بازپس‌گیری حوضچه‌های مخابراتی

«گروه فناوری»- اینترنت ADSL با بهره‌گیری از سیم مسی خطوط تلفن ثابت، جزو قدیمی‌ترین سرویس‌های اینترنت در جهان است که اطلاعات را از مراکز مخابراتی به روی مودم می‌آورد و البته با محدودیت‌هایی از جمله سرعت دانلود کمتر از ۲۴ مگابیت بر ثانیه و سرعت آپلود کمتر از دو مگابیت روبه‌رو است، اما سرعت دانلود روی اینترنتVDSL که از ترکیب فیبرنوری و سیم مسی استفاده می‌کند، نزدیک به پنج برابر سرعت دانلود و سرعت آپلود آن نیز ۱۰ برابر ADSL است.
پروژه رساندن فیبرنوری به در منازل و جایگزینی آن با کابل مسی با توجه به افزایش سرعت ارتباطات اینترنتی، در سال‌های اخیر در ایران هم مورد توجه مسوولان وزارت ارتباطات قرار گرفت، اما با مشکلات مالی روبه‌رو شد. کارشناسان حوزه عنوان کردند اگرچه انحصاری در حوزه فیبرنوری وجود ندارد، اما شرکت‌های اینترنتی توان سرمایه‌گذاری در این زمینه ندارند، زیرا فیبرنوری سرمایه‌گذاری کلان می‌خواهد و به همین دلیل فیبرنوری منحصر به شرکت‌هایی شده که از قبل در این زمینه سرمایه‌گذاری کرده‌اند.
رفع مانع بزرگ توسعه اینترنت خانگی
در این راستا محمدجواد آذری‌جهرمی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، در توئیتر ضمن اشاره به یک خبر مهم برای صنعت ارتباطات نوشت: مانع بزرگ توسعه اینترنت خانگی رفع شد. امروز پس از سه سال پیگیری و تلاش، دولت لایحه «بازپس‌گیری کانال‌ها، داکت‌ها و حوضچه‌های مخابراتی از مخابرات ایران» را به تصویب رساند. پس از خصوصی‌سازی مخابرات، این «تصرف» یک مانع جدی برای توسعه اینترنت خانگی بود.
آذری‌جهرمی پیش از این بارها به مشکل عدم توسعه اینترنت خانگی اشاره کرده بود. او همچنین سال گذشته با بیان اینکه زیرساخت توسعه اینترنت خانگی خوب نیست و در مقابل، زیرساخت موبایل خوب است، گفته بود: بار عدم کیفیت شبکه ثابت به شبکه موبایل سرریز می‌شود و به همین دلیل مشکلاتی را ایجاد می‌کند. مشکل اصلی کیفیت اینترنت ثابت انحصار مخابرات است که لایحه‌ای تصویب کردیم و با ارسال لایحه دوفوریتی در مجلس، این انحصار را برای همیشه رفع خواهیم کرد. وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات همچنین با تاکید بر اشتباهات رخ‌داده در واگذاری مخابرات گفته بود: اشتباهات واگذاری در مجموعه مخابرات ایران در ایجاد برخی انحصارهاست. این اشتباه در سال ۱۳۸۸ در خصوصی‌سازی مخابرات انجام گرفت که داکت‌ها و سیم مسی که جزو اموال مردم است، به مخابرات واگذار شده و مخابرات هم سودهای ناشی از درآمد سالانه‌اش را به عنوان اقساط به دولت پرداخت کرد و سرمایه‌گذاری نکرد. با این حال شرکت مخابرات نسبت به توئیت آذری‌جهرمی واکنش نشان داد و تصویب لایحه بازپس‌گیری حوضچه‌های مخابراتی را غیرقانونی خواند.
واگذاری دو میلیون پورت VDSL در سال ۱۴۰۰
همچنین به ‌گفته مدیرعامل شرکت مخابرات، در سال ۱۴۰۰ دو میلیون پورتVDSL واگذار می‌‌شود؛ اما درصورت تامین مالی، امکان واگذاری دو میلیون پورت دیگر نیز وجود دارد. مصوبه ۲۶۰ یا بیت‌استریم متعلق به کمیسیون تنظیم مقررات وزارت ارتباطات به‌منظور به‌اشتراک‌‌گذاشتن زیرساخت‌های فیبرنوری در بخش دسترسی شرکت مخابرات ایران با شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات اینترنت ثابت (FCP وServco ) تصویب شد. این برنامه قرار بود تا انتهای سال ۱۳۹۹، تعداد پنج میلیون پورت VDSL را واگذار کند؛ با این ‌حال، تنها ۵/۱ میلیون پورت تا پایان سال ۱۳۹۹ تبدیل و تنها ۷۰۰ هزار پورت واگذار شد. انتهای سال ۱۳۹۹، شرکت مخابرات ایران به عنوان مهم‌ترین عضو در عملی‌کردن این طرح قرارداد جدیدی نوشت که بیشتر به‌نفع خود باشد و فراخوان خود را به تمام شرکت‌های ارائه‌دهنده باند پهن یا FCP ابلاغ کرد. پس‌از‌آن، شرکت‌ها برای امضای قرارداد با مخابرات به‌ نوبت اقدام کردند و این فرآیند همچنان ادامه دارد.
