بازارهای جهانی زعفران از دست می‌رود

«جهان صنعت»-عضو هیات رییسه شورای ملی زعفران خاطر نشان کرد: کشورهای یونان، مراکش، چین، اسراییل، قزاقستان و ازبکستان با سرمایه‌گذاران ایتالیایی در زمینه تولید زعفران عمل کردند و اگر ما سیاست مدونی در راستای تولید و تجارت تدوین نکنیم آینده روشنی در بازارها جهانی نخواهیم داشت.علی حسینی با اشاره به افزایش قیمت زعفران، گفت: آنچه مسلم است خشکسالی میزان تولید زعفران در سال زراعی ۱۴۰۰- ۱۳۹۹ را بین ۲۰ تا ۷۰ درصد کاهش داده است.
این فعال اقتصادی بابیان اینکه بخشی از آمارهای ارائه شده در کشور احساسی هستند، افزود: مزرعه‌ای که ۱۰ سال از عمر آن گذشته است حتی اگر خشکسالی هم رخ نمی‌داد بدون تردید میزان تولیدش کم می‌شد؛ پس ملاک میانگین تولید در مزارعی است که عمر برداشت آن متوسط باشد.
وی در پاسخ به این پرسش که میزان تولید زعفران در سال جاری چند تن بوده است؟ بیان کرد: برداشت زعفران به اتمام نرسیده است از این‌رو هنوز نمی‌توان در این زمینه اظهارنظر کرد.
این فعال اقتصادی با اشاره به افزایش بی‌رویه قیمت زعفران در ماه‌های اخیر، گفت: زحمات کشاورز را نباید با گرانی محصول جبران کرد. باید با افزایش دانش و آگاهی آنها تلاش کنیم که میانگین تولید آنها را افزایش بدهیم در این شرایط کشاورز به سود واقعی دست می‌یابد؛ افزایش بی‌رویه قیمت به‌معنی از دست دادن بازارهای جهانی خواهد بود و در نهایت ما تماشاچی از دست دادن بازارهای خود خواهیم بود.
حسینی ادامه داد: خشکسالی باعث شد کشاورزی که انتظار تولید پنج کیلو زعفران را داشت تولیدش به دو کیلو تقلیل پیدا کند. پس هر میزان قیمت بالا برود نمی‌توان کاهش تولید را جبران کرد از این‌رو برای حفظ تعادل عرضه و تقاضا باید سیاست‌های دیگری درپیش بگیریم.
وی با بیان اینکه مقداری از زعفران‌ دو سال پیش در برخی انبارها موجود است، خاطرنشان کرد: این زعفران با یک سوم قیمت فعلی خریداری شده است و دارنده این بار سود هنگفتی نصیب‌اش شده است؛ باید بدانیم که کشاورز سودی از زعفران سنوات گذشته نخواهد برد.
این فعال اقتصادی بابیان اینکه قیمت را عرضه و تقاضا تعیین می‌کند، تصریح کرد: اگر تقاضا بیشتر از عرضه باشد قیمت نیز روند افزایشی به خود می‌گیرد. متاسفانه در این میان برخی توصیه‌های غیرکارشناسی نیز طرح می‌شود به عنوان مثال به کشاورزان توصیه می‌شود که محصول خود را نفروشند تا بتوانند در روزهای آینده آن را گران‌تر عرضه کنند؛ اینجاست که حقوق مصرف‌کنندگان ضایع می‌شود.
وی با اشاره به ورود قدرتمند رقبای تجاری، به ایلنا گفت: اگر هوشمندانه ساختار تولید و تجارت را اصلاح نکنیم بدون تردید بازارهای خود را از دست خواهیم داد. برای حفظ منافع ملی باید کالای باکیفیت و باقیمت رقابتی تولید و عرضه کنیم. پس سیاستگذاری دقیق در این زمینه را باید جدی بگیریم. باید روی این نکته پافشاری کنیم که رقبای ما در انتظار کوچک‌ترین ضعف در حوزه تولید و تجارت ما هستند تا بازارهای ما را تصاحب کنند، من تردیدی ندارم که در سال‌های آینده آنها جایگاه ما را در بازارهای جهانی خواهند گرفت.
