بخشودگی اجاره‌بهای اماکن گردشگری تا پایان ۹۹

علی‌اصغر مونسان وزیر میراث فرهنگی گفت: در جلسه هیات دولت که عصر روز یکشنبه ۱۶ شهریور برگزار شد، مصوبه بخشودگی کامل اجاره‌بهای اماکن و فضاهای گردشگری واگذارشده از سوی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی به بخش خصوصی تا پایان سال جاری توسط هیات وزیران تصویب شد. با توجه به شیوع ویروس کرونا و آسیب دیدن بسیاری از کسب‌وکارها در بخش گردشگری از دولت درخواست کرده بودیم تا این بخشودگی تا پایان سال جاری ادامه پیدا کند.
او افزود: بر اساس برآوردهایی که انجام دادیم میزان خسارت‌های واردشده به بخش گردشگری ناشی از شیوع ویروس کرونا تا مرداد ۹۹ حدود ۱۲ هزار میلیارد تومان است که تعداد بیکاران را نیز در این بخش افزایش داده است.
معاونت گردشگری بر اساس دستور وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی ضمن پیشنهاد و پیگیری مستمر حمایت‌های دولتی از بخش خصوصی حوزه‌های گردشگری و صنایع‌دستی، کمک‌ها و حمایت‌هایی را که در چارچوب اختیارات وزارتخانه در کاهش هزینه‌های بخش خصوصی موثر بوده طی بخشنامه‌های مختلف انجام داده است.
درست است که این مصوبه می‌تواند بخشی از نگرانی‌های فعالان حوزه گردشگری را مرتفع سازد اما همچنان معضلات بزرگ و کوچکی در راه سر و سامان دادن به این صنعت مهم است.
اعتراض به «سرویس آپارتمان»ها
در همین رابطه جامعه هتلداران ایران به اضافه شدن «سرویس آپارتمان» به مصادیق تاسیسات گردشگری اعتراض کرد.
عباس بیدگلی مدیر اجرایی جامعه هتلداران ایران گفت که سال‌ها پیش به علت کمبود زیرساخت و برای سوق دادن سرمایه‌گذاران به صنعت گردشگری، شرایطی فراهم شد تا خدمات «سرویس آپارتمان» نیز ارائه شود. آن زمان سرمایه‌گذاری‌های خوبی در این بخش و در استان‌های خراسان‌رضوی و مازندران صورت گرفت. بعدها در اصلاحیه آیین‌نامه ایجاد، اصلاح، تکمیل، درجه‌بندی و نرخ‌گذاری تاسیسات گردشگری این عنوان را حذف کردند. حالا بعد از گذشت حدود یک دهه، بازگشت این عنوان در آن آیین‌نامه به هیات دولت پیشنهاد شده است؛ در حالی که جزئیات و ضوابط آن مشخص نیست.
او تاکید کرد: جامعه هتلداران با اضافه شدن «سرویس آپارتمان» به آن آیین‌نامه مخالف است. معتقدیم کمکی به توسعه گردشگری نخواهد شد و فقط فضا را چالشی‌تر خواهد کرد.
جامعه هتلداران ایران در نامه‌ای به معاون گردشگری، دلایل مخالفت خود را با افزودن عنوان «سرویس آپارتمان» به مصادیق تاسیسات گردشگری این چنین تشریح کرده است:
۱- اضافه کردن این نوع، به نظر می‌رسد هیچ کمکی به توسعه صنعت گردشگری کشور نکرده و در واقع حمایت از صنعت ساختمان و مجتمع‌سازی است.
۲- در حال حاضر در بسیاری از نقاط کشور، مشکلی بابت زیرساخت اقامتی وجود ندارد و در مناطقی هم که احیانا نیازی وجود دارد، با مصادیقی شبیه بوم‌گردی‌ها، خانه‌های مسافر و نظایر آن جوابگویی به نیاز اقامت صورت می‌پذیرد.
۳- درخواست جدی این جامعه، بازنگری کامل آیین‌نامه ایجاد و اصلاح است و به هیچ عنوان با بازنگری موردی و تنها اضافه کردن یک بند موافق نیستیم.
