بزرگ‌ترین شکست‌های دنیای تکنولوژی

گروه فناوری- بسیاری از فناوری‌های نوپا در ابتدای پیدایش خود، مدت کوتاهی سروصدای زیادی به پا می‌کنند و پس از آن از کانون توجه خارج می‌شوند یا حتی شکست می‌خورند. در سال ۲۰۲۲ هم شاهد شکست چند تکنولوژی در زمینه‌های مختلف از جمله حوزه دارایی‌های دیجیتال و دنیای مجازی بودیم. حتی چند پروژه شرکت‌های مطرح مانند «گوگل»، «متا» و «اپل» نیز عملکرد ناموفقی داشتند.
صنعت فناوری در سال ۲۰۲۲ رشد خوبی داشت. خوش‌بینی‌های بعد از دوران همه‌گیری کرونا باعث رکوردشکنی قیمت‌های سهام شد و همچنین استقبال از ارزهای دیجیتال به بیشترین میزان خود از زمان پیدایش آنها رسید. همچنین در این سال، سرمایه‌داران سراسر جهان سود خوبی کسب کردند. سرمایه‌داران راحت‌تر از هر زمان دیگری می‌توانستند با سرمایه‌گذاری در حوزه NFT یا عرضه اولیه ارزهای دیجیتال جدید، تنها ظرف چند ماه بازگشت سرمایه داشته باشند. اما همه چیز به این خوبی پیش نرفت و خوش‌بینی‌ها در مورد بهبود وضعیت اقتصادی کمرنگ‌تر شد. پس از تلاش‌های دولت آمریکا برای جلوگیری از آسیب‌های اقتصادی در بدترین شرایط پاندمی کرونا، تورم آغاز شد و بانک مرکزی در واکنش به آن، نرخ بهره را بالا برد. این‌ اقدام دسترسی راحت شرکت‌های تشنه به پول به اعتبارهای مالی را از بین برد.
از سوی دیگر مصرف‌کنندگان هم مخارج خود را کاهش دادند. همزمان، روند کاهشی و منطقی‌شدن قیمت‌های سهام نیز آغاز شد. این‌ اتفاقات باعث زیان هنگفت برخی از بزرگ‌ترین یونیکورن‌های دنیای فناوری شد؛ یونیکورن‌هایی که یک یا دو سال قبل تصور می‌شد تحت تاثیر آسیب‌های اقتصادی ناشی از کرونا قرار نمی‌گیرند. مسلما تمام شکست‌های دنیای فناوری در سال ۲۰۲۲ ناشی از عوامل اقتصادی خارجی نبودند. برای مثال سقوط اخیر صرافی FTX خودش روی شرکت‌های دیگر تاثیر گذاشت.
ورشکستگی صرافی ارز دیجیتال FTX
ورشکستگی صرافی ارز دیجیتال FTX و متعاقباً دستگیری مدیرعامل سابق آن، «سم بنکمن فرید» یکی از خبرهای پرسروصدای دنیای فناوری در چند ماه اخیر بود. «بنکمن فرید» تا همین چند ماه پیش یکی از افراد محبوب دنیای رمزارزها بود. او به‌عنوان فردی بشردوست که با کمک‌های میلیارد دلاری، خود را از سایر همتایان میلیاردر متمایز می‌کرد، تحسین می‌شد. اما انتشار گزارشی کوبنده از سوی «کوین‌دسک» نشان داد «آلاماندا ریسرچ»، دیگر شرکت معاملاتی متعلق به «بنکمن فرید»، بیشتر دارایی خود را به شکل FTT، توکن اختصاصی FTX نگهداری می‌کند. شایعات حاکی از پشتیبانی‌شدن «آلاماندا ریسرچ» توسط سرمایه چند میلیارد دلاری موجود در FTX، دهان‌به‌دهان چرخید.این ‌شایعات سرمایه‌گذاران را هراسان کرد و باعث شد آنها فورا ارزهای دیجیتال خود را از این‌ صرافی بیرون بکشند. این‌ بحران نقدینگی چند روز بعد FTX را مجبور به اعلام ورشکستگی کرد. این صرافی با تخمین بدهی به یک میلیون سرمایه‌گذار، وارد ورشکستگی فصل ۱۱ شد. البته مدیرعامل سابق این صرافی متهم به کلاهبرداری است. همچنین چندین پرونده حقوقی علیه «بنکمن فرید» و FTX تنظیم شده‌اند. یکی از پرونده‌ها به‌صورت ویژه در مورد متهم‌کردن چند سلبریتی است که مدتی پیش با صحبت در مورد چند مورد تقلب در اوراق بهادار، نقض قوانین سرمایه‌گذاری آمریکا توسط FTX را تایید کرده‌اند. تقلب در اوراق بهادار به معنی وادارکردن سرمایه‌گذاران به تصمیم‌گیری برای خرید و فروش اوراق بهادار براساس اطلاعات نادرست است.
