بحران امنیتی

گروه جهان- گزینه پیشنهادی ترامپ برای مدیریت اطلاعات ملی آمریکا که هنوز به صورت رسمی به سنای این کشور معرفی نشده بود، انصراف داد. کناره‌گیری راتکلیف از نامزدی تصدی این جایگاه، جامعه اطلاعات ملی آمریکا را بدون یک رهبر ثابت و تایید شده از سوی سنا رها می‌کند. با کناره‌گیری راتکلیف هم از نامزدی این پست، وضع مدیریت دستگاه اطلاعات ملی آمریکا همچنان در ‌هاله‌ای از ابهام است.
دونالد ترامپ جمعه شب گذشته در پیامی توئیتری از انصراف جان راتکلیف که از سوی او برای تصدی مدیریت اطلاعات ملی این کشور انتخاب شده بود، خبر داد. ترامپ در پیام خود با انتقاد از رفتار رسانه‌های جریان اصلی آمریکا با راتکلیف که در حال حاضر عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان این کشور است، گفت که به جای صرف ماه‌ها برای توهین و افترا در رسانه‌ها، به گزینه پیشنهاد خود توضیح داده که چگونه این مسائل می‌تواند او و خانواده‌اش را آزرده کند.
این در حالی است که شبکه خبری سی‌ان‌ان به نقل از دو نفر از کسانی که با ترامپ گفت‌وگو کرده‌اند، گزارش داد که ترامپ در روزهای اخیر نسبت به توانمندی راتکلیف برای تصدی این پست ابراز نگرانی کرده است. جان راتکلیف عضو مجلس نمایندگان از تگزاس است. راتکلیف از رییس‌جمهوری تشکر کرده و گفته نمی‌خواهد این کار به یک موضوع سیاسی و حزبی صرف تبدیل شود. منتقدان راتکلیف می‌گویند او در صلاحیت سابقه امنیتی خود بیش‌ازحد بزرگنمایی کرده است. پیش از این، معرفی جان راتکلیف از سوی ترامپ به عنوان نامزد رهبری سازمان اصلی ناظر بر آژانس‌های اطلاعاتی این کشور به سبب کم‌تجربگی وی در کار اطلاعاتی، داشتن دیدگاه‌های مبتنی بر گرایشات حزبی، فقدان بی‌طرفی و طرفداری از تئوری‌های توطئه‌ دونالد ترامپ در خصوص وجود یک دولت پنهان در آمریکا با نگرانی و ظن کارشناسان و صاحبنظران حوزه جاسوسی و اطلاعات در آمریکا مواجه شده است.
انتقاد از رفتار بد رسانه‌ها
ترامپ به خبرنگاران گفت رسانه‌ها با جان راتکلیف رفتار بسیار بدی داشته‌اند و راتکلیف تصمیم درستی برای کناره‌گیری از نامزدی گرفته است. ترامپ افزود رسانه‌ها بخشی از روند تایید صلاحیت نامزدها هستند و به خبرنگاران گفت: خیلی از اوقات شما کارتان را خوب انجام می‌دهید.
رییس‌جمهوری آمریکا گفت: من یک اسم به رسانه‌ها می‌دهم و آنها هم صلاحیت طرف را برای من بررسی می‌کنند. اینطور در مصرف پول زیاد‌ هم صرفه‌جویی می‌کنیم، اما درمورد جان راتکلیف رسانه‌ها بی‌انصافی کردند.
جان راتکلیف چند روز پس از پرسش‌های تند خود از رابرت مولر، بازرس ویژه پرونده روسیه توسط ترامپ نامزد مدیریت نهاد امنیت ملی آمریکا شد. رییس‌جمهوری آمریکا جان راتکلیف را بهترین فرد برای مدیریت نهادهای امنیتی آمریکا خوانده و گفته بود: ما یک فرد قدرتمند می‌خواهیم که بتواند وضع را کنترل کند. همانطور که شما هم می‌دانید نهادهای امنیتی افسارگسیخته شده‌اند. رییس اداره امنیت ملی توسط رییس‌جمهوری آمریکا تعیین می‌شود، اما باید به تایید مجلس سنا برسد.
