برنامه‌ریزی برای لغو روادید سفر به ایران

نادر نینوایی- برای آنکه جریان سفر و گردشگری شکل بگیرد و امکان سفر گردشگران به یک کشور فراهم شود گام اول تسهیل شرایط ورود به کشور است. لغو لزوم دریافت روادید یکی از موثرترین اقداماتی است که کشورهای گردشگرپذیر برای افزایش تعداد مسافران ورودی در نظر می‌گیرند. کشور ترکیه سال‌هاست با همین سیاست اقدام به جذب خیل عظیمی از گردشگران از کشورهای مختلف کرده است.
در طول سال‌های اخیر اما ایران به سبب مسائل سیاسی و چالش‌هایی که با کشورهای غربی داشته با مانعی جدی برای ورود گردشگران از این کشورها و اعزام مسافر و گردشگر به آنها مواجه بوده است. به تازگی زمزمه‌هایی در خصوص تلاش و برنامه‌ریزی برای لغو روادید جهت سفر شهروندان ۵۰ کشور به ایران از سوی برخی مقام‌های مسوول مطرح شده است که روزنه‌های امیدی برای شکل‌گیری جریان سفر به کشور را شکل داده است.
کشورهایی با امکان سفر بدون ویزا به ایران
در حال حاضر تعداد بسیار محدودی از اتباع کشورهای جهان امکان سفر بدون ویزا به ایران را دارند. جمهوری اسلامی ایران با توجه به توافقات و سیاست اعطای ویزای خود و روابط دیپلماتیک موجود، این امکان را برای اتباع ۱۵ کشور فراهم آورده است که آزادانه و بدون دریافت ویزا به ایران سفر کنند. این ۱۵ کشور عبارتند از سوریه به شرط پرواز مستقیم از دمشق، لبنان، ترکیه، جمهوری آذربایجان، گرجستان، بولیوی، مصر، ارمنستان، ونزوئلا، چین، هنگ‌کنگ، ماکائو، عراق و عمان. اتباع این کشورها صرفا با در اختیار داشتن گذرنامه‌ معتبر می‌توانند مهر ورود به ایران را در پاسپورت خود دریافت کنند و جهت مدت زمان تعیین‌شده که براساس توافقات دیپلماتیک معین شده به ایران سفر کنند.
به این ترتیب شهروندان سوریه و ارمنستان ۹۰ روز، گرجستان ۴۵ روز، لبنان، عراق، بولیوی و جمهوری آذربایجان ۳۰ روز، مصر ۲۰ روز، چین، هنگ‌کنگ و ماکائو ۲۱ روز، ترکیه ۳ ماه، ونزوئلا و مالزی ۱۵ روز می‌توانند بدون نیاز به اخذ ویزا در ایران اقامت داشته باشند.
همچنین چنانچه شهروندان این کشورها بیشتر از این مدت نیاز به اقامت داشتند می‌توانند از طریق نمایندگی‌های وزارت خارجه با توانایی اخذ ویزای ایران، اقدام کرده و درخواست خود را ثبت کنند. به تازگی نیز توافقاتی با روسیه جهت لغو لزوم صدور ویزای گروهی برای سفر گردشگران روس به کشورمان صورت گرفته و قرار است امکان سفر گروهی با تور، بدون نیاز به اخذ ویزا فراهم شود.
لغو روادید سفر از ۵۰ کشور
روز گذشته معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری کشور در خصوص برنامه‌ریزی برای لغو ویزای ایران برای ۵۰ کشور جهان سخن گفت. این مقام مسوول در این خصوص بیان کرد: درباره لغو روادید سفر به ایران برنامه جامعی را تهیه کردیم و با توجه به پیشنهادی که به دولت داده شد حدود ۵۰ کشور مد نظر ما است.
علی‌اصغر شالبافیان -معاون گردشگری- همچنین اظهار کرد: موافقتنامه لغو روادید گروهی با روسیه به امضا رسیده بود اما به جهت موضوعات بیماری کرونا به تاخیر افتاد.
