بحران قاچاق

گروه بازرگانی- نوسانات نرخ ارز و افزایش قیمت بنزین تحولات جدیدی در بازار لوازم خانگی ایجاد کرده است به طوری که با افزایش قیمت‌های تازه‌ای در این بازار روبه‌رو هستیم. بر همین اساس سخنگوی دولت نیز به تازگی نسبت به گرانی‌های موجود در بازار لوازم خانگی واکنش نشان داد و گفت: باید کنترل و نظارت بیشتری در بازار برای مقابله با گران‌فروشی و سوءاستفاده داشته باشیم چرا که با برخی گران‌فروشی‌ها در مورد لوازم خانگی روبه‌رو هستیم. به گفته علی ربیعی، «در لوازم خانگی ۱۱ تا ۱۳ درصد افزایش تولید داشته‌ایم و قیمت‌ها افزایشی نداشته‌اند اما در این کالاها گران‌فروشی داریم. »
براساس آنچه فروشندگان بازار لوازم خانگی می‌گویند، افزایش قیمت‌های جدید در رابطه با لوازم خانگی خارجی اتفاق افتاده است که بیشتر از راه قاچاق وارد کشور می‌شوند اما در مورد لوازم خانگی ایرانی، چندان با تغییرات جدیدی روبه‌رو نیستیم چراکه در حال حاضر به دنبال افزایش قیمت بنزین، نظارت بر قیمت کالاهای تولید داخل با افزایش روبه‌رو شده است که همین موضوع فعلا تولیدکنندگان لوازم خانگی را از اعمال افزایش قیمت‌های جدید بازداشته است. در همین خصوص رییس هیات‌مدیره اتحادیه فروشندگان لوازم خانگی از افزایش قیمت لوازم خانگی خارجی در بازار خبر داد و تاکید کرد که لوازم خانگی ایرانی افزایش قیمتی نداشته‌اند.
مرتضی میری با اشاره به ممنوعیت واردات لوازم خانگی اظهار کرد: در هفته گذشته با افزایش نرخ ارز و اصلاح قیمت بنزین، قیمت برخی از انواع لوازم خانگی خارجی که از راه قاچاق به کشور وارد می‌شود، افزایش یافته است. به گفته وی، برخورد سختگیرانه با قاچاق و افزایش هزینه حمل باعث افزایش قیمت لوازم خانگی خارجی شده است.
رییس هیات‌مدیره اتحادیه فروشندگان لوازم خانگی با بیان اینکه طبق آخرین آمارها هیچ کارخانه داخلی تولید لوازم خانگی قیمت محصولات خود را افزایش نداده است،‌ تصریح کرد: ممکن است برخی از فروشندگان تخفیف‌های خود را کم کرده باشند یا مدت زمان تحویل محصولات را کاهش داده باشند،‌ اما در مقایسه با قیمت‌های مجاز که در سامانه ۱۲۴ درج شده، افزایش قیمتی در بازار صورت نگرفته است. همچنین به گفته این مقام صنفی، در هفته گذشته قیمت ماشین ‌لباسشویی خارجی یک تا یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و قیمت یخچال‌فریزر ساید‌بای‌ساید خارجی دو میلیون و ۵۰۰ هزار تا سه میلیون تومان افزایش داشته است. رییس اتحادیه فروشندگان لوازم خانگی از قول تولیدکنندگان لوازم خانگی ایرانی برای عدم افزایش قیمت حداقل تا پایان سال جاری خبر داد.
بزرگترین معضل تولیدکنندگان
اگرچه در شرایط فعلی کالاهای خارجی با افزایش قیمت روبه‌رو شده و تامین آنها برای فروشندگان نیز کار ساده‌ای نیست اما با توجه به تمایل مشتریان برای خرید کالاهای خارجی، همچنان شاهد حضور لوازم خانگی خارجی در بازار هستیم که بیشتر از راه قاچاق وارد کشور می‌شود چرا که در حال حاضر واردات لوازم خانگی خارجی برای حمایت از تولید داخل ممنوع است. بر این اساس شاهد این هستیم که تولید لوازم خانگی با بهبود مواجه شده و اوضاع تولیدکنندگان داخلی روز‌به‌روز بهتر می‌شود اما همواره قاچاق به عنوان یکی از بزرگ‌ترین معضلات تولیدکنندگان به خصوص در بازار لوازم خانگی به شمار می‌رود. در واقع محصولی که قاچاق وارد کشور می‌شود به دلیل اینکه عوارض و گمرکی پرداخت نمی‌کند با قیمت پایین عرضه می‌شود و قدرت رقابت‌پذیری را از دست می‌دهد. در این بین مصرف‌کننده داخلی که مشکلات اقتصادی دارد به سمت خرید این لوازم می‌رود و قید خدمات پس از فروش را می‌زند. به گفته رییس انجمن صنایع لوازم خانگی ایران، در کشور میزان قاچاق لوازم خانگی بسیار زیاد است که این روند اقتصاد کشور را دچار مشکلاتی عظیم می‌کند. حبیب‌الله انصاری معتقد است باید به تولید‌کنندگان داخلی روحیه دهیم و از ورود قاچاق به کشور جلوگیری کنیم که این کار نیاز به اطلاعات بالایی دارد و باید تمام ارگان‌ها از جمله ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، سازمان تعزیرات و همچنین سازمان حمایت از تولید‌کنندگان و مصرف‌کنندگان دست به دست هم دهند تا میزان قاچاق کاهش یابد.
