بازگشت روابط سیاسی- اقتصادی به سطح گذشته

گروه سیاسی- سیاست خارجی ایران سیاستی فراگیر است که فقط منحصر به غرب نیست. با توجه به اینکه آینده دنیا در آسیا رقم خواهد خورد بنابراین زمینه‌سازی برای آینده روابط قاره‌ای بسیار مهم است. سفر رییس‌جمهور به ویتنام با توجه به سابقه انقلابی آن و توسعه اقتصادی که داشته‌اند اهمیت دارد همچنین سفر به مالزی هم به عنوان کشور مهم اسلامی و عضو مهم «آس‌آن» قابل توجه است. حضور رییس‌جمهور در تایلند نیز برای برگزاری مجمع کشورهای آسیایی از لحاظ منطقه‌ای و قاره‌ای ارزشمند است. رییس‌جمهور اسلامی ایران در نخستین مقصد از سفر به کشورهای جنوب شرق آسیا عصر چهارشنبه گذشته در راس یک هیات سیاسی و اقتصادی وارد فرودگاه «نوی بای» در‌هانوی پایتخت ویتنام شد و با مقامات این کشور دیدار و گفت وگو کرد. رییس‌جمهور به طور جداگانه با چان دای گوآنگ رییس‌جمهور، نگوئین خوان فوک نخست‌وزیر و نگوین فو ترونگ دبیرکل حزب کمونیست ویتنام دیدار و مذاکره کرد. در جریان سفر رییس‌جمهور به ویتنام دو سند همکاری در زمینه ارتباطات و فناوری اطلاعات و لغو روادید دارندگان گذرنامه‌های خاص و خدمت امضا شد. بررسی نحوه همکاری ایران با ویتنام در کشت فراسرزمینی و تعیین محورهای تجارت محصولات کشاورزی از جمله توافقات هیات‌های ایرانی و ویتنامی در این سفر بود و مقرر شد پیش‌نویس موافقتنامه ایجاد قرنطینه گیاهی و دامی دو کشور نیز تهیه شود. در این سفر همچنین توافق شد کمیسیون مشترک ایران و ویتنام به میزبانی تهران به زودی برگزار شود و توافقات و تفاهماتی در راستای تقویت گسترش همکاری‌های اقتصادی، بانکی، مالی، گردشگری و بازرگانی دو کشور بعمل آمد. اجرایی شدن روابط کارگزاری بین بانک‌های مرکزی ایران و ویتنام از توافقات این سفر بود و اعلام شد کارت‌های اعتباری اتباع دو کشور نیز به رسمیت شناخته می‌شود. هیات‌های ایرانی و ویتنامی همچنین برای مکانسیم حساب مشترک به منظور تسویه‌حساب مبادلات تجاری طرفین به توافق رسیدند. رییس‌جمهور، سفر به هانوی و مذاکره با مقام‌های ارشد ویتنامی با هدف توسعه و تعمیق همه‌جانبه روابط دو کشور را موفقیت‌آمیز خواند و تاکید کرد با تصمیماتی که در جریان سفر به ‌هانوی اتخاذ شد، فصلی نوین و دور تازه‌ای از روابط میان تهران و‌هانوی آغاز می‌شود. ایران و ویتنام در پایان سفر روحانی رییس‌جمهور به هانوی در بیانیه مشترکی با اشاره به تغییرات عمیق و پیچیده در وضعیت منطقه‌ای و بین‌المللی بر همکاری کشورهای در حال توسعه در امور بین‌المللی تاکید کردند.
نگاهی به مناسبات تهران- کوالالامپور
دعوت نجیب تون رزاق، نخست‌وزیر مالزی از حسن روحانی، رییس‌جمهور کشورمان برای سفر به مالزی نشانی از عزم جدی کوالالامپور برای ارتقای روابط با تهران است. از طرف دیگر انتخاب نخستین سفیر زن تاریخ جمهوری اسلامی ایران برای مالزی نشان از علاقه ایران برای توسعه مناسبات با این کشور جنوب شرق آسیا به شمار می‌رود.