راتکلیف در پیامی توئیتری دلیل انصراف خود را پیشگیری از مجادله احتمالی پیرامون امنیت و اطلاعاتی ملی آمریکا عنوان کرد که حول و حوش نامزدی او برای پست مدیریت اطلاعات ملی شکل می‌گرفت. سی‌ان‌ان به نقل از چند مقام کاخ سفید در تارنمای خود نوشت که بسیاری از سناتورهای جمهوریخواه آمریکایی و همچنین برخی مقام‌های بلندپایه دولت ترامپ نسبت به صلاحیت راتکلیف برای این پست ابراز تردید کرده بودند. رییس‌جمهور‌ آمریکا هنوز راتکلیف را به صورت رسمی برای تصدی این پست به سنای آمریکا معرفی نکرده بود. مدیر اطلاعات ملی آمریکا رییس جامعه اطلاعاتی ایالات متحده است و مسوولیت نظارت و هدایت «برنامه اطلاعات ملی» آمریکا و همچنین ارائه مشاوره به رییس‌جمهوری و دفاتر اجرایی شورای امنیت ملی و شورای امنیت داخلی این کشور را دارد.
پست سیاسی‌ یا حزبی؟
مدیر نهاد امنیتی ملی مسوول نظارت بر مجموعه‌ای از سازمان‌های امنیتی از جمله سی‌آی‌ای، سازمان اطلاعات مرکزی، آژانس امنیت ملی و بیش از ده‌ سازمان دیگر است. این منصب اغلب پستی غیرسیاسی است.
فعالیت‌های امنیتی در آمریکا نباید سیاسی باشند‌ و آن طور که ریچارد بتز، نویسنده کتاب «دشمنان امنیت» می‌گوید واقع‌گرایی و بی‌طرفی برای آنها که در سی‌آی‌ای کار می‌کنند درحد تقدس است.
به عنوان نمونه دن کوتس، مدیر فعلی نهاد امنیت ملی که استعفا داده، جمهوریخواه است، اما توانسته تا زمانی که ترامپ به رییس‌جمهوری رسید به کارش ادامه بدهد. ترامپ به دنبال جایگزینی کوتس با راتکلیف بود؛ نماینده مجلسی که از وفاداران ترامپ محسوب می‌شود. حالا ترامپ به دنبال یک نفر دیگر است و مقام‌های امنیتی آمریکا نگرانند.
آنها به ارائه گزارش‌های صریح و غیر‌حزبی خود می‌بالند اما اگر مدیر تازه انتخابی ترامپ هم یکی از وفاداران به او باشد تحلیلگران امنیتی با جهانی دشوارتر روبه‌رو خواهند شد و غیرسیاسی بودن بیش از پیش سخت می‌شود.
بی‌اعتمادی جامعه اطلاعاتی
روزنامه واشنگتن‌پست چند روز پیش نوشته بود ترامپ با انتخاب جان راتکلیف برای ایفای نقش به عنوان مدیر اطلاعات ملی آمریکا و منصوب کردن ویلیام بار به عنوان وزیر دادگستری این کشور قصد دارد پایه‌های دو ستونی که بیشترین مخالفت‌ها را با او دارند تضعیف کند.
این موضوع، نگرانی‌هایی را در میان کارشناسان به همراه داشته که می‌گویند این اقدامات ترامپ ممکن است به سیاسی‌سازی جمع‌بندی‌های اطلاعاتی منجر شود. آنها می‌گویند در صورتی که دستگاه‌های اطلاعاتی بر اساس نزدیکی دیدگاه با رییس‌جمهور دستچین شوند، مقامی که معمولا به نمایندگی از آنها به کاخ سفید می‌رود ممکن است تمایل کمتری برای ارائه ارزیابی‌های واقعی داشته باشد.
یکی از حیطه‌های درگیری ترامپ با جامعه اطلاعاتی آمریکا پایبندی ایران به توافق هسته‌ای برجام است. بهمن‌ماه سال گذشته گزارش سالانه ارزیابی تهدیدهای جهانی که ارزیابی نهادهای اطلاعاتی آمریکا از تهدیدهای ادعایی پیش روی این کشور را منعکس می‌کند، اظهارات ترامپ درباره پایبندی ایران به برجام را به طور کامل نقض کرد. در این ارزیابی که دن کوتس، مدیر مستعفی اطلاعات ملی آمریکا از آن رونمایی کرد ضمن تایید پایبندی ایران به برجام تصریح شده بود تهران به دنبال توسعه برنامه تسلیحات هسته‌ای خود برای ساخت بمب نیست.
تضعیف جامعه اطلاعاتی
ترامپ بعد از انتشار این گزارش به شدت از دستگاه‌های اطلاعاتی آمریکا انتقاد کرد. او در توئیتر نوشت: «به نظر می‌آید وقتی پای خطر ایران در میان است، اطلاعاتی‌ها فوق‌العاده منفعل و خام می‌شوند. اشتباه می‌کنند! زمانی که من رییس‌جمهور شدم، ایران داشت در کل خاورمیانه و فراتر از آن، دردسر درست می‌کرد. از وقتی که من رییس‌جمهور شده‌ام، آنها کلا فرق کرده‌اند.»
