بانکرینگ LNG

سعید ساویز*- سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO)که وظیفه هماهنگی و سازماندهی کشتیرانی جهان و صنعت حمل‌و‌نقل دریایی را برعهده دارد دستورالعمل جدیدی برای سوخت کشتی‌ها اعمال کرده است. مطابق این دستورالعمل که از سال ۲۰۲۰ اجرایی می‌شود کشتی‌ها باید از سوخت‌های فسیلی و آلاینده به سمت سوخت‌های پاک و دوستدار محیط‌زیست بروند.
کشور ایران به دلیل همجواری با خلیج‌فارس، دریای عمان و دریاچه کاسپین می‌تواند نقش استراتژیکی در حوزه حمل‌و‌نقل دریایی و بانکرینگ در جهان ایفا کند اما متاسفانه در طول سال‌های اخیر مسائل سیاسی و چالش‌های به وجود آمده بین‌المللی برای ایران در سطح بازارهای جهانی باعث شده بیش از ۸۰ درصد سهم بانکرینگ در حوزه خلیج‌فارس و دریای عمان را به امارات ببازد و البته در شمال و در حوزه کاسپین نیز اوضاع چندان بر وفق مراد نیست.حالا فرض کنید به‌زودی واحد‌های شناور وابسته به ایران و تانکرها و نفتکش‌ها و ابرنفتکش‌ها همگی موظف خواهند بود تا سوخت خود را از سوخت مایع به LNG تغییر دهند، در حالی که کشوری که بزرگ‌ترین میادین گازی جهان را در دست دارد، توان تولید LNG را ندارد و این به آن مفهوم است که در خوش‌بینانه‌ترین حالت باید از این به بعد به دنبال خرید LNG جهت تامین سوخت باشیم یا اینکه فعالیت دریانوردی کشورمان حداقل در آبراهه‌های بین‌المللی کاهش خواهد یافت. این تهدید برای دریانوردی و صنعت حمل‌و‌نقل ایران جدی است و اگر فکری به حال آن نشود ممکن است عواقب و زیان‌های بسیاری را برای صنعت حمل‌و‌نقل به وجود آورد. پس تا دیر نشده باید ضرورت دسترسی به صنایع LNG را درک کرده و به عنوان یک اولویت استراتژیک برای کشور به آن نگریست چرا که کشور ما یکی از غنی‌ترین کشورهای جهان به لحاظ داشتن منابع گازی است و همین امر باعث شده تا بخش عمده‌ای از بار تامین خوراک برای صنایع پتروشیمی و همچنین تامین انرژی مورد نیاز خانگی در کشور از صنایع گازی تامین شود اما به دلیل تحریم‌ها و البته عدم هماهنگی‌ها و دوباره‌کاری‌ها در طول چند دولت تا به امروز صنایع فوق سرد که مبنای تولید LNG است، در اختیار ایران قرار نگرفته است. به بیان ساده کشور ایران با داشتن عظیم‌ترین ذخایر گازی در جهان هنوز دسترسی به LNG ندارد.یکی از اصلی‌ترین صنایعی که در آینده نزدیک سوخت مورد استفاده در آن از سوخت‌های مایع به سوخت‌های گازی تغییر می‌کند، حمل‌و‌نقل دریایی است. حمل‌و‌نقل دریایی به واسطه داشتن مزیت‌هایی از جمله هزینه پایین حمل کالا، پرداخت وجه در مقابل اسناد معتبر و سرعت عمل در حمل حجم بالایی از کالا، از مناسب‌ترین روش‌های حمل‌و‌نقل به شمار می‌آید. برای مثال طبق آمار آنکتاد کنفرانس تجارت و توسعه ملل متحد، بیش از ۸۰ درصد تجارت جهانی از طریق حمل‌و‌نقل دریایی انجام می‌شود. در عرصه جهانی و در سال‌های اخیر حفظ محیط‌زیست و کاهش تغییرات اقلیمی زیربنای برنامه‌ها و دستورالعمل‌های دولت‌ها و سازمان‌ها قرار گرفته است. افزایش روند گرم شدن زمین و انتشار گازهای گلخانه‌ای باعث تکاپوی دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی برای وضع قوانین سختگیرانه و پیشنهاد راه‌های جایگزین جهت کاهش روند انتشار گازهای گلخانه‌ای و تخریب محیط‌زیست شده است.
*کارشناس حوزه انرژی