تصاحب بازارها یک‌شبه رخ نداده
به گفته حسینی، زعفران ایران به ۶۵ کشور دنیا صادر می‌شود، تصاحب این بازارها یک شبه رخ نداده و این مهم در یک بازه زمانی ۴۰ ساله به وجود آمده است. موقعیت ما در بازارهای جهانی مرهون زحمات کشاورزان و صادرکنندگان است.
این فعال اقتصادی با بیان اینکه نباید با سیاستگذاری غلط تولیدکنندگان و صادرکنندگان را رو ‌در ‌روی هم قرار داد، تصریح کرد: باید این دو را باهم دید نه اینکه یک گروه را فرصت‌طلب و مافیا معرفی کرد و گروه دیگر را مظلوم. همانگونه که اشاره کردم استراتژی منسجمی برای تولید و صادرات زعفران نداریم و فقط به سخن گفتن بسنده و تشکل‌ها را محکوم می‌کنیم. این در حالی است که تشکل‌ها از بطن مردم و کشاورزان بیرون آمده‌اند و با دردهای آنها آشنا هستند.
وی با بیان اینکه طرح بهبود تولید و تجارت زعفران تدوین شده بود، خاطرنشان کرد: حدود ۱۰ سال این طرح از سوی سازمان جهاد کشاورزی و شورای ملی زعفران تهیه و تدوین شد. فعالان این بخش ۱۰ سال منتظر اجرای آن بودند، اما در عمل اجرا نشد. دولت برای عملیاتی شدن این طرح باید ورود می‌کرد و بودجه تخصیص می‌داد تا به ثمر برسد ولی متاسفانه در این زمینه اقدامی نکرد. حالا که به بن‌بست رسیدیم صداها درآمده که چرا کسی کاری نمی‌کند، در حالی که در این طرح تولید، بسته‌بندی، صادرات، صنعت تبدیلی و آزمایشگاهی دیده شده بود که اگر اجرا می‌شد شاید امروز با این چالش‌ها درگیر نبودیم.
حسینی با اشاره به عملکرد اسپانیا در تولید زعفران گفت: در دهه ۶۰ اسپانیا تلاش کرد به رقیب جدی ما در تولید زعفران تبدیل شود. در این دهه اسپانیا ۱۰ تن بیشتر از ما تولید می‌کرد و قیمت فروش زعفران در اسپانیا کیلویی ۶۵۰ دلار بود. همزمان با آنها ما به بازارهای جهانی ورود کردیم و با کیفیت بهتر از زعفران اسپانیایی این محصول را کیلویی ۳۶۰ دلار در بازارهای جهانی عرضه کردیم، در نتیجه زعفران‌کاران اسپانیایی نتوانستند با قیمت تولید ما رقابت کند، در نهایت تولید زعفران در اسپانیا صفر شد و تولید ما از ۲۸ تن به ۴۵۰ تن ترقی کرد.
به گفته وی، اسپانیا نتوانست در دهه ۶۰ از نظر قیمت و کیفیت با ما رقابت کند. باید بتوانیم پایین‌تر از قیمت رقبای خود محصول را در بازار جهانی عرضه کنیم، در غیر این صورت بازار به ‌سمت رقبای ما سرازیر می‌شود. در حال حاضر افغانستان به رقیب جدی ما در تولید زعفران تبدیل شده است.
این فعال اقتصادی با اشاره به قاچاق پیاز زعفران به افغانستان تصریح کرد: جلوی چشم ما پیاز زعفران به افغانستان قاچاق می‌شود و هیچ‌کس هم حساسیتی نشان نمی‌دهد. متاسفانه در زمینه مدیریت مازاد تولید پیاز زعفران در کشور اقدامی نکردیم. هم اکنون در ۲۲ استان زعفران کشت می‌شود.
این فعال اقتصادی همچنین با بیان اینکه دولت زعفران را با هدف صادراتی خریداری می‌کند، گفت: تا آنجایی که من اطلاع دارم دولت زعفرانی صادر نکرده و حتی زعفران خریداری شده را به صادرکننده‌ای هم نداده است؛ عملکرد دولت در این زمینه شفاف نیست و سربسته عمل می‌کند.