اولویت‌های اقتصادی ساکن جدید «پاستور» چیست؟

یک کارشناس بازار سرمایه ضمن اشاره به دیدگاه‌های دو نامزد انتخاباتی ریاست‌جمهوری به اولویت‌های دولت چهاردهم در حوزه اقتصاد پرداخت. روزبه شریعتی در گفت‌وگو با «صدای بورس»، ضمن اشاره به شمارش اولیه آرا و کشیده شدن انتخابات به دور دوم و رقابت جدی بین سعید جلیلی و مسعود پزشکیان، به بررسی رویکردهای متمایز این دو نامزد ریاست‌جمهوری در زمینه اقتصاد پرداخت و گفت: با مشاوران اقتصادی نزدیک به مسعود پزشکیان یعنی افرادی مثل طیب‌نیا، همتی، فرهاد و مسعود نیلی، امکان ایجاد نگاه آکادمیک‌تر و تلاش برای افزایش مراودات مالی و ارتباط بیشتر با سایر کشورها را می‌توان در دولت وی متصور شد.
وی ادامه داد: البته با حضور این افراد قرار نیست در کوتاه‌مدت بازار سرمایه به رکورد‌زنی و سوددهی برسد چراکه نیاز به یک جراحی اقتصادی داریم و با نرخ تورم بالایی رو‌به‌رو هستیم که به راحتی کنترل نمی‌شود. مسعود پزشکیان باید در ابتدا مشخص کند که مشاوران اقتصادی وی چه برنامه‌ای برای حدود ۴۰۰‌همت کسری بودجه دولت دارند.
کارشناس بازار سرمایه در ادامه درخصوص مشاورین اقتصادی نزدیک به سعید جلیلی نیز افزود: مشاورین اقتصادی نزدیک به سعید جلیلی بیشتر نگاه سوسیالیستی به جامعه و مسائل اقتصادی دارند، افرادی مثل یاسر جبرائیلی و حسین صمصامی که از مشاورین اقتصادی وی هستند و معتقدند که باید تمامی اقشار و طبقات جامعه سهمی برابر و هم‌اندازه در سود همگانی داشته باشند، حرف‌های قشنگی است که زمان چین مائو و شکل‌گیری کوبا و چهره‌هایی نظیر چه‌گوارا گفته می‌شد.
شریعتی به واکنش بازار سرمایه به تفکرات سوسیالیستی اشاره کرد و گفت: جناح اصولگرا و تیم اقتصادی آنها با شعار حمایت از بازار سرمایه آمدند، اما چه بر سر بازار سرمایه آوردند؟ یکی از نامزدهای انتخاباتی حامی جلیلی اذعان داشت که بدبختی این مملکت با تشکیل بورس کالا از سال ۸6-‌۸5 آغاز شد. نمیتوان تمام دارایی‌ها و کارخانه‌ها را به اسم دولت مصادره و بورس کالا را تعطیل کرد. وضع قوانین شبانه، تغییر رویه‌های ناگهانی، مثل خوراک هفت هزار تومانی، مصوبه ۱۹اردیبهشت، دستورالعمل نرخ پالایشی‌ها، نرخ برقی که بعد از گذشت یک سال نهایتا عطف به ماسبق کردند و دوبرابر شد.
وی ادامه داد: خروج خودرو از بورس کالا اقدامی خلاف نص صریح قانون بود اما با شعار اینکه بورس کالا عامل گرانی خودروها شده، خودرو را از بورس کالا خارج کردند اما با گذشت زمان کوتاهی شاهد آن بودیم که قیمت همان خودروها دو برابر شد، در حالی که متفکرین اقتصادی پاسخی برای این موضوع نداشتند.
با این روند چشم‌انداز اقتصادی روشنی نداریم، چراکه سرمایه‌گذارها ترجیح میدهند سرمایه‌های خود را خارج یا تبدیل به دارایی مثل تتر، شمش، طلا، خانه و دلار کنند که توسط دولت عرضه نشود.