مجید سلطانی مدیرعامل شرکت مخابرات می‌گوید اگر این شرکت مشکل نقدینگی نداشت، می‌توانست دو میلیون پورت دیگر را نیز همین امسال عملیاتی کند؛ حال آنکه اکنون نیز با سرمایه‌گذاری خود قصد دارد تجهیزات بخرد. شرکت مخابرات ابتدای ماه جاری با اعلام زیان‌ده‌شدن در بخش ثابت، کمک مجلس برای زمین‌نخوردن شرکت اصلی و توسعه ارتباطات در کشور را خواستار شد. شرکت مخابرات سال ۱۳۹۹ اولین‌بار مبلغی معادل ۷۶۰/۱ میلیارد تومان در بخش ثابت زیان کرد. در ماه‌های اخیر، این شرکت بارها از لزوم افزایش تعرفه‌هایش خبر داده و گفته است تعرفه‌هایش ۱۲ سال بدون تغییر باقی مانده. این شرکت تاکید می‌کند اگر نتواند در بخش ثابت ضررهایش را جبران کند، در بخش‌های دیگر هم ورشکست می‌شود. درنهایت، این شرکت پیشنهاد‌ها خود برای افزایش تعرفه ثابت را به رگولاتوری ارسال کرده و منتظر نظر این سازمان مانده است؛ اما خود قصد دارد امسال ۴۵۰۰ میلیارد تومان سرمایه‌گذاری کند.
برنامه‌های شرکت مخابرات برای حل مشکل کیفیت اینترنت
مجید سلطانی درباره برنامه‌های شرکت مخابرات برای حل مشکل کیفیت اینترنت می‌گوید: کمبود پهنای باند به دو موضوع برمی‌گردد. ما پهنای باند مصرفی را از شرکت ارتباطات زیرساخت می‌خریم و اکنون مبلغ زیادی به این شرکت بدهکار هستیم؛ در نتیجه نمی‌توانیم قرارداد جدیدی با آنها منعقد کنیم. به ‌علاوه، زیرساخت‌های شبکه به به‌روزرسانی نیاز دارند و سرعت به‌روزرسانی آنها باید هم‌گام با میزان مصرف مردم باشد. این مساله هم به پشتوانه مالی نیازمند است. ما باید با آورده‌مان این مبالغ را به صنایع داخلی تزریق کنیم و از آنها تجهیزات بخریم. برای مثال، اگر بخواهیم سرعت اینترنت را افزایش دهیم و رضایت مردم را کسب کنیم، باید در سال ۱۴۰۰ ده‌هزار میلیارد تومان منابع مالی تزریق کنیم. درواقع، نیاز داریم بدهکاری خود و کمبودهای سال‌های گذشته را هم تامین کنیم. مدیرعامل مخابرات درباره زمان ایجاد این تغییرات می‌گوید با تامین مالی ۵۰۰/۴ میلیارد تومانی، این شرکت تجهیزات خریده و در حال و نصب و راه‌اندازی است تا از دور رقابت یا روند پیشرفت فناوری عقب نماند. او اضافه می‌کند مشکلات شرکت‌های FCP با تغییر سیاست‌ها در تعرفه‌گذاری حل‌شدنی است؛ چرا‌که در‌حال‌حاضر، هزینه‌های هیچ اپراتوری با درآمد آنها منطبق نیست و در صورت تداوم روال فعلی تمام این شرکت‌ها زمین می‌خورند.
افزایش تعرفه خطوط ثابت
مدیرعامل مخابرات پیشنهاد می‌کند تعرفه خطوط ثابت ماهانه برای هر مشترک این شرکت که مجموعا ۳۰ میلیون نفر هستند، ماهانه ۰۰۰/۵ تا ۰۰۰/۱۰ تومان افزایش یابد. به‌گفته او، این میزان افزایش تاثیر خاصی بر سبد خانوار نمی‌‌گذارد؛ اما می‌تواند شرکت مخابرات را احیا و زیرساخت ارتباطی کشور را متحول کند.
سلطانی می‌گوید مدیر پیشین شرکت مخابرات نیز در سال گذشته به‌دلیل مشکلات مالی موفق به انجام تعهدات خود درباره طرح واگذاری پنج میلیون پورتVDSL نشد. وی اضافه کرد: عملیاتی‌کردن پنج میلیون پورت اینترنت پرسرعت در همان زمان هم به تامین مالی ۰۰۰/۶ میلیارد تومان نیاز داشت؛ اما به ‌دلیل نبود نقدینگی، فقط ۷۰۰ هزار پورت تامین مالی و واگذار شد. به ‌گفته سلطانی، شرکت مخابرات پیش‌بینی کرده است در سال ۱۴۰۰ می‌تواند با سرمایه‌گذاری ۵۰۰/۴ میلیارد تومانی، دو میلیون پورت را عملیاتی کند. او می‌گوید مخابرات ارتباط تنگاتنگی با شرکت‌های FCP برقرار کرده و به طور مرتب نیز برای حل مشکلات با آنها جلسات هم‌اندیشی برگزار می‌کند. سلطانی می‌گوید هم‌اکنون تمامی تجهیزات و زیرساخت‌های دیگر برای واگذاری تمام چهار میلیون پورت VDSL مهیاست و همه‌چیز بستگی به تامین مالی این شرکت دارد. سلطانی افزود: ما زیرساخت‌ها را در محله‌های زیادی تا نقاط انتهایی فراهم کردیم و اگر بتوانیم بیشتر از ۵۰۰/۴ میلیارد تومان خودمان تامین مالی کنیم، دو میلیون پورت دیگر را هم همین امسال عملیاتی می‌کنیم. چرا گفتیم امسال تنها دو میلیون عملیاتی می‌شود؛ چون در برنامه خودمان براساس توانمان و بدون افزایش یافتن تعرفه‌‌ها، تنها روی عملیاتی‌شدن همین میزان پورت می‌توانیم حساب باز کنیم؛ اما اگر تعرفه بیشتر شود و سودده شویم، قطعا می‌توانیم دست‌کم ۰۰۰/۲ میلیارد تومان دیگر را به توسعه VDSL اختصاص دهیم.