بازسازی اکوسیستم

اعلامیه گلاسکو در رابطه با فعالیت‌های آب و هوایی و اقلیمی در صنعت گردشگری به صورت رسمی منتشر خواهد شد. این اعلامیه در رابطه با لزوم افزایش توجه سرمایه‌گذاران و ذی‌نفعان گردشگری به موضوع تغییرات آب و هوایی و اقلیمی است. همچنین در رابطه با لزوم اقدامات ضروری و قابل توجه در زمینه حمایت از تعهدات بین‌المللی برای کاهش گازهای گلخانه‌ای تا سال ۲۰۳۰ و از میان رفتن آنها تا سال ۲۰۵۰ است. در واقع گلاسکو با این اعلامیه قصد دارد فعالان گردشگری را متعهد کند که فعالیت‌های خود را با کاهش گازهای گلخانه‌ای، کربن‌زدایی و صدمه نزدن به وضعیت آب و هوایی همراستا کنند.
از سوی دیگر این اعلامیه بر این امر تاکید دارد که توسعه گردشگری باید از طریق اقدامات مورد نیاز برای حفاظت از تغییرات جوی و کاهش گازهای گلخانه‌ای بوده و برای رشد گردشگری در راستای توسعه پایدار، انعطاف‌پذیری این صنعت سبز و رقابت‌پذیری آن، اقدامات همسو با کاهش گازهای گلخانه‌ای بسیار مهم است.
طی جلساتی که تشکیل خواهد شد، سیاستگذاران و نمایندگان صنایع پیشرو، در رابطه با استراتژی‌های این اعلامیه مذاکره خواهند کرد و سپس اعلامیه گلاسکو را مشترکا با تعهدات کامل، منتشر خواهند کرد.
این اعلامیه، گردشگری و سفر را در خط‌مقدم تلاش‌ها قرار می‌دهد تا اطمینان حاصل شود که کسب‌وکارها و مقاصد گردشگری می‌توانند به کربن‌زدایی پرداخته، با تغییرات آب و هوایی سازگار شده و از بازسازی اکوسیستم حمایت کنند. تغییر جهانی آب و هوا به بحث‌برانگیز‌ترین مساله محیطی دوران ما تبدیل شده است که بر بسیاری از فعالیت‌های انسانی تاثیر می‌گذارد. صنعت گردشگری به عنوان بزرگ‌ترین صنعت در حال رشد جهانی، از این تغییرات مستثنی نبوده است. گردشگری به طور آشکاری وابسته به اقلیم است. اقلیم تنها یک عامل حرارتی و فیزیکی نیست بلکه یک عامل زیبایی‌شناختی نیز به شمار می‌رود که بر چگونگی شکل جامعه گیاهی و محیطی و غیره اثر می‌گذارد. تغییرات اقلیمی، یکی از جدی‌ترین تهدیدهای محیطی در قرن ۲۱ به شمار می‌آید که نقش بسزایی در عرصه‌های مختلف زندگی بشری ایفا می‌کند. این مقاله تلاش می‌کند به بررسی اثرات متقابل تغییرات آب و هوایی و گردشگری بر یکدیگر، بپردازد.
اهداف اعلامیه گلاسکو
بنیاد سفر با وارد کردن اعلامیه‌های گردشگری در سازمان خود و مشارکت با UNWTO برای پیشبرد ابتکار اعلامیه گلاسکو، نقش پیشرو خود را به عنوان یک سازمان پیشرو برای اقدام اقلیمی در گردشگری تثبیت می‌کند.
برنامه‌های در نظر گرفته شده شامل موارد زیر است:
– انتشار گزارش پیشرفت سالانه برای بیانیه گلاسکو، ارائه تجزیه و تحلیل در مورد اینکه چه کسی این بیانیه را امضا کرده است و چگونه آنها در تعهدات خود پیش می‌روند.
– توسعه رویکردهای منسجم و در سطح بخش برای اندازه‌گیری و گزارش کربن.
– آزمایش راه‌های جدید برای مقابله با این مجموعه، مسوولیت‌های مشترک تحت انتشارات «حوزه ۳» (زنجیره ارزش) که عمدتا در مقصد اتفاق می‌افتد.
– تقویت همکاری و جامعه – به عنوان مثال از طریق جامعه آنلاین و شبکه داوطلبان اعلامیه گردشگری و تشکیل برنامه‌ریزی شده مراکز منطقه‌ای.
– ایجاد ظرفیت امضاکنندگان بیانیه گلاسکو و افزایش دانش، ابزارها و الهامات لازم برای تغییرات در کل بخش.
بنیاد سفر همچنین هماهنگی کمیته مشورتی برای بیانیه گلاسکو را رهبری خواهد کرد که در چارچوب برنامه گردشگری پایدار یک سیاره سازمان ملل تشکیل خواهد شد تا اطمینان حاصل شود که تنوع، برابری و علم آب و هوا در قلب این ابتکار قرار دارند. فرآیند گزارش آب و هوا مرتبط با بیانیه گلاسکو نیز از طریق شبکه One Planet مدیریت خواهد شد.