سرویس استریم بازی «گوگل استادیا»
گوگل تنها سه سال بعد از راه‌اندازی سرویس اشتراک بازی ابری خود یعنی گوگل استادیا، در ماه سپتامبر سال میلادی جاری توقف فعالیت این‌ سرویس در آینده را اعلام کرد. گوگل دلیل توقف «استادیا» را استقبال کمتر از انتظار کاربران از آن بیان کرد. «گوگل استادیا» علیرغم موفق‌بودن فناوری استریم محتوا در سال‌های اخیر، در جذب مخاطب شکست خورد و تنها دلیل این‌ شکست، پایدار نبودن عملکرد این‌ سرویس در حد انتظار است. به نظر می‌رسد این‌ تصمیم گوگل ناگهانی بوده و حتی توسعه‌دهندگان بازی‌ها را نیز متعجب کرده است. یکی از شرکت‌های توسعه‌دهنده بازی گفته است توسعه‌دهندگان آن، یک روز قبل از اعلام تصمیم توقف فعالیت «گوگل استادیا»، قرارداد خود را برای قرار دادن یکی از بازی‌های خود روی این‌ پلتفرم، نهایی کرده بود. البته گوگل استادیا تا ۱۸ ژانویه ۲۰۲۳ (۲۸ دی‌ماه)، همچنان سرویس می‌دهد؛ اما فعالیت آن پس از این‌ تاریخ برای همیشه متوقف می‌شود. گوگل اعلام کرده است پول کاربرانی را که سخت‌افزار استفاده از استادیا را خریده‌اند و همچنین کاربرانی که بازی‌های این‌پلتفرم را از استور رسمی آن خریده‌اند، بازمی‌گرداند. البته گوگل اعلام کرده است که اگرچه استادیا در سال ۲۰۲۳ برای همیشه کنار گذاشته می‌شود، اما فناوری‌های آن در سایر بخش‌های این شرکت مورد استفاده قرار می‌گیرند. واقعیت افزوده یکی از این بخش‌هاست. بنابراین کارمندان گوگل استادیا دوباره در بخش‌های دیگر به خدمت گرفته می‌شوند و بیکار نمی‌شوند. قطعا متوقف‌شدن یک پلتفرم بازی که تنها چند سال از عمرش می‌گذرد، برای گوگل شکستی بزرگ است، اما ضربه سنگینی به گوگل و کارمندانش وارد نمی‌کند.
«متاورس»
«مارک زاکربرگ»، بنیان‌گذار فیسبوک همچنان برای توسعه متاورس مصمم است و حتی نام شرکت خود را هم به متا تغییر داد. با این‌ حال سرمایه‌گذاران و حتی اکثریت مردم اشتیاقی به این‌ پروژه نشان نداده‌اند. هدف پروژه متاورس، ایجاد و گسترش محیطی مجازی است که افراد در آن می‌توانند کار کنند، یکدیگر را ببینند و حتی در فعالیت‌ها و بازی‌های مختلف آن شرکت کنند. اما بدون تردید «متاورس» پروژه‌ شکست‌خورده‌ای است؛ زیرا از زمان اعلام دیدگاه «زاکربرگ»، قیمت سهام متا به میزان قابل‌توجهی کاهش یافته و اکنون قیمت سهام آن در مقایسه با زمان مشابه در سال گذشته ۶۵ درصد کمتر شده است!
طبق گزارش‌ها، متا حداکثر تلاش خود را می‌کند تا بتواند با پلتفرم پرچمدارش یعنی «هورایزن وردز» که در حقیقت یک بازی واقعیت مجازی سه‌بعدی چندنفره است، عموم مردم را به متاورس علاقه‌مند کند. طبق اسناد افشاشده، این‌ شرکت مجبور است تعداد کاربران هدف خود را کاهش دهد تا مشخص نشود نرخ حفظ کاربران پایین‌تر از حد انتظار است. طبق گزارش‌ها، تعداد کاربران ماهانه این پلتفرم در اکتبر ۲۰۲۲، ۲۰۰ هزار نفر بوده که کمی کمتر از تعداد کاربران ماهانه خود متاورس در این‌ ماه است. این تعداد کاربر در مقایسه با ۲۰۰ میلیون کاربر ماهانه پلتفرم بازی «روبلاکس» که رابطه کاربری مناسبی برای کودکان دارد، عدد ناچیزی است. متا شایعات مبنی بر توقف پروژه متاورس به دست مارک زاکربرگ به‌خاطر فشار فزاینده سرمایه‌گذاران را رد کرده است، اما به نظر می‌رسد مدیرعامل متا متوجه آینده تاریک متاورس است. او در اوایل دسامبر ۲۰۲۲، ۱۳ درصد از کارمندان «متا» را اخراج کرد. از سوی دیگر، سیلی از انتقادهای شدید از مارک زاکربرگ در انجمن‌ها و سایت‌های کاریابی به راه افتاده است. به نظر یکی از کارمندان سابق متا، پروژه متاورس به‌تنهایی می‌تواند متا را نابود کند.
