بازگشت به عراقچی

گروه سیاسی – بلافاصله بعد از تغییر دولت بحث و گمانه‌زنی درباره ادامه مذاکرات و تیم مذاکره‌کننده ایرانی شروع شد. معلوم نبود که پرونده هسته‌ای در وزارت امور خارجه پیگیری خواهد شد یا به شورای عالی امنیت ملی برمی‌گردد. برخی هم منتظر معرفی یک دستیار ویژه بوده‌اند و حرف از مسوولیت گرفتن سعید جلیلی می‌زدند. وقتی که تکلیف این موضوع روشن و اولین مجهول معادله حل شد این سوال پیش می‌آید که چه کسی در وزارت امور خارجه دولت رییسی عهده‌دار این مسوولیت خواهد بود. عباس عراقچی مثل قبل به کار خود ادامه می‌دهد یا دیگری. علی باقری کنی که جانشین عراقچی شد، تکلیف تقریبا روشن به نظر می‌رسید.
در هفته‌های اخیر اما یک بار دیگر گمانه‌زنی‌ها درباره نقش عراقچی در مذاکرات بالا گرفته است. دلیلش نیز احتمالا سمت جدید او یعنی دبیری شورای عالی راهبردی روابط خارجی است. شورایی که حکم بازوی مشورتی رهبری در سیاست امور خارجی را دارد. خاصه آنکه کمال خرازی چند روز قبل توضیح داد رفتن عراقچی به آن شورا نظر رهبری بوده است.
همین تاکید هم سبب شد که رویکرد منتقدان و مخالفان برجام نسبت به عراقچی تغییر کند. مخالفت‌ها با ماندن عراقچی در وزارت امور خارجه و ادامه مذاکرات آنقدر زیاد بود که تصمیم‌گیری در این رابطه را چند هفته به تاخیر انداخت. بعد از رفتن عراقچی اما وضعیت تغییر کرد. شاهد آنکه همان حسین شریعتمداری که چند روز قبل با استناد به خاطرات وندی شرمن به او تاخته و عراقچی را ودار به واکنش کرده بود، حالا در برنامه تلویزیونی جهان‌آرا از وی دفاع کرده و حساب او را با تیم مذاکره‌کننده قبلی جدا می‌کند!همین است که گمانه‌ها درباره ایفای نقش عراقچی در تیم مذاکره‌کننده ایران یک بار دیگر تقویت می‌شود. به خصوص اگر به سابقه اندک باقری‌کنی در امر مذاکره و نگرانی‌هایی که از این بابت وجود دارد و پیشینه عراقچی در امر مذاکرات توجه داشته باشیم. به هرحال عراقچی سابقه حضور در دوران دبیری شورای‌عالی امنیت ملی علی لاریجانی و تیم مذاکره‌کننده سعید جلیلی را دارد و با روی‌کارآمدن دولت روحانی نیز به‌عنوان معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امورخارجه نقش موثری در مذاکرات ۱+۵ ایفا کرده است. در واقع او آن انقلابی‌گری را که شریعتمداری و همفکران او از مذاکره‌کننده ایرانی می‌خواهند داشته و این ظرفیت را دارد که اگر قدری نرمش به خرج دهند، بتوانند از او حمایت کنند. عراقچی گزینه مورد حمایت و اعتماد مجموعه حاکمیت است و شاهدش نیز نقشی است که در ماه‌های پایانی دولت روحانی ایفا کرد. او رسما مسوولیت مذاکرات را به عهده داشت و جای ظریف را در این زمینه گرفته بود.
عراقچی دیگر معاون وزیر نیست و جایش را به باقری کنی داده اما این شانس را دارد که مذاکره‌کننده بماند. به خصوص که سپردن این مسوولیت به علی‌ باقری‌کنی منتقدان بسیاری دارد. البته باید منتظر ماند و دید که در پی این شرایط عراقچی رسما به عنوان مذاکره‌کننده معرفی می‌شود یا صرفا از نظرات و تجربه او استفاده می‌شود و مشاوره دادن به تیم باقری‌کنی را به عهده می‌گیرد. چرخش موضع شریعتمداری و دفاع اخیر او از عراقچی گزینه اول را محتمل‌تر به نظر می‌رساند.