به گفته وی، مشکلی که هم‌اکنون وجود دارد عدم اطمینان مردم به برندهای داخلی است که باید تلاش کنیم فرهنگ استفاده از این لوازم در بین مردم جا بیفتد و زمینه فرهنگ استفاده از کالای باکیفیت را جوری فراهم سازیم که علاوه بر تامین کیفیت و کمیت بازار داخلی، راهی برای صادرات اقلام فراهم شود.
افزایش ۷۰ درصدی تولید
با وجود اینکه قاچاق یکی از مشکلات اصلی تولیدکنندگان لوازم خانگی به حساب می‌آید اما به دنبال ممنوعیت واردات لوازم خانگی خارجی و همچنین تشدید تحریم‌ها، فرصت‌های جدیدی در بازار لوازم خانگی ایجاد شده به طوری که در بسیاری از حوزه‌ها با افزایش تولید روبه‌رو هستیم. این در حالی است که پس از اعمال تحریم‌ها صنعت لوازم خانگی دچار مشکلاتی شد به طوری که نه‌تنها لوازم خانگی بلکه قطعات مورد نیاز این صنعت در کشور وارد نمی‌شد اما تولیدکنندگان داخلی پس از گذر زمان، توانستند این صنعت را سر پا نگه دارند. بر همین اساس چندی پیش مدیرکل دفتر صنایع فلزی و لوازم خانگی وزارت صنعت، معدن و تجارت گفت: با وجود تحریم‌های بین‌المللی، مشکلات ارزی، کمبود نقدینگی واحدها و کاهش نسبی قدرت خرید مردم، تولید اکثر لوازم خانگی در هفت‌ماهه امسال از برنامه پیش‌بینی شده برای آن پیشی گرفت.
در همین رابطه سخنگوی انجمن تولیدکنندگان لوازم خانگی با بیان اینکه قبل از تحریم‌ها ۷۰ درصد بازار لوازم خانگی کشور در قبضه خارجی‌ها بود، گفت: پس از تحریم‌ها شرایط برای تولیدکنندگان داخلی بهتر شده و ۷۰ درصد بیشتر از برنامه، تولید داشته‌اند.
حمیدرضا غزنوی با بیان اینکه صنعت لوازم خانگی کشور برای تولید کالا هیچ‌گونه مشکل تحریمی ندارد، افزود: امکان تولید هر گونه کالای لوازم خانگی در کشور با کیفیت بالا وجود دارد و مشکلی در این حوزه به چشم نمی‌خورد.
وی اظهار کرد: قطعاتی که از خارج وارد می‌شود به‌واسطه صرفه اقتصادی است. بنابراین اگر در داخل صرفه اقتصادی وجود داشته باشد به راحتی می‌توان این قطعات را تولید کرد.
دور زدن تحریم‌ها
سخنگوی انجمن تولیدکنندگان لوازم خانگی گفت: صنعت لوازم خانگی متعلق به بخش خصوصی است و فعالان این حوزه به راحتی می‌توانند تحریم‌ها را دور بزنند.
وی در ادامه افزود: پس از اعمال تحریم‌ها و همین‌طور بروز بحران ارزی در کشور، واردات لوازم خانگی به داخل کشور ممنوع شد تا بتوان مدیریت ارزی بهتری در جامعه اعمال کرد.
غزنوی تصریح کرد: قبل از تحریم‌ها و اعمال ممنوعیت واردات ۶۰ تا ۷۰ درصد بازار لوازم خانگی داخل در قبضه تولیدات شرکت‌های خارجی بود.
