بحران ‌واگذاری نظارت بر کامنت‌گذاری در کدال

هادی مومنی- «کامنت‌گذاری روی اطلاعیه‌های ناشران در کدال» وارد فاز تازه‌تری شده و قرار است این اتفاق به زودی به مرحله اجرا دربیاید. بین اطلاعات ناشران که در کدال منتشر می‌شود و تحلیل و کامنت گذاشتن روی این اطلاعیه‌ها که توسط شرکت‌های مشاوره‌ای صورت می‌گیرد، کانون نهادهای سرمایه‌گذاری قرار دارد که مسوولیت مدیریت این کامنت‌ها را طبق اعلام حسن امیری، معاون نظارت بر بورس‌ها و ناشران سازمان بورس برعهده خواهد داشت. این واگذاری مسوولیت، یک برون‌سپاری تمام‌عیار در یکی از مهم‌ترین بخش‌های بازار سرمایه «تحلیل اطلاعیه‌های ناشران» است که از سوی سازمان بورس قرار است به اجرا درآید که می‌تواند در کنار فرصت‌سازی‌های مثبت در به بازی گرفتن نهادهای موجود در بازار سرمایه، تبعات منفی هم داشته باشد. اما چند سوال و ابهام بسیار مهم در این باره به وجود می‌آید که به آن می‌پردازیم. آیا ضمانتی وجود دارد که کانون نهادهای سرمایه‌گذاری بتواند حلقه واسط مناسب و قدرتمندی بین اطلاعات منتشرشده ناشران در کدال و شرکت‌های تحلیلگر برای انتخاب این شرکت‌ها و نظارت نهایی کامنت‌ها باشد؟ شرکت‌های مشاوره براساس چه ضوابطی از سوی کانون نهادهای سرمایه‌گذاری، برای کامنت‌گذاری انتخاب می‌شوند که همین مورد خیلی ابهام‌برانگیز است. ما در حال حاضر هیچ معیاری برای ارزیابی و طبقه‌بندی کیفی شرکت‌های مشاوره‌ای نداریم و تجربه بخشی از این شرکت‌ها به زیر پنج سال محدود و کارکرد آنها به خروجی‌هایی همانند تحلیل برای شرکت‌ها، نهاد و متقاضیان در بازار سرمایه خلاصه شده است. حال در این میان انتخاب‌ها بر چه اساس و چه ضوابطی خواهد بود و آیا سازمان بورس نقشی خواهد داشت یا همه چیز به کانون نهادهای سرمایه گذاری واگذار شده است؟ آیا بهتر نبود سازمان بورس به عنوان نهاد ناظر خود مسوولیت انتخاب شرکت‌های مشاوره و نظارت بر این کامنت‌گذاری‌ها را برعهده می‌گرفت تا هیچ‌گونه شک و شبهه‌‌ای در این زمینه به وجود نیاید. طبیعتا زیرساخت‌های نظارتی و ارزیابی سازمان بورس نسبت به هر نهادی در بازار سرمایه بیشتر، دقیق‌تر و قابل اعتمادتر است. به وضوح مشخص است اگر سازمان بورس از نقش نظارتی خود در این ماجرا فاصله بگیرد، با حساسیت‌های زیادی که از سوی ناشران وجود دارد، می‌توانیم منتظر یک موج بزرگ از نارضایتی‌ها و حتی بحران باشیم. به هر حال جزییات این تصمیم که نهایی و قطعی شده است را در ادامه می‌خوانید.
