بازگشت شرط ضامن

در روزهای کرونایی و التهاب بی‌سابقه بازار مسکن، دولتمردان وقتی دیدند نمی‌توانند عرضه و تقاضا را کنترل کنند و جلوی افزایش سرسام‌آور قیمت‌ها را بگیرند، به فکر پرداخت وام ودیعه افتادند.
شهروندانی که دیگر از خرید خانه ناامید شدند یا نمی‌توانند از پس پرداخت پول پیش و اجاره برآیند برای دریافت وام تازه دولت دست به کار شدند. ابتدا قرار بود این وام نیازی به ضامن نداشته باشد.
جدا از گذشت نزدیک به سه ماه از آغاز ثبت‌نام و پرداخت نشدن وام‌های قول داده شده، حالا خبر رسیده که اصلاحیه‌ای در بخشنامه وام یادشده اضافه شده است؛ اصلاحیه‌ای مبنی بر نیاز ضامن برای دریافت وام ودیعه.
چک یا سفته؟
در حالی که وزیر راه‌و‌شهرسازی و رییس کل بانک مرکزی بارها از عدم نیاز به ضامن برای وام‌های ۱۵ و ۳۰ میلیون تومانی خبر داده‌اند، در دستورالعمل اصلاحی این تسهیلات که با تفاهم معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه‌و‌شهرسازی و قائم مقام بانک مرکزی با مدیران بانک‌های عامل تدوین شده، وام ۳۰ میلیون و ۵۰ میلیون تومانی یک ضامن نیاز دارد.
همچنین تعیین نحوه اخذ ضمانت به صورت چک یا سفته بودن نیز به بانک‌ها واگذار شده است. این در حالی است که برخی از بانک‌های عامل به متقاضیان اعلام کرده‌اند بر اساس دستورالعمل داخلی بانک، سفته از متقاضیان نمی‌پذیرند و چک نیز باید به نام خود متقاضی باشد. به عبارت دیگر در صورتی که دسته‌چک به نام خودِ متقاضی نباشد، از تشکیل پرونده وام ودیعه خودداری می‌کنند.
پیش از این نیز از سوی مقامات بانک مرکزی و وزارت راه‌و‌شهرسازی اعلام شده بود استعلامی بابت چک برگشتی انجام نمی‌شود اما بر اساس دستورالعمل تدوین شده، تنها دسته‌چک‌هایی که تاریخ صدور آنها به یکم اسفند ۹۸ به بعد اختصاص داشته باشد، نیازی به استعلام بابت چک برگشتی ندارند.
بانک این اختیار را دارد که اگر فرد معرفی شده از سوی سامانه وزارت راه‌و‌شهرسازی، ظرف دو هفته نسبت به تکمیل مدارک و معرفی ضامن اقدام نکند، متقاضی را از چرخه دریافت تسهیلات حذف کند.
در حالی که پیش از این محمد اسلامی وزیر راه‌و‌شهرسازی در یک برنامه زنده تلویزیونی و همچنین عبدالناصر همتی رییس کل بانک مرکزی در یادداشت اینستاگرامی خود اعلام کرده بودند منابع تسهیلات ودیعه مسکن از محل ۲۵ هزار میلیارد تومان از خط اعتباری ۷۵ هزار میلیارد تومانی صندوق توسعه ملی برای اعطای تسهیلات به بنگاه‌های آسیب‌دیده از کرونا تامین شده. در دستورالعمل مصوب بانک مرکزی و وزارت راه‌و‌شهرسازی، دوسوم منابع تسهیلات ودیعه مسکن، منابع داخلی بانک‌ها و یک‌سوم باقی مانده از محل آزادسازی ذخیره قانونی بانک‌ها نزد بانک مرکزی اعلام شده است.
اگرچه در دستورالعمل یادشده، نرخ سود تسهیلات ودیعه مسکن، بسته به انتخاب روش دریافت این وام از سوی متقاضی، ۱۲ یا ۱۳ درصد تعیین شده اما در تبصره‌ای اعلام شده که اگر متقاضی، نسبت به پرداخت اقساط در سررسیدهای تعیین شده اقدام نکند، علاوه بر آنکه نرخ سود این تسهیلات، به نرخ سود مصوب شورای پول و اعتبار (در حال حاضر ۱۸ درصد) تغییر می‌کند، شش درصد دیگر نیز به عنوان وجه التزام به نرخ سود افزوده خواهد شد که عملا سود تسهیلات مربوطه را به ۲۴ درصد افزایش می‌دهد.
کاهش ۶۰۰ هزار تومانی اقساط وام ودیعه ۵۰ میلیون مستاجران
بر اساس مصوبه جدید ستاد ملی مقابله با کرونا وام ودیعه مسکن با نرخ سود ۱۲ درصد و تقسیط ۳۶ ماهه (برای حداکثر تسهیلات تا ۳۰ میلیون تومان) و برای تسهیلات بیش از۳۰ میلیون تومان با تقسیط ۶۰ ماهه است که البته در صورت تمایل متقاضی مدت بازپرداخت تسهیلات می‌تواند کاهش یابد.
