بحران امنیتی و درگیری قومی در کرکوک

رییس اقلیم کردستان عراق برای اعلام تصمیم نهایی کردها در زمینه همه‌پرسی استقلال شرط گذاشت و گفت: تاکنون جایگزین‌های مطرح شده پاسخگوی درخواست ما برای استقلال نبوده است.
مسعود بارزانی در حاشیه دیدارش با وزیر دفاع انگلیس در اربیل تاکید کرد، هیچ راهی جز استقلال باقی نمانده است. درخواست‌ها برای تعویق برگزاری همه‌پرسی استقلال به منظور مذاکره با بغداد بدون ضمانت‌های بین‌المللی در خصوص استقلال باعث نمی‌شود ما همه‌پرسی را به تعویق بیندازیم.
وی افزود: اگر دولت عراق با مذاکره با هدف استقلال کردستان طبق یک جدول زمانی مشخص و وجود تضمین‌های بین‌المللی در این زمینه موافقت کند در آن صورت رهبری سیاسی کردستان حاضر به مذاکره بوده و تصمیم نهایی خود را می‌گیرد. رییس اقلیم کردستان عراق تاکید کرد، هیچ یک از جایگزین‌های مطرح شده دربرگیرنده تضمین‌های مذاکره با بغداد به منظور استقلال کردها نبوده‌ است.
وی خاطرنشان کرد: انواع مختلف روابط با عراق را تجربه کرده‌ایم اما همگی شکست خورده‌اند از این رو راهی جز استقلال برای ما باقی نمانده است و اینکه ما دو همسایه با بهترین رابطه باشیم. وزیر دفاع انگلیس نیز تعویق برگزاری همه‌پرسی استقلال را مقابل آغاز مذاکراتی با بغداد براساس طرح و برنامه‌های باز وتحت نظارت سازمان ملل خواستار شد. فالون دوشنبه گذشته وارد فرودگاه اربیل شد تا با مقامات اقلیم درباره پاره‌ای مسایل از جمله همه‌پرسی استقلال مذاکره کند.
انتقاد اربیل از حکم دادگاه عالی فدرال
این در حالی است که دادگاه فدرال عراق دوشنبه گذشته طی حکمی دستور توقف برگزاری همه‌پرسی را صادر کرد و آن را غیرقانونی دانست. در این راستا دولت کردستان عراق این رای دادگاه عالی فدرال را مورد انتقاد قرار داد.
سخنگوی دولت کردستان عراق در کنفرانس خبری بعد از رای دادگاه مذکور گفت:‌ دادگاه فدرال و رای آن سیاسی بوده و این دادگاه بی‌طرف نیست. وی با اشاره به عدم تصمیم کردها مبنی بر پایبندی به حکم دادگاه خاطرنشان کرد، دادگاه باید هر رای یا قانونی که از سوی پارلمان کردستان عراق صادر شده به رسمیت بشناسد.
همکاری روس‌نفت با دولت محلی کردستان عراق
قرار بر ایجاد یک خط لوله انتقال گاز است‌؛ پروژه‌ای که نگاهش عمدتا به بازارهای اروپاست ولی تامین نیازهای ترکیه به انرژی را نیز از نظر دور نداشته است. فعالیت این خط لوله قرار است سال ۲۰۱۹ آغاز شود.
خبر همکاری گسترده دولت محلی اقلیم خودمختار کردستان و شرکت بزرگ نفتی روسیه، روس‌نفت دوشنبه گذشته توسط مسوولان این شرکت اعلام شد. بر اساس خبر منتشر شده، قرار است خط لوله‌ای برای انتقال گاز طبیعی از منطقه کردستان عراق به سمت ترکیه و اروپا ایجاد شود.
خبرگزاری رویترز در خبر خود پیرامون ایجاد این خط لوله انتقال گاز، ضمن اشاره به همه‌پرسی استقلال اقلیم خود مختار کردستان، نوشته است که با احداث این خط لوله، کردستان عراق می‌تواند به یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان گاز به ترکیه و اروپا بدل شود.
دولت محلی کردستان عراق از سال ۲۰۱۴ و مستقل از دولت مرکزی این کشور اقدام به صدور نفت کرده است. شرکت روسی ‌روس‌نفت‌ نیز در سال‌جاری به جمع خریداران نفت کردستان عراق پیوسته است. خرید نفت توسط این شرکت روسی، صدها میلیون دلار برای دولت خودمختار کردستان عراق درآمد ارزی دارد.
سرمایه‌گذاری روس‌نفت
شرکت روسی روس‌نفت ضمن خرید نفت از اقلیم خودمختار کردستان عراق، اکنون تصمیم گرفته است بر دامنه فعالیت و سرمایه‌گذاری خود در کردستان عراق بیفزاید. این شرکت روسی طبق خبری که توسط مسوولان آن منتشر شده، مایل است تامین هزینه احداث خط لوله انتقال گاز به ترکیه و اروپا را بر عهده گیرد. گفتنی است هزینه احداث این خط لوله انتقال گاز طبیعی بالغ بر یک میلیارد دلار تخمین زده می‌شود.