جزییات تصمیم تازه سازمان
بحث کامنت‌گذاری در اطلاعیه‌های کدال به کانون نهادهای سرمایه‌گذاری سپرده شد. حسن امیری، معاون نظارت بر بورس‌ها و ناشران سازمان بورس و اوراق بهادار درخصوص روند جدید کامنت‌گذاری در اطلاعیه‌های منتشرشده در کدال ابراز داشت: در همایش کدال و در ادامه بحث شفافیت اطلاعات در بازار مطرح شد که سازمان بورس و اوراق بهادار در نظر دارد تا سطح تحلیل را در بازار افزایش دهد که به این ترتیب این امکان فراهم شد تا شرکت‌هایی که مجوز مشاوره از سازمان بورس و اوراق بهادار دارند، بتوانند روی اطلاعیه‌ها نکته و تحلیل بگذارند. به گزارش سنا، وی خاطرنشان کرد: هدف از کامنت(نظر)گذاری روی اطلاعیه‌ها این است که هم سطح تحلیل را در بازار بالا ببریم و هم اینکه شرکت‌ها و موسسات بدانند که اطلاعات منتشرشده آنها مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. پس لازم است دقت بیشتری بر صحت اطلاعات خود داشته باشند. امیری افزود: این رویه جدید کامنت‌گذاری روی اطلاعیه‌ها موجب بهبود کیفیت اطلاعات منتشرشده در کدال می‌شود و ضمنا بازار می‌تواند از نظر تحلیلگرها استفاده کند. وی تصریح کرد: برای اینکه این موضوع را ساماندهی کنیم، پیشنهادی از طرف کانون نهادهای سرمایه‌گذاری مطرح شد مبنی بر اینکه مدیریت کامنت‌گذاری بر سامانه کدال برعهده این نهاد باشد. امیری افزود: این پیشنهاد در هیات‌مدیره سازمان مطرح شد و مرامنامه پیشنهادی به تصویب رسید تا این مهم، برعهده کانون نهادهای سرمایه‌گذاری قرار بگیرد. معاون نظارت بر بورس‌ها و ناشران سازمان بورس اذعان داشت: زیرساخت و بستر نرم‌افزاری فرآیند کامنت‌گذاری از سوی شرکت رایان‌بورس فراهم شده است و همکاری مشترکی بین کانون نهادهای سرمایه‌گذاری و رایان بورس عملیاتی می‌شود. به علاوه توکن‌هایی به شرکت‌هایی که از طرف کانون معرفی می‌شوند، اعطا می‌شود تا از این طریق کامنت‌گذاری‌ها صورت بگیرد. وی گفت: قرار بر این است که از هفته آینده این امکان فراهم شود و شرکت‌های مشاوره‌ای با نظارت کانون نهادهای سرمایه‌گذاری در سیستم «تدان»، تحویل داده‌های ناشرین، فعالیت خود را آغاز کنند. وی اظهار داشت: با آغاز به کار سیستم تدان، فضایی در اختیار شرکت‌های مشاوره قرار خواهد گرفت که با نظارت کانون نهادهای سرمایه‌گذاری، نظرات و تحلیل‌های خود را ارایه دهند و سهامداران و بازدیدکنندگان کدال در صورت نیاز به جزییات بیشتر می‌توانند به سایت مشاوره مربوطه مراجعه کنند.
تاثیر وعده‌های پوچ
اما همه این سیاست‌ها در نهایت باید بازار سهام را به سمت رونق پیش ببرد. اینکه شفاف‌سازی‌هایی همانند شیوه جدید انتشار اطلاعات در کدال می‌تواند وضعیت بورس را متفاوت کند، نیاز به سپری شدن زمان دارد. به هر حال کارشناسان درباره اوضاع بازار سرمایه نگاه‌های متفاوت زیادی دارند که وزن منفی‌گرایی این تحلیل‌ها معمولا در روزهای اخیر که بازار هم منفی است، بیشتر است. در این زمینه یک کارشناس بازار سرمایه معتقد است: مسوولان باید به این نکته مهم دقت کنند که هرگونه اظهارنظر آنها می‌تواند اقتصاد و بازار سرمایه را تحت تاثیر خود قرار دهد. کریم مرادی در گفت‌وگو با تسنیم در پاسخ به چرایی ادامه نزول شاخص و قیمت‌ها در بورس در روزهای گذشته گفت: این نگاه که همه مشکلات اقتصادی کشور با رسیدن مذاکرات به نتیجه و رفع تحریم‌ها حل خواهد شد موجب شده تا هر گونه اظهارنظر و اتفاقی در خصوص روند مذاکرات، معاملات بازار سرمایه را تحت تاثیر قرار دهد. این کارشناس بازار سرمایه افزود: در دو سال گذشته ارزش کل بازار کاهش چشمگیری داشته که می‌توان از آن به عنوان کاهش سرمایه سهامداران در بورس یاد کرد. وی اذعان داشت: یکی دیگر از دلایل تداوم روند نزولی بازار سرمایه در ماه‌های گذشته را باید در سیاست‌های انقباضی دولت جست‌وجو کرد که با هدف کنترل تورم اعمال شده و این موضوع شرکت‌های تولیدی و بنگاه‌ها را تحت تاثیر قرار داده است. این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به اظهارنظر یکی از نمایندگان مجلس در خصوص افت ۱۵ هزار واحدی شاخص در صورت نرسیدن مذاکرات به نتیجه نیز گفت: مسوولان باید به این نکته مهم دقت کنند که هرگونه اظهارنظر آنها می‌تواند اقتصاد و بازار سرمایه را تحت تاثیر قرار دهد. وی گفت: متاسفانه در هفته‌های گذشته نیز با وجود وعده حمایت بانک‌ها از بورس در عمل شاهد این اتفاق بودیم که حمایتی از بازار سهام صورت نگرفت که بیان این گونه موضوعات می‌تواند موجب بروز تناقض میان حرف و عمل دولتمردان شود.