ترامپ افزود: «اما ایران یک منبع بالقوه برای خطر و مناقشه است. آنها دارند راکت آزمایش می‌کنند (همین هفته پیش) و خیلی چیزهای دیگر و تا مرز خطر می‌آیند. الان اقتصاد آنها دارد زمین می‌خورد و همین تنها دلیلی است که آنها را عقب نگه داشته است. مراقب ایران باشید. شاید اطلاعاتی‌ها باید دوباره درس‌هایشان را مرور کنند.» این اظهارات ترامپ با واکنش‌های گسترده‌ای در داخل آمریکا رو‌به‌رو شد.
داگلاس اچ. وایز، از افسران باسابقه سرویس‌های اطلاعاتی و معاون پیشین آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا در آن زمان به روزنامه نیویورک‌تایمز گفت: اینها علاوه بر اینکه تبعات خودشیفتگی است، فشار سیاسی قدرتمند و نادرستی با هدف مجبور کردن سران جامعه اطلاعاتی به همسویی با اهداف سیاسی او نیز هست. او اضافه کرد: بقای کشور زمانی به خطر می‌افتد که سیاستگذاران آژانس‌های اطلاعاتی را که باید اطلاعاتی بی‌طرفانه و غیرسیاسی ارائه دهند، تضعیف کنند. آدام شیف، رییس دموکرات کمیته اطلاعاتی مجلس نمایندگان آمریکا نیز گفته بود زیر سوال بردن ارزیابی جامعه اطلاعاتی آمریکا توسط رییس‌جمهور این کشور، اقدامی خطرناک است.
اظهارات ترامپ حتی از سوی هم‌حزبی‌های او نیز با واکنش منفی مواجه شد. «مایک گالاگر» عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا در مورد آژانس‌های اطلاعاتی آمریکا گفته است: آنها دارند کار بسیار دشواری انجام می‌دهند و واقعا تلاش می‌کنند که اولویت‌های رییس‌جمهور را پیش برند.
تلاش کاخ سفید برای جایگزینی یک مدیر موقت
کاخ سفید از دفتر اطلاعات ملی آمریکا خواست تا فهرستی از کارمندان ارشد اطلاعاتی این کشور را در اختیار دولت قرار دهد. دولت دونالد ترامپ به دنبال تهیه فهرستی درباره مقامات اطلاعاتی ارشد این کشور است.
دیلی‌بیست به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد کاخ سفید اخیرا از دفتر مدیر اطلاعاتی آمریکا خواسته است فهرستی از تمامی کارمندان با دستمزد بالا که به مدت ۹۰ روز یا بیشتر در آنجا مشغول به‌کار بوده‌اند، را در اختیار آن قرار دهد. به نظر می‌رسد این درخواست بخشی از تلاش کاخ سفید برای یافتن یک مدیر موقت برای دفتر اداره ملی آمریکا باشد. هر چند نگرانی‌ها در بخش‌های مختلف، درباره نفوذ رویکرد سیاسی بر جامعه اطلاعاتی آمریکا افزایش یافته است. در درخواست کاخ سفید تنها فهرست افرادی درخواست شده که در دفتر مدیریت اطلاعات ملی کار می‌کنند و جزو رده‌های دستمزدی کارمندان ارشد قرار می‌گیرند. بر اساس قوانین فدرال، معاون رییس دستگاه اطلاعات ملی در صورت کناره‌گیری رییس خود می‌تواند جانشین او شود. سو گوردون هم‌اکنون این مقام را در اختیار دارد و چند دهه است که در دستگاه اطلاعات ملی آمریکا مشغول فعالیت است. با این حال جزو تیم ترامپ محسوب نمی‌شود. گفته می‌شود کاخ سفید به دنبال فردی قابل اعتماد برای جانشینی کوتس است. روزنامه نیویورک‌تایمز روز جمعه گزارش داد کاخ سفید در تلاش است تا مانع ترفیع گوردون شود.
هنوز مشخص نیست که دلیل کاخ سفید برای درخواست چنین فهرستی چه بوده است. با این حال گفته می‌شود به دنبال جانشینی برای گوردون است. کوتس که از سمت مدیر اطلاعات ملی آمریکا استعفا کرده، بار‌ها دیدگاه‌های ترامپ را در خصوص تهدید روسیه، ارزیابی‌های او درباره کره‌شمالی و ریشه‌کنی کامل داعش زیر سوال برده بود. رسانه‌های آمریکا پیش از این هدف رییس‌جمهور این کشور از معرفی راتکلیف را به کنترل درآوردن دستگاه‌های اطلاعاتی آمریکا عنوان کرده بودند.