این حرف‌ها درد سهامداران نیست

گروه بورس- اولین مناظره بورسی میان اهالی بازار سهام هر چقدر قبل از برگزاری آن هیجان‌های زیادی را در میان فعالان این بازار ایجاد کرده بود اما بعد از پایان آن بیشتر شبیه چالش سطل آب یخ برای سهامداران بود تا اینکه مباحث مناظره بتواند هیجان و موج مثبتی از امید به آینده ایجاد کند. هر چند روز گذشته برای تالارنشینان روز بسیار پررونقی بود اما تقریبا همه معامله‌گران روز گذشته در تحلیل‌های خود از گفت‌و‌گوهای مطرح شده در مناظره ناراضی بودند. از سویی دیگر محافظ‌کاری افراطی مهمانان حاضر در این برنامه هم مزید بر علت شد تا خروجی این مناظره بیشتر از آنکه برای بازار سرمایه به نتایج روشنی ختم شود بیشتر به حاشیه کشیده شود. شاید استمرار این‌گونه مناظره‌ها با رعایت استانداردهای لازم و حرفه‌ای و البته شفافیت در مطرح کردن مشکلات بتواند در آینده نزدیک برای بورس به یک محرک تبدیل شود. به هر حال پنجاه و سومین برنامه مناظره با حضور نمایندگان سازمان بورس و اوراق بهادار، مجلس شورای اسلامی، اساتید و اقتصاددانان و خبرنگاران بازار سرمایه با موضوع «دلایل نوسانات ۱۰ ماهه اخیر شاخص بورس» برگزار شد. به گزارش سنا، محمد حسن‌نژاد، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس گفت: تصمیمات مجلس و دولت در موضوع خوراک پتروشیمی‌ها اشتباه بود به طوری که برای کسب درآمد دو هزار میلیارد تومانی، ۱۰۴ هزار میلیارد تومان ارزش بازار سرمایه کاهش یافت. حسن‌نژاد با بیان اینکه ۸۰ درصد ذی‌نفعان بازار سرمایه مردم عادی هستند، افزود: تصمیمات نادرست دولت و مجلس باعث شد تا شاخص بورس کاهش پیدا کند در حالی که از نظر من، موفق‌ترین بازار در ۱۰ سال گذشته بورس ایران بوده است. نماینده ناظر سازمان بورس در هیات‌مدیره بورس نیز اظهار داشت: اگر خواسته باشیم درباره بازار سرمایه صحبت کنیم باید به اقتصاد توجه کنیم زیرا بهره‌‌وری در اقتصاد سالم با بهره‌گیری از بازارهای اوراق بهادار ایجاد می‌شود.
تحولات خوب
در سویی دیگر سیدعلی حسینی با تاکید بر اینکه بورس تخصیص بهینه منابع را امکان‌پذیر می‌کند، تصریح کرد: بورس ایران در چند سال گذشته نه تنها از نظر شاخص‌ها بلکه از ابعاد مختلف تحولات خوبی داشته که البته منشای آن تصویب قانون اوراق بهادار است. نماینده سازمان بورس و اوراق بهادار در این برنامه با اشاره به نوسانات اخیر بورس گفت: نوسان ذات بازار سرمایه است البته نوسان‌های خارج از عرف باید عارضه‌ یابی شود. حسینی افزود: سود شرکت‌ها در سال ۹۲ حدود ۷۰ هزار میلیارد تومان و در سال‌جاری ۷۵ هزار میلیارد تومان بوده است. وی اظهار داشت: معاملات بورس در سال ۹۲ حدود ۴۰۰ میلیارد تومان بود که این رقم نسبت به سال‌های قبل قابل مقایسه نیست. این مقام مسوول تاکید کرد: بررسی بورس در فاصله ۹ یا ۱۰ ماهه که شاخص آن با افت شاخص مواجه بوده است، درست نیست. حسینی با اشاره به ایجاد صندوق توسعه بازار سرمایه و راه‌‌اندازی بازار بلوک گفت: حضور دولت و مجلس در بازار سرمایه نباید به گونه‌ای باشد که نظم طبیعی بازار را بر هم بزند. وی اظهار داشت: بعد از اتفاقات اواخر سال گذشته بازار جهانی سنگ‌آهن با کاهش بسیار شدید قیمتی مواجه شد ضمن آنکه شرکت‌ها در حوزه فروش سیمان نیز با مشکلاتی مواجه هستند و قیمت نفت نیز در یک سال گذشته نزولی شد بنابراین این عوامل به بازار سرمایه فشار آورده است. وی با بیان اینکه به افرادی که در ماه‌های گذشته سرمایه‌های خود را در بورس از دست داده‌اند حق می‌دهیم، ابراز داشت: مدیران بورس دغدغه سهامداران را دارند و همواره چه در دوران اوج رشد و چه در روزهای رکود به سرمایه‌گذاران توصیه‌های لازم را داشته‌اند و تاکید همه مدیران و مسوولان این است که سرمایه‌گذاران منابع آزاد خود را وارد بورس کنند.