«آمازون الکسا»
دستیار مجازی آمازون الکسا به لطف تولید انبوه اسپیکر هوشمند اکو، به خانه میلیون‌ها کاربر راه یافته است، اما وب‌سایت «بیزنس اینسایدر» با انتشار گزارشی مدعی شده است که این‌ دستیار مجازی آنطور که به نظر می‌رسد، موفق نیست. طبق آمار، ظاهرا آمازون الکسا تا پایان سال ۲۰۲۲ باعث زیان ۱۰ میلیارد دلاری آمازون می‌شود و هرگز سودآور نبوده است. این‌ زیان‌های مالی سنگین، از شکست آمازون در تبدیل کاربران به مشتریان کسب‌وکار اصلی خود یعنی همان فروشگاه آمازون نشأت می‌گیرد. هدف نخست عرضه اکو، گسترش استفاده از دستیار مجازی اختصاصی آمازون برای سفارش کالاها به فروشگاه اینترنتی بود. به همین دلیل آمازون اسپیکر هوشمند خود را با همان قیمت تمام‌شده برای تولید، عرضه کرد تا بتواند آن را با بیشترین استقبال ممکن بفروشد و زمانی که مشتریان کالاهای مختلف را با آمازون الکسا به آمازون سفارش می‌دهند، بتواند اکو را به دستگاهی سودآور برای خود تبدیل کند. اما آمازون نتوانست با عرضه اکو به هدفش برسد، زیرا بسیاری از کاربران از آن تنها برای موسیقی گوش‌ کردن یا انجام کارهای ساده‌ای مثل تایمر هندزفری یا شنیدن پیش‌بینی آب‌وهوا استفاده می‌کنند. آمازون تنها درصد اندکی از مبلغ پرداخت‌شده برای استریم موسیقی روی سرویس خود را دریافت می‌کند و سرویس‌های ساده مانند اعلام صوتی پیش‌بینی آب‌وهوا هیچ درآمدی برای آن ندارند.
ظاهرا «جف بزوس» می‌خواسته با پروژه آمازون الکسا، شانس خود را برای کسب درآمد بیشتر امتحان کند، اما وقتی متوجه ‌شده این‌ دستیار مجازی چندان درآمدزا نیست، اشتیاقش در مورد آن کمتر شده است. آمازون در ماه نوامبر اعلام کرد تعداد زیادی از توسعه‌دهندگان مشغول در پروژه آمازون الکسا را اخراج کرده است. در ضمن شایعات حاکی از آن هستند که در آینده تعداد دیگری از این ‌توسعه‌دهندگان نیز اخراج خواهند شد.
خودروی خودران «اپل»
«اپل» یکی از معدود غول‌های فناوری است که رکود بازار تاثیری چندانی روی آن ندارد و در حالی که رقبایش با کاهش سود روبه‌رو می‌شوند، گزارش‌های مالی قابل‌توجهی منتشر می‌کند. با این ‌حال اوضاع برای کوپرتینونشین‌ها همیشه هم بر وفق مراد نیست. طبق گزارش تقریبا جدید بلومبرگ، ممکن است خودروی مورد انتظار «اپل» یا «‌اپل کار»‌ اصلا خودران نباشد. منابع آگاه گفته‌اند قابلیت‌های خودران این‌ خودرو تنها در بزرگراه‌ها قابل استفاده هستند و همیشه راننده‌ای باید آماده در دست گرفتن کنترل آن باشد. به عبارت دیگر به نظر نمی‌رسد قابلیت‌های خودروی اپل چیزی بیشتر از قابلیت‌های موجود در خودروهای خودران «تسلا» و «جنرال موتورز» باشد. در ضمن اپل علاوه ‌بر اینکه برنامه‌های خود برای خودروی خودرانش را کمتر کرده، زمان عرضه مورد انتظار آن را نیز به تعویق انداخته است.
به گزارش بلومبرگ، زودترین زمان ممکن برای عرضه خودروی خودران کوپرتینویی‌ها سال ۲۰۲۶ است. طبق گزارش‌ها، قیمت هدف اپل برای این‌ خودرو، مبلغی زیر ۱۰۰ هزار دلار است. بنابراین خودروی خودران اپل می‌تواند رقیبی جدی برای خودروهای ارزان «تسلا» و «بی‌ام‌و» باشد. در حال حاضر مشخص نیست اپل چه ویژگی‌های خاصی را در خودروی خودران خود قرار می‌دهد. این خودرو برای موفق ‌شدن نیازمند برخورداری از ویژگی‌های خاص است، زیرا تنها نام و قدرت اپل برای جذب مشتری‌های خودروهای خودران سایر شرکت‌ها کافی نیست، البته با توجه به اینکه تنها یک دهه است که اپل روی این‌ پروژه کار می‌کند، به نظر نمی‌رسد چیز زیادی برای آن در چنته داشته باشد.