سفر رییس‌جمهوری اسلامی ایران به مالزی در حالی صورت گرفت که برخی عوامل بین‌المللی و درونی از جمله تحریم‌های ناعادلانه غرب و پیروی مالزی از این تحریم‌ها طی سال‌های گذشته و تا قبل از لغو تحریم‌ها با حالت سکون روبه‌رو شده بود اما با تغییر دولت و روی کار آمدن دولت یازدهم و در پی آن به ثمر نشستن مذاکرات ایران با گروه ۱+۵ که به لغو تحریم‌های ظالمانه علیه ایران منجر شد، مالزی نیز تلاش کرد سیاست‌های خود در مناسبات با ایران را تغییر دهد. در نخستین اقدام ماهاتیر محمد، نخست‌وزیر اسبق مالزی در راس هیاتی به عنوان نماینده این کشور در مراسم تحلیف حسن روحانی رییس‌جمهور جدید ایران شرکت کرد. طی ماه‌های اخیر دیدارها و نشست‌هایی بسیاری بین مقامات دولتی و خصوصی دو کشور در ایران و مالزی با هدف توسعه مناسبات دوجانبه در تمامی زمینه‌ها برگزار شده است و در مهم‌ترین این دیدارها عنیفه امان، وزیر امور خارجه مالزی اوایل سال‌جاری به تهران سفر کرد. باز شدن درهای ایران به روی جامعه جهانی در دوران پسابرجام باعث شد کشورهای مختلف جهان برای حضور در بازار ایران به تکاپو بیافتند و مالزی نیز که همواره منافع اقتصادی خود را در اولویت قرار می‌دهد تلاش می‌کند از این فرصت غافل نشود. در این راستا سازمان توسعه تجارت خارجی مالزی (ماترید) اوایل سال‌جاری از بانک‌های محلی این کشور خواسته بود از فعالیت‌های تجاری و سرمایه‌گذاری شرکت‌های مالزیایی در ایران در دوران پساتحریم پشتیبانی کنند. رییس‌جمهور در ادامه سفر خود به منطقه آسیای جنوب شرقی، روز جمعه و پس از ‏پایان سفر رسمی به ویتنام، عازم کوالالامپور پایتخت مالزی شد و در سفر به مالزی با مقامات این کشور دیدار می‌کند. روحانی در کوالالامپور از سوی نجیب رزاق، نخست‌وزیر این کشور به طور رسمی مورد استقبال قرار گرفت. این مراسم استقبال رسمی که در کاخ نخست‌وزیری مالزی و با خوشامدگویی «رزاق» به روحانی آغاز شد با نواخته شدن سرود ملی جمهوری اسلامی ایران و مالزی ویتنام ادامه یافت. روحانی و نجیب تون رزاق پس از آن مذاکرات خصوصی انجام دادند و سپس مذاکرات مشترک هیات‌های عالیرتبه برگزار شد. براساس گزارش وزارت امور خارجه مالزی، پس از این مذاکرات معاهده استرداد مجرمان بین جمهوری اسلامی ایران و این کشور جنوب شرق آسیا در حضور رییس‌جمهوری اسلامی ایران و نخست‌وزیر مالزی امضا شد.
رییس‌جمهور زمانی که وارد فرودگاه بین‌المللی کوالالامپور شد از مالزی به عنوان کشور مهم اسلامی و پیشرفته در منطقه جنوب شرق آسیا یاد کرد. وی با اشاره به اینکه در فضای پسابرجام فرصت خوبی است تا بتوان روابط خود را با این کشور مهم اسلامی توسعه داد، گفت: در ملاقات‌های روز جمعه و شنبه همین هدف را دنبال می‌کنیم. روحانی گفت: ایران همواره با دولت و مردم مالزی روابط خوبی داشته است. رییس‌جمهور با تاکید بر اهمیت تقویت روابط با کشورهای جنوب شرق آسیا افزود: در نخستین مرحله از سفر به این منطقه و در ویتنام ملاقات‌های سازنده و خوبی با مقامات ارشد این کشور داشتیم و راه‌های توسعه و تحکیم روابط در عرصه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی و فرهنگی را مورد گفت و گو و تبادل نظر قرار دادیم. وی با تاکید بر اهمیت توسعه سطح روابط ایران- مالزی اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران همواره بر تقویت سطح روابط با مردم و دولت این کشور بزرگ تاکید داشته و در این سفر به‌دنبال ارتقای و تعمیق بیش از پیش روابط دو کشور هستیم.
تقویت روابط دوجانبه
روحانی در نشست خبری مشترک با نجیب تون رزاق از توافق دو طرف برای بازگشت سطح روابط تهران- کوالالامپور به سطح گذشته خبر داد. رییس‌جمهور به خبرنگاران گفت: تصمیم امروز آقای نخست‌وزیر جناب نجیب عبدالرزاق و من این بود که بتوانیم سطح روابط را در مرحله اول به سطح گذشته برگردانیم. روحانی تصریح کرد: ما در شرایط پسابرجام و پساتحریم که سرمایه‌گذاری‌های فراوانی به سمت ایران سرازیر شده علاقه‌مندیم مالزی هم در بخش‌های مختلف حضور داشته باشد. وی گفت: تاکید کردیم سال ۲۰۱۶ سال تحرک و توسعه روابط دو کشور در زمینه اقتصادی، علمی، فرهنگی و سیاسی باشد. رییس‌جمهور گفت: ایران و مالزی دارای روابط بسیار خوب و برادرانه بودند، منتهی در سال‌های اخیر به دلیل مساله تحریم روابط اقتصادی و تجاری ما رو به کاهش نهاد.
