بازگشت به بخش خصوصی

عزل رکس تیلرسون از مقام وزارت خارجه ایالات متحده آمریکا شوک خبری دیگری بود که ترامپ به دنیا وارد کرد‌. این مساله بازتاب فراوانی در سطح بین‌المللی و افکار عمومی داشته است‌. خبر برکناری رکس تیلرسون واکنش‌های زیادی در پی داشت‌. گزارش‌ها حاکی است که استیو گلدستین، معاون دیپلماسی عمومی وزیر خارجه آمریکا هم اخراج شده است‌.
ساعاتی پس از اعلام خبر برکناری تیلرسون، استیو گلدستین که چند ماه پیش به عنوان معاون وزیر خارجه در حوزه دیپلماسی عمومی از سوی رکس تیلرسون منصوب شده بود، با انتشار بیانیه‌ای گفت که تیلرسون هیچ قصدی برای ترک پست خود نداشته است‌. استیو گلدستین در این بیانیه که با ایمیل برای خبرنگاران فرستاده بود، نوشته بود: وزیر خارجه آمریکا به‌طور کامل خواستار ادامه کار خود بود چرا که پیشرفتی اساسی در حوزه امنیت ملی به دست آورده بود‌.
معاون وزیر خارجه آمریکا افزوده بود: وزیر خارجه نه صحبتی با رییس‌جمهور آمریکا داشته و نه از دلایل این تصمیم با خبر است، اما از فرصتی که به او داده شده سپاسگزار است‌. اعلام این اظهارنظر از سوی گلدستین، واکنش کاخ سفید را در پی داشت‌. آسوشیتدپرس و شبکه تلویزیونی ان‌بی‌سی اعلام کرده‌اند که وی از وزارت خارجه آمریکا اخراج شده است‌.
استیو گلدستین گفت: خدمت به رییس‌جمهور و وزیر خارجه افتخاری بزرگ بود‌. به دنبال فرصتی هستم که بتوانم کمی استراحت کنم‌. چند مقام رسمی دولتی گفتند که رکس تیلرسون جمعه هفته گذشته و در جریان سفرش به اتیوپی از تصمیم دونالد ترامپ مطلع شده بود‌.
این مقامات رسمی که نخواستند نام‌شان فاش شود، افزودند هم جمعه و هم شنبه گذشته جان کلی، رییس کاخ سفید، با رکس تیلرسون تماس گرفته و گفته که اگر از مقام خود کنار نرود، دونالد ترامپ به آن واکنش سریع نشان خواهد داد و حتی جایگزین او را هم مشخص کرده است‌. این مقامات رسمی گفته‌اند وقتی رکس تیلرسون حاضر به انجام این کار نشد، دونالد ترامپ او را اخراج کرد‌.
گزارش‌ها حاکی است صحبتی که گلدستین مطرح کرده، از سوی کاخ سفید، در تناقض با اظهاراتی تعبیر شده که پیشتر رییس‌جمهور آمریکا به خبرنگاران گفته بود‌. دونالد ترامپ سه‌شنبه گذشته گفت: در مورد رکس تیلرسون، خیلی وقت است در مورد آن صحبت داشتیم‌. ما در مواردی اختلاف‌نظر داشتیم، مثل توافق اتمی ایران‌. ما مثل هم فکر نمی‌کنیم، اما با مایک پمپئو در یک خط فکری هستیم‌.
تعیین ناوئرت به جای معاون برکنار شده تیلرسون
گزارش‌های منتشر شده حاکی از آن است که کاخ سفید هدر ناوئرت را به عنوان معاون جدید وزیر خارجه موقت آمریکا انتخاب کرده است‌. هدر ناوئرت بیش از آنکه یک دیپلمات باشد، یک چهره رسانه‌ای است‌. وی هیچ تجربه دیپلماتیکی ندارد و بیشتر تجربه حرفه‌ای خود را به خاطر فعالیت در شبکه خبری فاکس نیوز به دست آورده است‌. در حقیقت،‌ او هرگز در هیچ دولتی در وزارت خارجه آمریکا فعالیت نداشته است‌. از ۲۰۱۲، ناوئرت برای فاکس نیوز و Friendsas فعالیت کرده است‌. این روند کاری در آوریل سال ۲۰۱۷ و زمانی که دولت ترامپ وی را به عنوان سخنگوی وزارت خارجه انتخاب کرد،‌ اوضاع تغییر کرد‌. اینکه یک چهره رسانه‌ای جایگاهی دیپلماتیک داشته باشد، ممکن است برای برخی از ناظران عجیب باشد اما این در دولت ترامپ امری جدید نیست‌.
واکنش‌ها به خبر برکناری تیلرسون
نانسی پلوسی، رهبر اقلیت دموکرات‌ها در مجلس نمایندگان آمریکا هم در پیامی در توئیتر نوشت: هر زمان جایگزین رکس تیلرسون با رهبران جهان وارد جلسه‌ای شود، اعتبار او به عنوان کسی که ممکن است امروز اینجا باشد و فردا رفته باشد، مورد خدشه قرار می‌گیرد‌.
چاک شومر، رییس اقلیت دموکرات‌ها در سنای آمریکا هم گفت: با اخراج تیلرسون، بی‌ثباتی دولت فعلی تمامی حوزه‌های آمریکا را تضعیف کرده است‌. سناتور باب کورکر، نماینده جمهوریخواه و رییس کمیته روابط خارجی سنا که از حامیان رکس تیلرسون محسوب می‌شد هم در واکنش گفت که از شنیدن این خبر غافلگیر شده است‌. کورکر گفت نشانه‌هایی از تنش در روابط تیلرسون و ترامپ دیده می‌شد، اما به نظر می‌رسید دو طرف یاد گرفته‌اند که با هم کار کنند‌. باب کورکر گفته که نمی‌داند چه چیز باعث شده است ترامپ تصمیم به اخراج رکس تیلرسون بگیرد‌.