ورود ریسک سیستماتیک
افزون بر این، علیرضا عسگری‌مارانی، مدیرعامل شرکت ملی سرمایه‌گذاری ایران گفت: دلیل اصلی نارضایتی مردم ریسک‌های سیستماتیکی بود که به بازار سرمایه وارد شد و این بازار را تحت تاثیر قرار داد. وی با تاکید بر اینکه باید قوانین دایمی برای حمایت از سرمایه‌‌گذاری داشته باشیم تا ریسک وارده در بازار کم شود، عنوان کرد: ارزش بازار باید همگام با تولید ناخالص ملی حرکت کند. مدیر‌عامل شرکت ملی سرمایه‌گذاری ایران افزود: صنعت خودرو یکی از موضوع‌‌هایی بود که توانست رشد اقتصادی کشور را مثبت کند. عسگری مارانی اظهار داشت: سود شرکت‌های بورسی و فرابورسی در سال‌جاری بالغ بر ۷۵ هزار میلیارد تومان بوده است. وی افزود: بازار سرمایه ظرفیت‌های زیادی برای رشد دارد و می‌تواند نقدینگی موردنظر صنعت و اقتصاد را تامین کند. وی تاکید کرد: تا زمانی که نابرابری و شرایط نامتعادل در بازار پول وجود داشته باشد، مشکلات بازار سرمایه برطرف نخواهد شد. عسگری مارانی با تاکید بر رفع نابرابری‌های میان بازار سرمایه و پول افزود: بازار سرمایه قبل از کسب هرگونه سودی موظف است ۲۵ درصد مالیات پرداخت کند در حالی که در بازار پول این‌گونه نیست.
پیشخوان اقتصاد
در سویی دیگر، رضا راعی، استاد دانشگاه و اقتصاددان نیز اذعان داشت: بازار سرمایه پیشخوان اقتصاد کشور است و بنابراین باید علت افت‌و‌خیز‌ها را در این زمینه بررسی کنیم و از طرف دیگر بازار سرمایه تنها از اقتصاد سرمنشأ نمی‌گیرد بلکه مسایلی مانند سیاست، قانون و فرهنگ کشور بر آن اثر می‌گذارد. این استاد دانشگاه با بیان اینکه معمولا فقط معلول‌ها را در بازار سرمایه در نظر می‌گیریم به ارتباط بازار سرمایه با سایر بازارها اشاره کرد و گفت: بسیاری از تصمیمات در بازار پول، ارز و مانند آن تاثیرگذار است و بنابراین نرخ سود بانکی اثرات قابل ملاحظه‌ای در این بازار می‌گذارد که باید به آن توجه کرد. وی خواستار سیاست‌گذاری و نظارت دولت در بازار سرمایه شد و گفت: در چنین شرایطی آثار مثبت را در اقتصاد کشور می‌توان ملاحظه کرد.
راعی در پاسخ به اینکه چرا به جای قطع وابستگی از نفت بر وابستگی از این منابع تاکید می‌کند، گفت: من کاملا موافق قطع وابستگی از نفت هستم اما برای این کار باید زیرساخت لازم ایجاد شود.
نرخ بالای خوراک پتروشیمی‌ها
در سویی دیگر، بهمن آرمان، مدیر اسبق مطالعات اقتصادی بورس تهران در این برنامه به رقابت‌پذیر نبودن قیمت خوراک واحدهای پتروشیمی با همسایه‌ها و حتی کشورهای صنعتی پرداخت و گفت: قیمت۱۳ سنتی برای خوراک واحدهای پتروشیمی‌ در مقایسه با کشورهای همسایه و حتی صنعتی بسیار بالاست. وی در پاسخ به اینکه ارزان فروشی خوراک نوعی رانت محسوب می‌شود، افزود: در سایر کشورها به بخش تولید یارانه داده می‌شود و حمایت از تولید آن هم در صنعت پتروشیمی که در تولید ناخالص ملی اثر قابل توجهی دارد، رانت محسوب نمی‌شود. آرمان با اشاره به اینکه ایران بزرگترین دارنده گاز در جهان است، تصریح کرد: با وجود آنکه ایران بزرگترین تولیدکننده گاز است اما نرخ تعیین شده خوراک پتروشیمی در کشور نسبت به سایر کشورها بالاست.