وی اظهار داشت: فضای بسیار خوبی برای فعالیت اقتصادی و سرمایه‌گذاری ایرانیان در مالزی و نیز کارآفرینان مالزیایی در ایران وجود دارد که دو دولت از این مسیر به طور کامل حمایت می‌کنند. روحانی تصریح کرد: ما امروز در دیدار خصوصی و عمومی زمینه‌های مختلفی را که می‌تواند در بخش تجاری و اقتصادی دو کشور حرکت سریعی به‌وجود آورد، مورد بررسی قرار دادیم و مهم‌ترین مساله که آقای نخست‌وزیر هم اشاره کردند تسریع در تحرک بخشیدن به روابط بانکی دو کشور است. رییس‌جمهور در ادامه تاکید کرد: باید بخش‌های خصوصی دو کشور از ظرفیت‌های موجود در ایران و مالزی به طور کامل مطلع شوند و از این ظرفیت‌ها استفاده کنند. وی گفت: ایران آمادگی دارد تا شرکت‌های مالزیایی در زمینه نفت گاز و پتروشیمی در ایران سرمایه‌گذاری کنند و در زمینه صنایع غذایی و غذای حلال دو کشور بتوانند با هم مشارکت داشته باشند. روحانی در ادامه به پیشرفت‌های مالزی و ایران اشاره کرد و گفت: با توجه به پیشرفت مالزی در بسیاری از مسایل علمی و فناوری‌ها و پیشرفت ایران در برخی فناوری‌های پیشرفته، دو کشور اعلام آمادگی کردند در زمینه‌های فناوری، علمی و دانشگاهی همکاری‌های خود را توسعه بخشند. وی گفت: در مذاکرات توسعه گردشگری مورد تاکید دو طرف بود تا مردم ایران بتوانند از زیبایی‌های این کشور لذت ببرند و مردم مالزی نیز از جاذبه‌های فرهنگی و گردشگری ایران بهره‌مند شوند. به گفته رییس‌جمهور در صنعت گردشگری زمینه‌های فراوانی برای سرمایه‌گذاری در ایران وجود دارد که از سرمایه‌گذاران مالزیایی در این زمینه استقبال می‌کنیم. روحانی به همکاری دو کشور در بخش روغن پالم هم اشاره کرد و گفت: منتظر هیاتی از مالزی هستیم تا با سفر به ایران به تبیین ویژگی‌های روغن پالم از لحاظ مساله سلامتی بپردازد. رییس‌جمهور کشورمان به مزاح گفت: آقای نخست‌وزیر امروز گفتند ما از روغن پالم در مالزی استفاده می‌کنیم و وضعیت سلامت ما هم خوب است. وی همچنین گفت: در مذاکرات در مورد مباحث دنیای اسلام و مسایل منطقه گفت و گو کردیم . موضوع اختلافات ناخواسته‌ای که از طرف دشمنان به جهان اسلام تحمیل شده به‌عنوان یک نگرانی مشترک در مذاکرات مطرح بود و هر دو معتقد بودیم همه مذاهب اسلامی اعم از شیعه و سنی یک هدف دارند و از یک ریشه و سرچشمه نشات گرفته‌اند. روحانی در پایان به مساله تروریسم اشاره کرد و گفت: معضل تروریسم به عنوان یک نگرانی مشترک در منطقه و جهان موردنظر دو طرف بود و تاکید داشتیم دولت‌ها و کشورها در مبارزه با تروریسم باید از همه ابزارها استفاده کنند.
رییس‌جمهور راهی بانکوک می‌شود
رییس‌جمهور همچنین در ادامه ‏سفر خود به منطقه آسیای جنوب شرقی برای شرکت در دومین اجلاس سران مجمع گفت‌وگوی ‏همکاری‌های آسیا«ACD» راهی بانکوک، پایتخت تایلند می‌شود. ‏روحانی در دومین اجلاس سران مجمع گفت‌وگوی همکاری‌های آسیا‎(ACD) ‎ که متشکل از ۳۴ کشور ‏آسیایی است، ضمن سخنرانی، مواضع کشورمان را تبیین و در حاشیه اجلاس نیز دیدارهایی با مقام‌های ارشد ‏شماری از کشورها خواهد داشت. این اجلاس با هدف رشد و توسعه در قاره آسیا، ۸ تا ۱۰ اکتبر (۱۷ تا ۱۹ مهرماه) در بانکوک برگزار ‏می‌شود. مجمع گفت‌وگوی همکاری آسیا سال ۲۰۰۲ در جهت تعامل نزدیک‌تر اتحادیه اقتصادی اروپا و آسیا، ‏شورای همکاری کشورهای عرب خلیج‌فارس، انجمن ملل آسیای جنوب شرقی و اتحادیه کشورهای ‏جنوب‌شرق آسیا (آ‌سه‌آن) تاسیس شد. افزایش همکاری‌های اقتصادی و رشد و توسعه کشورهای آسیایی، همکاری‌های فرهنگی، گردشگری، ‏کشاورزی، محیط‌زیست و حمل‌و‌نقل از جمله اهداف این مجمع به شمار می‌رود‎.