باب کورکر چند ماه پیش گفته بود حضور رکس تیلرسون در وزارت خارجه آمریکا، جیمز ماتیس در وزارت دفاع آمریکا و جان کلی به عنوان رییس دفتر رییس‌جمهور آمریکا، تنها چیزی است که جلوی بروز هرج و مرج در کشور را گرفته است‌.
دیپلمات‌های با سابقه در واشنگتن هم از اعلام این خبر تعجب کرده‌اند‌. ریچارد‌ هاس، رییس کمیته روابط خارجی آمریکا و سیاستمدار جمهوریخواهی که در چند دولت حضور داشته هم گفته است به یاد ندارد که چنین مورد مشابهی روی داده باشد‌. ‌هاس چند ماه پیش در پیامی در شبکه اجتماعی توئیتر از رکس تیلرسون خواسته بود با شرایطی که در آن توانایی کار ندارد، از مقام خود استعفا کند‌.
وزارت خارجه آلمان هم از بروز تغییر در وزارت خارجه آمریکا ابراز نگرانی کرده است‌. مایکل راث، معاون وزیر خارجه آلمان در توئیتر نوشت: اخراج رکس تیلرسون، کمکی به بهبود اوضاع نمی‌کند‌. توماس اوپرمن، معاون رییس پارلمان آلمان، رکس تیلرسون را فردی قابل اعتماد و مخاطبی هوشمند توصیف کرده و با انتقاد از تصمیم دونالد ترامپ گفته است: این تصمیم نشانه دمدمی مزاجی و تصمیم‌های غیرقابل پیش‌بینی رییس‌جمهور آمریکاست‌.
وزیر خارجه برکنار شده آمریکا سه‌شنبه گذشته در محل دیدارهای مطبوعاتی ساختمان این وزارتخانه حاضر شد و آخرین بیانیه رسمی خود را ایراد کرد‌.
تیلرسون گفت با دونالد ترامپ که در هواپیمای مخصوص رییس‌جمهور به سمت کالیفرنیا در حرکت بود، تلفنی گفت‌وگو کرده است‌. او همچنین گفت با جان کلی هم تلفنی صحبت کرده و اطمینان داده که همه چیز برای انتقال امور به وزیر خارجه بعدی آماده شود‌.
وزیر خارجه برکنار شده آمریکا گفت تمام مسوولیت‌هایش را به نفر دوم این وزارتخانه محول کرده و خودش نیز اواخر ماه مارس به‌طور رسمی از سمتش کنار می‌رود‌. تیلرسون از تمامی کسانی که در وزارت خارجه مشغول کار هستند، درخواست کرد در مسوولیت خود باقی بمانند‌. او همچنین گفت پس از ایراد بیانیه، با دفاتر مختلف دیدار خواهد داشت تا از خدمات آنها تشکر کند‌.
وی به مساله کره‌شمالی به عنوان یکی از دستاوردهای فعالیت‌های ۱۴ ماهه خود در مقام وزیر خارجه آمریکا اشاره کرد و گفت با همکاری متحدان‌مان، از انتظارهای در نظر گرفته شده در کمپین فشار حداکثری فراتر رفتیم‌.
تیلرسون در بیانیه پایانی اش در مورد رفتارها و اقدامات دردسرساز روسیه هشدار داد‌. او اضافه کرد: روسیه باید به دقت این موضوع را ارزیابی کند که اقداماتش چقدر به نفع مردم روسیه و به‌طور کلی جهان است‌. ادامه این مسیر احتمالا به انزوای بیشتر آنها منجر خواهد شد؛ وضعیتی که به نفع هیچ کس نیست‌.
سودای برکناری وزیر امور کهنه سربازان
رییس‌جمهور آمریکا برکناری وزیر امور کهنه‌سربازان و جایگزین کردن ریک پری را در دست بررسی دارد‌. این وزیر با ناآرامی‌های درون سازمانی روبه‌رو است و متهم است که از یک عضو تیم امنیتی خودش برای امور شخصی استفاده کرده است‌.
منابع مطلع در کاخ سفید می‌گویند دونالد ترامپ از جابه‌جایی ریک پری، وزیر انرژی آمریکا به وزارتخانه کهنه‌سربازان سخن می‌گوید و معتقد است دیوید شولکین به مایه حواس پرتی دولت تبدیل شده است‌. شولکین بابت سفرش به اروپا و رهبری وزارت کهنه سربازان با چندین مورد تحقیقات روبه‌رو است اما بابت عملکردش از جانب دونالد ترامپ تقدیر شده بود‌.
به گفته یک منبع، رییس‌جمهور آمریکا دوشنبه گذشته این مساله را با ریک پری در میان گذاشت اما این سمت را به او پیشنهاد نداد‌. او افزود ترامپ از دست وزیر کهنه‌ سربازان عصبانی است اما او معمولا ناگهانی اقدام به انجام تغییرات می‌کند‌.
شولکین و ریک پری هنوز به این گزارش واکنشی نداشته‌اند‌. وضعیت کاری او از زمان انتشار یک گزارش داخلی که نقض‌های اخلاقی در ارتباط با سفر او به اروپا به همراه همسرش در تابستان گذشته را فاش کرد، به مویی بند است‌. به گفته منابع، همچنین یکی از اعضای تیم حفاظت دیوید شولکین شکایت دارد که این وزیر برای جابه‌جایی اسباب منزلش از او استفاده کرده است‌.