این در حالی بود که بخش خصوصی تا سه برابر نیاز بازار داخلی سرمایه‌گذاری و ظرفیت برای تولید لوازم خانگی در کشور ایجاد کرده بود اما شرکت‌های خارجی از طریق برندسازی، فرهنگ‌سازی و تبلیغات بسیار گسترده توانسته بودند این بازار بسیار بزرگ را تسخیر کنند.
سخنگوی انجمن تولیدکنندگان لوازم خانگی گفت: پس از ممنوعیت واردات کالای لوازم خانگی شرایط بهتر برای تولیدکنندگان داخلی فراهم شدبه نحوی که موفق شدند ۶۰ تا ۷۰ درصد بیشتر از برنامه کالا به خصوص یخچال، فریزر و ماشین لباسشویی تولید کنند.
وی افزود: این موضوع نشان می‌دهد که اگر بازار داخلی در اختیار تولیدکنندگان ایرانی قرار گیرد، ضمن بزرگ‌تر شدن و رسیدن به مقیاس اقتصادی، جدا از کاهش قیمت‌ها می‌توانند کیفیت کالاهای خود را با تقویت واحدهای تحقیق و توسعه بنگاه‌های اقتصادی، رضایتمندی بیشتر مردم از محصولات ساخت داخلی را فراهم کنند.
تهدید و فرصت
غزنوی تصریح کرد: با وجود تغییر ذائقه مصرف‌کنندگان به لوازم خانگی خارجی در اثر تبلیغات گسترده و در عین حال ممنوعیت واردات این کالاها از سال گذشته هم‌اکنون بازار داخلی با پدیده بی‌رویه قاچاق در حوزه مزبور مواجه شده است.
سخنگوی انجمن تولیدکنندگان لوازم خانگی از وجود ۱۵۰۰ کارخانه تولید لوازم خانگی در کشور خبر داد و گفت: چنین آمار و ارقامی شاید در دنیا بی‌سابقه باشد. وی با بیان اینکه فقط بیش از ۲۰۰ کارخانه تولید یخچال در کشور احداث شده است، افزود: وجود این تعداد کارخانه هم تهدید و هم فرصت است.
غزنوی تصریح کرد: تهدید از این جهت که بیش از سه تا چهار برند لوازم خانگی بیشتر نباید در کشور وجود داشته باشد و فرصت از این نظر که رقابت در حال حاضر بین تولیدکنندگان بسیار زیاد است بنابراین هر شرکتی که بخواهد در این بازار بسیار بزرگ ماندگار شود با این همه تنوع تولید‌کننده چاره‌ای جز ارتقای کیفیت کالا ندارد.
وی اضافه کرد: لوازم خانگی که امروز در ایران تولید می‌شود در بزرگ‌ترین ‌هایپرمارکت‌های اروپا و آمریکا در حال عرضه است.
قیمت لوازم صوتی تصویری ارتباطی به بنزین ندارد
همچنین دبیر انجمن لوازم صوتی و تصویری از کاهش ۹ درصدی تولید تلویزیون در نیمه نخست امسال در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته خبر داد و در عین حال اعلام کرد:‌ تا پایان امسال تولید تلویزیون از مرز یک میلیون دستگاه عبور خواهد کرد و در مقایسه با سال ۹۷ رشد ۱۵ درصدی را تجربه خواهد کرد.
محمدرضا شهیدی افزود:‌ ظرفیت‌های تولید تلویزیون در کشور رو به افزایش است. سفارش‌های مواد اولیه و قطعات و تجهیزات انجام شده و در حال حمل به کشور است و پیش‌بینی می‌شود تولید سه ماهه پایانی امسال از سه ماهه پاییز نیز پیشی بگیرد.
وی همچنین در زمینه تامین کالا و خدمات پس از فروش تلویزیون در کشور اطمینان خاطر داد و اظهار کرد: با انجام خریدهای خارجی مدنظر از سوی کارخانه‌ها، اثرات تغییر احتمالی نرخ ارز خنثی شده است.
دبیر انجمن لوازم صوتی و تصویری ایران اضافه کرد: افزایش قیمت بنزین سهم چندانی در تولید تلویزیون و لوازم صوتی و تصویری ندارد که بتواند افزایش مستقیمی در قیمت آنها ایجاد کند. شهیدی افزود: این روزها فقط نوسان نرخ ارز می‌تواند منجر به افزایش نرخ ارز نیمایی شود و در این صورت قیمت تلویزیون بالا می‌رود، اما افزایش قیمت بنزین در این زمینه اثرگذار نیست و دست‌کم تا پایان سال نمی‌تواند افزایش قیمتی بر این محصول تحمیل کند.