کارشناس بازار سرمایه تاکید کرد: با چنین نگاهی طبیعتا خرید سهام دیگر معنایی ندارد چراکه خریدار نمیداند سهامی که خریداری کرده قرار است سوددهی داشته باشد یا زیانبار است. حاصل این اتفاقات از بین رفتن بازار ثانویه و نابود شدن انگیزه سرمایه‌گذارهای خصوصی است.
جلوگیری از مرگ اقتصاد با افزایش مراودات مالی
شریعتی گفت: از مشاورین اقتصادی و نزدیکان مسعود پزشکیان می‌توان تصور کرد نگاه آکادمیک‌تری در سیستم اقتصادی کشور حاکم می‌شود. آنها بر این باورند که نمی‌توان در یک سیکل بسته، یک نظام پایدار ایجاد کرد. در یک سیکل بسته که ورود و خروج انرژی مقدر نشود، منجر به نابودی و مرگ آن سیستم می‌شود. سیستم‌های اقتصادی نیز همین‌گونه هستند. تفکرات نزدیک به تیم اقتصادی مسعود پزشکیان به دنبال افزایش مراودات مالی و ارتباط‌گیری بیشتر با کشورهای شرق و غرب است.
وضعیت بازار سرمایه خوب نیست
شریعتی درخصوص وضعیت بازار سهام گفت: در حال حاضر سیاست‌های جدیدی وضع شده است که کارخانه‌ها را ملزم می‌کند تا دلارهای خود را با قیمت ۴۰هزار تومان در سامانه نیما بفروشند.
نتیجه آن شد که کارخانه‌دارها دیگر تمایلی به صادرات محصولات خود ندارند و در نتیجه ارز‌آوری برای کشور روند کاهشی به خود گرفت. همانطوری که انجمن فولاد اعلام کرده که در ۳‌‌ماهه اول سال جاری بیش از یک میلیارد دلار صادرات فولاد کمتر شد.
در کوتاه‌مدت شاهد آن هستیم که کارخانه‌ها نیاز داخلی کشور را تامین می‌کنند ولی در بلند‌مدت مشکلاتی نظیر کاهش صادرات دامنگیر اقتصاد می‌شوند.
نباید یارانه به اول زنجیره پرداخت شود
کارشناس بازار سرمایه اظهار داشت: علت آنکه در این سال‌ها بحث بنزین به شدت مهم شده آن است که بیش از توان تولیدی کشور مصرف می‌شود و نهایتا مجبور به واردات بنزین می‌شویم. بنزین باید طبقه‌بندی شود، چیزی که نگاه سوسیالیستی آن را نمی‌پذیرد. نگاه سوسیالیستی معتقد است که استفاده از همه منابع برای عموم باید به صورت برابر فراهم باشد اما وقتی نمی‌توانیم حقوق کارمند و کارگر داخل کشور را با سطح جهان هم‌تراز کنیم، بدیهی است که کیفیت بنزین را هم نمی‌توانیم مثل سایر کشورهای حوزه خلیج‌فارس کنیم.
وی تصریح کرد: راه‌حل این است کسانی که خودروهای لاکچری دارند نباید کارت سهمیه سوخت داشته باشند، برای این قشر باید بنزین باکیفیت وارد کنند و با قیمت بالاتری به نسبت قیمت بنزین داخلی به فروش برسد. این اقشار کشش‌پذیری بالایی دارند و حساسیتی به نرخ بنزین ندارند بلکه به کیفیت بنزین اهمیت بیشتری می‌دهند اما مصرف‌کنندگان خودروهایی که سطح کلاس پایین‌تری دارند و حساسیتی به کیفیت بنزین ندارند، می‌توانند از بنزین داخلی خودمان با قیمت پایین داخلی خریداری کنند تا بتوانند نرخ یکدیگر را جبران کنند.
شریعتی در ادامه افزود: این مساله‌ای است که باید در آب، برق و گاز هم بسط داده شده و انرژی بهینه‌سازی شود. نباید یارانه به اول زنجیره پرداخت شود، چون فساد‌زا است، امکان ندارد با پرداخت ارز دولتی به واردکنندگان هیچ کج‌راهی برای هیچ واردکننده‌ای تصور نشود. برای کنترل این مسیر فساد‌زا، باید یارانه به انتهای زنجیره تخصیص داده شود.