اینترنت طبقاتی؛ ترویج بی‌عدالتی

علی حسینی- بیش از ۱۰۰ روز از محدودیت و مسدودسازی اینترنت می‌گذرد و در اخبار مختلفی به طرح‌هایی اشاره شده است که مستقیم و غیرمستقیم به طبقاتی کردن اینترنت اشاره داشته است. از نماینده مجلسی که علنا اعلام می‌کند «فیلترینگ را برمی‌داریم، اما برای افراد خاص» تا طرح‌هایی مانند «آیین‌نامه حمایت از فریلنسرها» که در بخشی از آن وزارت ارتباطات موظف شده است «زیرساخت‌های دسترسی به اینترنت پرسرعت و پایدار با سطح دسترسی مناسب افراد اعتبارسنجی شده در پایگاه را فراهم کند»، هر یک به طریقی اجرای گام‌به‌گام اینترنت طبقاتی را نشان می‌دهد. هرچند عده‌ای این موضوعات را بی‌ارتباط به مساله طبقاتی کردن اینترنت می‌دانستند و آن را برداشت‌های غلط رسانه‌ها از برخی طرح‌های دولت تعبیر می‌کردند اما امروز با نگاه به مجموع این طرح و برنامه‌ها می‌توان نتیجه گرفت ایجاد سطوح دسترسی گوناگون به اینترنت برای اقشار مختلف مردم با جدیت در حال پیگیری است.
از همین‌ رو انجمن تجارت الکترونیک تهران نیز بیانیه‌ای را در انتقاد و مخالفت با اینترنت طبقاتی منتشر کرده است.
این نهاد اعتقاد دارد هرگونه اولویت‌بندی در دسترسی به اینترنت به مشکلات پیشین اضافه کرده و این نوع اینترنت، راهبردی غیراخلاقی است که به نارضایتی عمومی منجر می‌شود. در این بیانیه آمده است: «با گذشت سه ماه از آغاز اعمال محدودیت‌های بی‌سابقه بر اینترنت و تنگ‌تر شدن دسترسی عامه‌ کاربران به آن، به‌جای حل مساله و رفع مشکلات بی‌شماری که بر اساس این تصمیم اشتباه حادث شده، اخبار ضد و نقیضی از تعریف طرحی موسوم به «اینترنت طبقاتی» به گوش می‌رسد. انجمن تجارت الکترونیک تهران قویا با تعریف هرگونه اولویت‌بندی در دسترسی به اینترنت مخالف است و بر این باور است این طرح، مشکلی بر مشکلات پیشین اضافه می‌کند.»
این انجمن دسترسی به اینترنت باکیفیت و بدون محدودیت را از حقوق اولیه‌ شهروندی دانسته و بر این باور است، شکل و کیفیت اینترنت مورد نیاز کسب‌وکارها و فعالان فضای فناوری، تفاوتی با عامه‌ مردم ندارد. انجمن تجارت الکترونیک اعتقاد دارد «عادی‌سازی» اینترنت طبقاتی و القای آن به‌ عنوان شیوه‌ای برای مدیریت اینترنت، به زیان تمام اجزای فعال اکوسیستم است و حاصلی جز تضعیف این صنعت در بلندمدت نخواهد داشت. گفتنی است رئیس شرکت ارتباطات زیرساخت از وعده وزارت ارتباطات برای حل مشکل کندی اینترنت برای برخی کاربران حرفه‌ای نظیر برنامه‌نویسان خبر داده بود. با این سخنان به‌نظر می‌رسد اینترنت با سطح دسترسی متفاوت قرار است به‌زودی وارد فاز اجرایی شود.
کسب‌وکارها به اینترنت طبقاتی
«نه» گفتند
از سوی دیگر هفته گذشته نیز اتحادیه فناوران رایانه تهران اعلامیه‌ای منتشر کرد که براساس آن اعضای این اتحادیه از اینترنت بدون فیلتر بهره‌مند خواهند شد. «محمدرضا فرجی» رئیس این اتحادیه در‌خصوص چرایی و چگونگی این موضوع، اعلام کرد بیش از دو ماه است که با نهادهای مختلف در این مورد رایزنی شده و به ‌تازگی به آنها اعلام شده است که اعضای این صنف می‌توانند پس از ارائه تعهدها، درخواست خود را مبنی بر داشتن یک اینترنت بدون فیلتر ارائه کنند.
با این حال، علاوه بر موج انتقادات و مخالفت‌ها با این طرح، عده‌ای از صاحبان کسب‌وکارها و مدیران شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه فناوری این اقدام اتحادیه را در راستای اجرایی شدن طرح اینترنت طبقاتی دانسته و با اشاره به اینکه مایل به دامن زدن به موضوع سطح دسترسی متفاوت به اینترنت در جامعه نیستند، اعلام کرده‌اند که از این امتیاز ویژه استفاده نخواهند کرد.
اجرای اینترنت طبقاتی توهین به عموم مردم ایران
در همین خصوص رضا الفت‌نسب عضو هیات‌‌مدیره اتحادیه کشوری کسب‌و‌کارهای مجازی اجرای اینترنت طبقاتی را توهین به شعور مردم دانست و به «جهان‌صنعت» گفت: بسیاری از اتحادیه‌ها این داستان را پیگیری کردند تا از چنین طرحی برای اعضای خود استفاده کنند. این موضوع اگر باب شود خوب نیست. امروزه اینترنت همانند سال‌های گذشته نیست. اینترنت همانند آب، برق و گاز مردم شده که به آن نیاز اساسی دارند. اجرای اینترنت طبقاتی توهین به عموم مردم ایران است. او افزود: همچنین هرچقدر بخواهند این فضا را محدودتر کنند با استفاده از روش‌های دیگر تکنولوژی که در ایران و در راه ایران است باعث می‌شود تا سال‌های آینده این موضوع دیگر جایگاه قابل توجهی نداشته باشد.
وی در ادامه خاطرنشان کرد: زمانی است که دسترسی‌هایی را برای خانواده ایجاد می‌کنند که خانواده به انتخاب خود بتوانند محدودیت‌هایی را برای فرزندان خود اعمال کنند که این یک موضوع دیگری است و بسیار خوب است، اما اینکه بخواهند برای مردم تصمیم‌گیری کنند به نظر من اشتباه بزرگی است و اولین ضرر هم به تصمیم‌گیران این طرح برمی‌گردد.
مردم به هر شکلی به اینترنت آزاد دسترسی پیدا می‌کنند
الفت‌نسب در ادامه بیان کرد: آنجاست که در آینده‌ای نزدیک با تمام محدودیت‌های اینترنتی که وجود دارد مردم به روش‌های دیگر و به شکل دلاری هزینه می‌کنند تا از اینترنت آزاد استفاده کنند. از آن طرف بالطبع اپراتورها درآمد‌های خود را از دست می‌دهند و تمام این موارد واقعا دور از ذهن نیست و بعید به نظر نمی‌رسد.
عضو هیات‌مدیره اتحادیه کشوری کسب‌وکارهای مجازی در پایان گفت: به نظر من به جای اجرای اینترنت طبقاتی باید به سمت تولید محتوای خوب بازگشت. بسترها صرفا محلی‌ است که طرفین مختلف روی آن تولید محتوا می‌کنند. اما تصور ما این است که همه چیز باید در کنترل ما باشد. به همین دلیل مردم هم نسبت به این موضوع حساس هستند. کسی با توهین و فحشا موافق نیست اما روشی هم که در پیش گرفته شده توهین به شعور مردم است.