اختلاف با دولت مرکزی
دولت خودمختار اقلیم کردستان تصمیم دارد روز ۲۵ سپتامبر در ارتباط با استقلال کردستان عراق اقدام به برگزاری همه‌پرسی کند. مقامات اقلیم کردستان با دولت مرکزی عراق بر سر عواید ناشی از تولید و صدور نفت و گاز اختلاف نظر دارند. از آن گذشته، سهم اقلیم کردستان در تامین بودجه عراق نیز از جمله مسایل مورد مشاجره بین دولت محلی کردستان با دولت مرکزی عراق است.
دولت محلی اقلیم خودمختار کردستان برای ادامه نبرد خود با نیروهای تروریستی داعش و همچنین برای خروج از بحران مالی ناشی از کاهش بهای نفت در بازارهای جهانی به پول بیشتری نیاز دارد.
از همین روست که دولت اقلیم خودمختار کردستان برای تامین هزینه‌های مربوط به کشف و حفاری حوزه‌های جدید نفت و گاز و بهره‌برداری از حوزه‌های موجود به سرمایه‌گذاری خارجی نیاز دارد.
تا‌کنون، سرمایه‌گذاری‌های خارجی در صنایع نفت و گاز کردستان عراق بیشتر توسط شرکت‌های کوچک و متوسط صورت گرفته است. ورود روس‌نفت به حوزه صنایع نفت و گاز کردستان عراق از این منظر برای مقامات دولت محلی اهمیت زیادی دارد.
درگیری‌های خونین در کرکوک
خشونت‌ها و درگیری‌ها میان کردها و ترکمان‌ها در شهر مورد مناقشه کرکوک در شمال عراق باعث شد تعداد زیادی از نیروهای پلیس جهت ممانعت از تبدیل درگیری‌های مرگبار به درگیری‌هایی قومی پیش از همه‌پرسی در این شهر مستقر شوند. همزمان یک هیات از حشد شعبی جهت بررسی مساله مناطق تحت اشغال داعش در کرکوک و تقویت امنیتی این شهر جهت مقابله با اقدامات تروریست‌ها به این شهر سفر کرد.
مسوولان اقلیم کردستان عراق با وجود مخالفت دولت مرکزی بغداد و ساکنان غیرکرد این اقلیم قصد دارند که همه‌پرسی استقلال را در تاریخ ۲۵ سپتامبر (سوم مهر) برگزار کنند. یک منبع اعلام کرد، در جریان انجام تبلیغات برای برگزاری همه‌پرسی استقلال در نزدیکی مقر جنبش ملی ترکمان تیراندازی رخ داد که طی آن یک کُرد کشته و پنج نفر زخمی شدند. فرد کشته شده یک افسر پیشمرگ بود.
وی افزود: هنوز منبع تیراندازی‌ها مشخص نشده اما نگرانی ناشی از شعله‌ور شدن آتش بحران امنیتی و درگیری قومی در استان کرکوک بالا گرفته است؛ استانی که از زمان برکناری نجم‌الدین کریم، استاندار آن بنا به درخواست حیدر العبادی به دلیل مخالفت با مواضع دولت بغداد در رد همه‌پرسی شاهد تنش سیاسی است.
سخنگوی پلیس کرکوک نیز اعلام کرد، دو مقر حزب ترکمان در داخل شهر هدف تیراندازی قرار گرفتند. نیروهای امنیتی اقلیم کردستان عراق و نیروهای پلیس عراق پس از کشته شدن این نیروی پیشمرگ و زخمی شدن پنج نفر دیگر در جریان درگیری با نیروهای حفاظتی دفتر حزب سیاسی ترکمان‌ها در کرکوک ایست‌های بازرسی را در نقاط مختلف شهر برپا کردند.
این در حالی است که فرماندهی پلیس کرکوک دیروز وجود هر گونه منع آمد و شد در این استان را تکذیب کرد و گفت: هر گونه فرد مسلح بازداشت می‌شود و ما ایست بازرسی را افزایش خواهیم داد. این فرماندهی در بیانیه‌ای افزود، برخی سایت‌ها اخباری در زمینه برقراری قانون منع آمد و شد در داخل استان منتشر کرده‌اند که صحت ندارد بلکه هیچ ممنوعیتی در رفت‌وآمدها وجود ندارد.
براساس این بیانیه، اوضاع امنیتی استان ثابت است و نیروهای پلیس و آسایش به طور گسترده در شهر مستقر هستند تا امنیت شهروندان را حفظ کنند. ایست‌های بازرسی تا اطلاع ثانوی برقرار خواهد بود.
به گفته برخی منابع امنیتی، در پی انفجار یک خودرو در شهر کرکوک نیز یک استاد دانشگاه حامی همه‌پرسی زخمی شد. این منابع به اسکای‌نیوز گفتند، ناظم الشمری، استاد دانشگاه در پی انفجار بمبی که زیر خودرواش چسبانده شده بود،‌ به شدت زخمی شد. به گفته منابعی نزدیک به الشمری، او از سوی دشمنان سیاسی‌اش به دلیل حمایت از برگزاری همه‌پرسی استقلال و الحاق کرکوک به اقلیم کردستان عراق هدف ترور قرار گرفته است. ارشد الصالحی، رییس جبهه ترکمان‌های عراق نیز خواستار همه‌پرسی شده است.