در مجموع امضاکنندگان بیانیه گلاسکو روی پنج اقدام مشترک به منظور همسویی و همراستایی فعالیت‌های اقلیمی گردشگری با اهدافی که گلاسکو پیگیری می‌کند، توافق کردند:
مسیر مشترک برای اطمینان از همسویی اقدامات اقلیمی در گردشگری توافق کردند: اندازه‌گیری گازهای گلخانه‌ای و آلودگی، کربن‌زدایی، بازسازی، همکاری و مسائل مالی.
نقش اقلیم بر گردشگری
گردشگری در دنیای ارتباطی امروز یک حرکت جدید و یکی از عناصر مهم و اثرگذار ارتباطی بین تمدن‌ها تلقی می‌شود. صنعت توریسم نقش قدرتمندی در روند توسعه کشورها برعهده دارد و دارای ابعاد گسترده‌ای است که مهم‌ترین زمینه‌های مورد توجه ملل مختلف ابعاد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
با توجه به اینکه راه‌ها و جاده‌های مواصلاتی، نیازهای فرهنگی و ارتباطات تاریخی و اجتماعی از ضروریات ارتباط مستمر و مداوم بین کشورها و ملل مختلف است و از زیرساخت‌های توسعه به حساب می‌آید، نمی‌توان از عامل اقلیم و آب و هوا و تاثیر آن بر توسعه و تحول در بخش توریسم غافل بود، چراکه این مقوله از شرایط و زمینه‌های اولیه و اصلی ارتباطات بین کشورها و حتی بین مناطق و سرزمین‌های یک کشور و یا منطقه محسوب می‌شود.
گردشگری مزایای بسیاری از جمله تبادل فرهنگی، رونق کسب‌و‌کار‏های بومی، اشتغالزایی برای ساکنان و نزدیکی بیشتر جوامع با یکدیگر دارد. بررسی پیشینه و ساختار قنات‏ها در ایران و سایر نقاط جهان نشان‌دهنده دانش فنی زیاد، ظرافت و نگهداری مناسب از این منابع آبرسانی است. تغییرات اقلیمی، عدم نگهداری و مدیریت نامناسب قنات‏‌ها و گسترش روش‌های نوین آبرسانی به خشک شدن بسیاری از قنات‏ها در کشور ایران منجر شده است.
تاثیر تغییرات آب و هوایی
بر جذب توریست
محققان دریافتند که تغییر الگوهای آب ‌و هوایی بر مناطقی که جذب توریست با شرایط خاصی دارند، بسیار مهم است. آگاهی درباره تغییرات سریع اقلیمی سیاره زمین و تاثیرات آن بر محیط طبیعی برای اهداف گردشگری بسیار مهم است. نقش تغییرات آب‌وهوایی در گردشگری همیشه مورد نظر بوده است اما در بخش‌هایی که جذب گردشگر شرایط خاصی دارد، مانند مناطق کوهستانی و ساحلی بسیار مهم‌تر می‌شود. آب و هوا یک مورد ضروری برای گردشگری، به‌ خصوص در سواحل، طبیعت و گردشگری ورزش‌های زمستانی است. تغییر الگوهای آب و هوایی در مقاصد توریستی و کشورهایی که جذب توریسم به مقاصد خاصی دارند، در رفاه گردشگران و تصمیمات آنها تاثیر خواهد گذاشت. در واقع تغییر الگوهای آب و هوایی بر جذب گردشگر، کسب‌وکارهای گردشگری، جوامع میزبان، صنایع‌دستی و ساختمانی تاثیر خواهد گذاشت. در کشورهای کوچک که گردشگری یک فعالیت اقتصادی عمده است، هر گونه کاهش در ورودی توریسم تاثیر جدی بر این صنعت و در نتیجه اقتصاد آن منطقه می‌گذارد.
۵ درصد از کربن، حاصل فعالیت‌های گردشگری است
آمارها نشان می‌دهد که پنج درصد از کربن منتشر شده در سطح جهانی نتیجه فعالیت‌های صنعت گردشگری است.
بخش حمل‌ونقل بیشترین سهم (۷۵ درصد) را در تولید گازهای گلخانه‌ای دارد و حمل‌ونقل هوایی بیشترین میزان آلودگی را موجب می‌شود. سهم بخش اقامت برای تولید گازهای گلخانه‌ای ۲۰ درصد است.
با اتخاذ اقدامات زیست‌محیطی در بخش اقامت می‌توان میزان تولیدات گازهای گلخانه‌ای را به میزان قابل توجهی کاهش داد.
در کشورمان نیز خشکسالی، آلودگی هوا، آتش‌سوزی گسترده در جنگل‌ها و بیابان‌زدایی و از میان رفتن جنگل‌ها، گونه‌های جانوری و گیاهی نتیجه تغییرات اقلیمی است که هم بر صنعت گردشگری و هم زندگی شهروندان تاثیرات مخربی برجای می‌گذارد.
اگر قصد داریم از صنعتی زودبازده مانند گردشگری درآمدزایی داشته باشیم، اگر به تغییرات اقلیمی و آب و هوایی اهمیت می‌دهیم و زندگی شهروندان، حیوانات و گونه‌های گیاهی و جانوری برایمان اهمیت دارد، باید چاره‌ای برای حال خشکسالی، آتش‌سوزی‌های گسترده در جنگل‌ها و آسیب‌های زیست‌محیطی بیندیشیم.