیل دارایی‌ها به اوراق بهادار به توسعه بازار سرمایه کمک می‌کنند. وجود امکان معامله این اوراق در بازار ثانویه به نقد‌شوندگی آن کمک می‌کند. او بیان کرد: استفاده از صکوک نقدینگی بانی را افزایش می‌دهد. از آنجا که این اوراق صکوک بر مبنای ترازنامه و دارایی‌های فیزیکی منتشر می‌شوند، دارایی‌هایی که نقدینگی پایینی دارند و یا غیرنقد هستند از ترازنامه خارج شده و وجوه نقد جایگزین آن می‌شود. سالاروند افزود: صکوک ریسک کمتری نسبت به اوراق قرضه دارد آن هم به‌دلیل پشتوانه‌ای است که این اوراق بر اساس آن منتشر می‌شوند. هزینه تامین مالی از طریق انتشار این اوراق نسبت به سایر روش‌های تامین مالی کمتر است.
وی عنوان کرد: صکوک برای نخستین‌بار در سال ۲۰۰۲ در جلسه فقهی بانک توسعه اسلامی پیشنهاد شد. صکوک به عنوان اوراق بهادار با پشتوانه مالی و دارای ارزش است و نمی‌تواند براساس فعالیت‌های سفته‌بازی و سوداگرانه و در واقع فعالیت‌هایی که بدون خلق ارزش و کار صورت می‌گیرند، سودآوری داشته باشد. این کارشناس بازار سرمایه در خصوص انواع صکوک گفت: ۱۳ نوع صکوک وجود دارد که شامل صکوک مالکیت دارایی‌هایی که در آینده ساخته می‌شود، صکوک مالکیت منافع دارایی‌های موجود، صکوک مالکیت منافع دارایی‌هایی که در آینده ساخته می‌شود، صکوک صلم، صکوک استصناع، صکوک مرابحه، صکوک مشارکت، صکوک مضاربه، صکوک نماینده سرمایه‌گذار، صکوک مزارعه، صکوک مساقات، صکوک ارائه خدمات، صکوک حق‌الامتیاز است. سالاروند در پاسخ به این پرسش که ارکان انتشار صکوک چیست اظهار کرد: بانی، نهادی است که برای تامین مالی خود اوراق بهادار منتشر می‌کند. بانی یک شرکت تجاری یا یک شخص عمومی دولتی است. اشخاص حقوقی عمومی غیردولتی هم در صورت تایید سازمان بورس و بررسی وضعیت مالی شرکت می‌توانند اوراق بهادار (صکوک) منتشر کنند. او بیان کرد: دیگر ارکان منتشره صکوک نهاد واسط است که اجازه انتشار اوراق بهادار را دارد و بعد از انتشار، این اوراق را به‌فروش می‌رساند. این نهاد می‌تواند با انجام معاملات موضوع عقود اسلامی نسبت به تامین مالی از طریق انتشار اوراق بهادار اقدام کند. عامل فروش رکن منتشره دیگر صکوک است؛ عامل فروش شخصیتی حقوقی است که اوراق اجاره را از طرف ناشر به فروش می‌رساند. در حقیقت عامل فروش نقش یک واسطه بین ناشر و سرمایه‌گذاران ایفا می‌کند. این کارشناس بازار سرمایه افزود: عامل پرداخت از دیگر ارکان منتشره صکوک است و در سررسید‌های معین پرداخت‌های مربوط به اوراق بهادار را به سرمایه‌گذاران انجام می‌دهد. شرکت سپرده‌گذاری اوراق بهادار و تسویه وجوه، عامل پرداخت در اوراق بهادار اسلامی است. وی افزود: متعهد پذیره‌نویس ارکان دیگر منتشره صکوک است که، در پذیره‌نویسی افراد، اوراق بهادار را از ناشر یا عامل فروش خریداری می‌کنند و متعهد می‌شوند که وجه کامل را پرداخت کنند. متعهد پذیره‌نویسی شخصی است که تعهد می‌کند، اگر تمامی اوراق بهادار در زمان پذیره‌نویسی خریداری نشوند خرید مابقی اوراق را برعهده گیرد. او بیان کرد: دارنده اوراق رکن دیگر اوراق منتشره است که سرمایه‌گذاران طرف دیگر قرارداد به‌ حساب می‌آیند که به آنها حقوقی مانند حق دریافت سود و دریافت مبلغ اصلی ورقه در سررسید تعلق می‌گیرد. این کارشناس بازار سرمایه اظهار کرد: بازارگردان رکن دیگر اوراق منتشره است و از وظایف بازارگردان‌ها که به آنها بازارساز نیز می‌گویند، حفظ تعادل بازار است.