وی افزود: از آبان ماه پارسال که موضوع صدور مجدد روادید گردشگری در دستور کار قرار گرفت آمادگی خود را برای تشکیل کارگروه مشترک اعلام کردیم، طرف روسی به جهت کرونا دغدغه‌هایی داشت، در اواخر شهریور ۱۴۰۱ با حضور طرف روسی در ایران ابعاد فنی لغو روادید گروهی بررسی و پیشنهاد کمیته مطرح شد.
معاون گردشگری کشور تاکید کرد: پیشنهاد وزارت میراث فرهنگی از طرف وزارت امور خارجه به طرف روسی داده شد و ما منتظر پاسخ طرف روسی برای نهایی شدن موضوع هستیم.
شالبافیان گفت: البته در خصوص لغو روادید برنامه جامعی را تهیه کردیم و با توجه به پیشنهادی که به دولت داده شد، تعداد کشورهایی که مد نظر ما هستند، حدود ۵۰ کشور است که شامل کشورهای همسایه و کشورهایی می‌شود که دارای بازارهای رشد در گردشگرفرستی هستند که توسط وزیر میراث فرهنگی به وزارت امور خارجه داده شده و در حال بررسی برای امکان اجراست.
معاون گردشگری درباره لغو روادید با بازارهای هدف گردشگری تاکید کرد: در حال پیگیری این موضوع با وزارت امور خارجه هستیم و با کمترین مقاومت روندی رو به جلو را طی می‌کند.
در همین زمینه عزت‌الله ضرغامی -‌وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی- نیز در نشست با اعضای جامعه تورگردانان درباره طرح لغو روادید ایران با برخی از کشورها، سخن گفت. وی در این زمینه ابراز داشت: روی اینکه با کدام کشور باید لغو روادید شود برنامه‌ریزی کردیم، جلسات کارشناسی گذاشتیم و نظرات افراد مختلف احصا شده و دلایل اقدام برای لغو روادید با هر کشور را مشخص کردیم.
لزوم توجه به چالش‌های زیرساختی
نگاهی به آمار گردشگری سایر کشورها مشخص می‌کند که کشورهایی مانند ترکیه با لغو روادید توانسته‌اند سالی تا سی میلیون گردشگر داشته باشند؛ اما زمانی که گردشگری می‌خواهد به ایران بیاید باید پروسه‌های طولانی دریافت ویزا را طی کند.
درحال حاضر ایران قصد دارد با برخی کشورها لغو ویزا داشته باشد اما نگاهی به گمانه‌زنی‌ها در خصوص کشورهای مورد نظر برای لغو روادید این ابهام را به وجود می‌آورد که چرا با کشورهایی که بیشتر جذب‌کننده گردشگر هستند تا فرستنده و یا به علت مسافت زیاد امکان سفر آنها به ایران کمتر است باید لغو روادید داشته باشیم.
از سوی دیگر نباید از نظر دور داشت که موضوع رونق گردشگری صرفا مربوط به لغو روادید نیست چراکه چنانچه تمام زیرساخت‌ها و امکانات گردشگری وجود داشت و تنها مشکلمان لغو روادید بود آن موقع می‌توانستیم بگوییم لغو روادید باعث ورود گردشگر به کشور می‌شود.
بنابراین در شرایط فعلی باید معاونت گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی افزون بر تلاش برای لغو روادید، برنامه‌ریزی صحیحی را برای حل مشکلات و چالش‌های موجود در زمینه زیرساخت‌های حوزه گردشگری پی بگیرد.
باتوجه به وضعیت موجود کشور و ضعف شدید زیرساخت‌های حمل‌و‌نقل، شرایط نامطلوب مراکز اقامتی و کم‌توجهی به منبع انسانی فعال در حوزه گردشگری، باید گفت مشکلات زیاد و عدیده‌ای در حوزه گردشگری ایران وجود دارد که هر یک می‌تواند مانع مهمی بر سر راه توسعه گردشگری کشور محسوب شود.
در چنین شرایطی به نظر می‌رسد به موازات لغو روادید باید برنامه‌ریزی جدی برای حل مشکلات زیرساختی گردشگری کشور پی گرفته شود.