۴- به نظر می‌رسد زیرساخت‌های حقوقی و قانونی لازم برای اضافه کردن سرویس آپارتمان‌ها هنوز وجود نداشته و ضوابط ساخت و درجه‌بندی و نظارت بر آنها نیز توسط وزارت محترم میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی آماده نشده است.
در اصلاحیه پیشنهادی آیین‌نامه ایجاد، اصلاح، تکمیل، درجه‌بندی و نرخ‌گذاری تاسیسات گردشگری آمده است: «وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی مجاز است در صورت وجود تقاضای سرمایه‌گذاران بخش‌های خصوصی و تعاونی، برای تاسیسات گردشگری اقامتی متقاضی، با شرط حق استفاده و انتفاع عمومی و همچنین حفظ کاربری گردشگری تمامی واحدها، مجوزی با عنوان «سرویس آپارتمان» صادر و در قالب صرفا یک پروانه بهره‌برداری جهت صدور سند تفکیکی، متقاضیان را به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور معرفی کند.
منظور از «سرویس آپارتمان» هر یک از تاسیسات اقامتی است که پس از اخذ مجوز می‌تواند ضمن عقد قرارداد بخشی از ظرفیت اقامتی خود را با رعایت مفاد این آیین‌نامه به اشخاص حقیقی یا حقوقی واگذار کند. میزان مجاز برای واگذاری حداکثر ۳۰ درصد ظرفیت واحد اقامتی خواهد بود.
مالک و خریدار منتفع از واحد واگذارشده صرفا حق استفاده و انتفاع از واحد به عنوان یک مکان عمومی را دارد و کلیه مقررات مربوط به اماکن عمومی در واحدهای واگذارشده جاری است.
خرید، فروش و اجاره یا معاوضه واحدهای واگذارشده پس از موافقت وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی مشروط به رعایت مراتب فوق، مجاز بوده و در این صورت تعهدات ناشی از قرارداد اولیه بین خریدار و فروشنده بر‌عهده مالک بعدی قرار خواهد گرفت. دستورالعمل اجرایی این تبصره مشتمل بر نحوه پیش‌فروش واگذاری اداره نظارت و سایر موارد از قبیل تبیین روابط سرمایه‌گذاری با بهره‌برداری مدیریت تاسیسات خریداران و مالکین واحدها و نیز چگونگی اقدام در موارد تخلف حداکثر ظرف سه ماه از ابلاغ این تصویب‌نامه از سوی وزارت با رعایت قوانین مربوطه تدوین و ابلاغ می‌شود.»
در تعریف ساده‌تر سرویس آپارتمان‌ها، «مرکز خودپذیرایی» اما در یک فضای مسکونی هستند که از همان روش هتلداری برای رزرو تبعیت می‌کنند و مناسب مسافرانی هستند که فضای بیشتری نیاز دارند و زمان سفر آنها طولانی و
منعطف‌تر است.
بسیاری از هتلداران در نقد اصلاحیه آیین‌نامه ایجاد و اصلاح، آن را عامل به خطر انداختن سرمایه هتلداران در وضع موجود دانسته‌اند و دوباره به جریان انداختن آن را پس از یک دوره حذف، در شرایطی که مالیات خانه‌های خالی مصوب شده است، زیر سوال برده‌اند. برخی از هتلداران معتقدند این طرح در گذشته فقط در مناطقی مثل مشهد، مازنداران و کیش جوابگو بوده و اینک اجرای آن به شکل سراسری، فقط منافع عده‌ای خاص را تامین می‌کند.
گزینه «سرویس آپارتمان» در حالی قرار است به آیین‌نامه ایجاد، اصلاح، تکمیل، درجه‌بندی و نرخ‌گذاری تاسیسات گردشگری اضافه شود که «خانه مسافرها» و «خانه‌های اجاره‌ای» همچنان موضوعی حل‌نشده در گردشگری است و مخالفانی سرسخت در جمع هتلداران دارد.
از سویی در زمان اصلاح آن آیین‌نامه مصادیقی همچون پانسیون‌های گردشگری و مالکیت زمانی حذف شده که به همین دلیل مدت‌هاست درخواست اصلاح و بازنگری آن آیین‌نامه مطرح شده است.