پیش از این و بر اساس مصوبه قبلی ستاد یادشده بازپرداخت وام ودیعه مسکن برای وام‌های ۱۵، ۳۰ و ۵۰ میلیون تومانی ۳۶ ماهه بود. به عبارت دیگر برای وام ۳۰ میلیون تومانی مبلغ اقساط ماهانه مستاجران ساکن در کلانشهرها ۹۹۶ هزار و ۴۲۹ تومان است. کل بازپرداخت این وام حدود ۳۶ میلیون در ۳۶ ماه خواهد بود. همچنین میزان اقساط ماهانه وام ۱۵ میلیون تومانی در بازپرداخت ۳۶ ماهه، ۴۹۸ هزار و ۲۰۰ تومان است. کل بازپرداخت این وام ۱۷ میلیون و ۹۳۵ هزار تومان در ماه آخر خواهد بود.
مستاجران تهرانی نیز پس از دریافت ۵۰ میلیون تومان وام ودیعه مسکن باید ماهانه حدود یک میلیون و ۶۶۰ هزار تومان پرداخت می‌کردند. اما با مصوبه جدید ستاد ملی مبارزه با ویروس کرونا اقساط وام یادشده حدود ۶۰۰ هزار تومان کاهش می‌یابد.
بر این اساس میزان سود وام ۵۰ میلیون تومان ودیعه مسکن با نرخ ۱۲ درصد ۱۶ میلیون و ۷۳۳ هزار تومان در ماه ۶۰ بازپرداخت اقساط خواهد بود. میزان قسط ماهانه این وام در روش ساده یک میلیون و ۱۱۲ هزار تومان است. کل بازپرداخت مستاجر برای این وام نیز ۶۶ میلیون و ۷۳۳ هزار تومان است.
احتمال تمدید زمان بارگذاری مدارک وام اجاره
معاون وزیر راه‌و‌شهرسازی با بیان اینکه ۳۵۵ هزار نفر واجد شرایط دریافت وام ودیعه مسکن هستند، گفت: درصورتی که تعداد قابل توجهی از افراد موفق به بارگذاری و تکمیل مدارک خود در سامانه اقدام ملی نشده باشند این مهلت را تمدید می‌کنیم.
محمود محمودزاده در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: حدود ۳۵۵ هزار نفر از کسانی که برای دریافت وام کمک ودیعه مسکن ثبت‌نام کرده بودند واجد شرایط شناخته و برای تکمیل مدارک در سامانه اقدام ملی به آدرس Tem.mrud.ir دعوت شدند. از این تعداد تاکنون ۱۲۰ هزار نفر مدارک را تکمیل و به کارتابل بانک معرفی شده‌اند.
وی افزود: تا امروز بیش از ۱۵ هزار پرونده دریافت وام اجاره در بانک‌ها تشکیل و ۸۵۰۰ فقره تسهیلات پرداخت شده است.
معاون وزیر راه‌و‌شهرسازی با بیان اینکه ۱۵ بانک و موسسه مالی اعتباری مسوولیت پرداخت کمک ودیعه اجاره را بر‌عهده دارند، گفت: عملکرد بانک‌ها بعد از آن متفاوت است تعدادی از بانک‌ها به این فرآیند سرعت داده‌اند و برخی دیگر روند کندتری دارند اما به طور کلی شرایط نسبت به قبل بهتر شده است.
محمود زاده در پاسخ به این سوال که آیا احتمال تمدید مهلت بارگذاری مدارک دریافت وام اجاره در سامانه اقدام ملی برای جاماندگان وجود دارد، گفت: باید آخرین وضعیت را ببینیم اگر تعداد کسانی که موفق به تکمیل مدارک خود شده‌اند درصد قابل توجهی باشد لزومی به تمدید نیست، در غیر این صورت احتمال تمدید وجود دارد.
تسهیلات مرابحه خرید کالا و خدمات یا همان وام کمک ودیعه اجاره به میزان ۵۰، ۳۰ و ۱۵ میلیون تومان، مدتی قبل در ستاد ملی مقابله با کرونا به تصویب رسید. سود این تسهیلات ۱۳ درصد است. نحوه بازپرداخت آن بدین صورت است که در روش اول، گیرندگان وام (مستاجران) می‌توانند تسهیلات را یک‌ساله دریافت کنند و صرفا سود آن را ماهانه بپردازند و در پایان سال، اصل آن را پرداخت کنند. در روش دوم، متقاضیان می‌توانند وام را سه ساله دریافت کنند و در مدت ۳۶ ماه اصل و فرع آن را به بانک بپردازند. مستاجران در تهران ماهانه ۵۴۰ هزار تومان، کلانشهرها ۳۲۰ هزار تومان و سایر شهرها ۱۶۰ هزار تومان پرداخت خواهند کرد. افراد واجد شرایط تا ساعت ۲۴ روز ۲۴ شهریور ماه فرصت داشتند تا مدارک خود را در سامانه اقدام ملی بارگذاری کنند که احتمال تمدید این مهلت وجود دارد.