بعد از ۲ سال هنوز گزارشی از گلوگاه‌های فساد شهرداری ارائه نشده!

ایلنا- بیش از ۲۸ ماه از زمان نشستن علیرضا زاکانی بر کرسی شهرداری تهران می‌گذرد و با توجه به سابقه و اظهارات او در زمینه مبارزه با فساد در دوران فعالیت خود در مجلس شورای اسلامی و سایر نهادها، فسادزدایی از فرآیندهای مالی و اداری مدیریت شهری پایتخت و به حداقل رساندن میزان بروز تخلفات در شهرداری که از دوره‌های قبلی به عنوان یکی از بسترهای احتمالی وقوع فساد در دستگاه‌های عمومی کشور شناخته می‌شد، از جمله انتظارات اصلی مردم از شهردار تهران بوده است. البته در طول بیش از دو سال گذشته، مسوولان دوره کنونی شهرداری اظهارات زیادی را در زمینه مبارزه با فساد مطرح کرده‌اند و حالا سوال شهروندان این است که این مبارزه در میدان عمل به کجا رسیده است؟
از جمله مهم‌ترین کلیدواژه‌های مسوولان فعلی شهرداری تهران در حوزه مبارزه با مفاسد اداری و اقتصادی، طرح موضوع «شناسایی گلوگاه‌های فساد» بوده است. این موضوع برای نخستین‌بار در دوره کنونی در تیرماه ۱۴۰۱ توسط داود گودرزی رییس وقت سازمان بازرسی شهرداری که هم‌اکنون به عنوان دستیار ویژه شهردار پایتخت فعالیت می‌کند، مطرح شد و او در آن زمان، در پنل شفافیت و مبارزه با فساد در شهرداری تهران اعلام کرد که «توانسته‌ایم تقریبا ۱۲۰ گلوگاه فساد را شناسایی کنیم. هوشمندی در این است که آینده را به گونه‌ای طراحی کنیم که فساد کمتری داشته باشیم و بعد بتوانیم در اولویت دوم به گذشته بپردازیم و تخلفاتی را که در گذشته انجام شده است، مورد بررسی قرار دهیم.»
بیش از ۱۵ ماه بعد از طرح این صحبت‌ها و در حالی که هنوز گزارش توسط مسوولان مدیریت شهری پایتخت در زمینه مسدودسازی گلوگاه‌های فساد به اطلاع شهروندان نرسیده است، در اواخر آذرماه امسال، مجید باقری، معاون برنامه‌ریزی و توسعه سرمایه انسانی شهرداری تهران باز هم از شناسایی ۲۱ گلوگاه ایجاد فساد در مدیریت شهری خبر داد و تاکید کرد: «درباره هرکدام از این موارد برنامه‌ای طراحی شده است و امیدواریم به صورت فرآیندی در این زمینه اقدامات خوبی انجام دهیم؛ به‌خصوص آنکه با شناخت رابطه بین نتایج اقدام کارکنان و گلوگاه‌های ایجاد فساد می‌توان اقدامات اصلاحی و فرآیندی مناسبی را برای کاهش فساد انجام داد.»
هنوز گزارشی درباره اقدامات عملیاتی ارائه نشده
در چنین شرایطی پرسش‌های مهمی که همچنان برای شهروندان تهرانی باقی مانده، این است که اساسا شناسایی گلوگاه‌های فساد در شهرداری به چه معناست و در حالی که بیش از نصف عمر دوره فعلی مدیریت شهری پایتخت سپری شده، شناسایی این گلوگاه‌ها چه کمکی به مبارزه با فساد و جلوگیری از فرآیندهای فسادزا در سیستم‌های اداری شهرداری کرده و تا چه حد با متخلفان احتمالی در این زمینه در بخش‌های مختلف مدیریت شهری تهران برخورد شده است؟ این سوالات را با برخی اعضای شورای شهر که طبق قانون وظیفه نظارت بر عملکرد شهرداری را برعهده دارند، مطرح کردیم و از آنها میزان رضایت شورا از روند مبارزه با فساد در دوره کنونی مدیریت شهری را جویا شدیم.
«علی‌اصغر قائمی» عضو کمیسیون عمران و حمل‌ونقل شورای شهر تهران در همین راستا گفت: منظور از گلوگاه‌های فساد، وجود اختیاراتی قائم به فرد در مدیریت شهری یا سایر نهادهای عمومی و دولتی است که براساس آن مدیران می‌توانند براساس سلیقه شخصی عمل کنند. چنین اختیاراتی می‌تواند زمینه‌ساز بروز فساد شود، اما تا امروز که بیش از ۲۸ ماه از دوره کنونی مدیریت شهری می‌گذرد، هنوز فهرستی از گلوگاه‌های فساد شناسایی‌شده در شهرداری تهران یا گزارشی درباره مصادیق موجود در این زمینه یا راهکارهای مسدودسازی گلوگاه‌ها به شورا ارائه نشده است.
نمی‌دانیم با متخلفان احتمالی در شهرداری چه برخوردهایی داشته‌اند؟
قائمی افزود: مسوولان دوره فعلی شهرداری تهران تاکنون گزارشی به شورا نداده‌اند که برای مبارزه با فساد دقیقا کدام اقدامات عملیاتی را انجام داده‌اند و با متخلفان احتمالی چه برخوردهایی داشته‌اند؟ مثلا نمی‌دانیم پس از شناسایی گلوگاه‌های فساد یا با تجزیه و تحلیل گزارشات مردمی که به سامانه ۱۳۷ می‌رسد، با چند نفر در بدنه مدیریت شهری به عنوان متخلفان احتمالی برخورد شده است. آنچه مشخص است اینکه مردم همچنان از احتمال وقوع فساد در بخش‌های مختلف شهرداری تهران گلایه دارند و فرآیندهای مبارزه با فساد برای شهروندان شفاف نشده است.
عضو شورای شهر تهران ادامه داد: یکی از مهم‌ترین راهکارهای مبارزه با فساد و به‌خصوص پیشگیری از وقوع مفاسد اداری، ارتقای سطح سیستم‌های هوشمند و خودکار است و با توجه به توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات در ایران و جهان و با توجه به شعارها و وعده‌هایی که از ابتدای دوره کنونی مدیریت شهری در زمینه مبارزه با فساد داده می‌شد، انتظار داشتیم در این دوره شاهد ارتقای سطح سیستم‌های هوشمند در شهرداری باشیم که متاسفانه این اتفاق نیفتاده است؛ به نحوی که اگر نگوییم روند هوشمندسازی در دوره فعلی مدیریت شهری پسرفت کرده، می‌توانیم بگوییم حداقل پیشرفت خاصی را در این دوره مشاهده نکرده‌ایم.
وی تاکید کرد: هوشمندسازی بهترین ابزار برای پیشگیری از وقوع فساد، اعمال سلیقه افراد خاص و هر عمل دیگری است که می‌تواند زمینه‌ساز بروز مفاسد مالی و اداری شود. این در حالی است که در دوره فعلی مدیریت شهری، سیستم‌های هوشمند شهرداری تهران به‌روزرسانی نشده‌اند و قطعا یکی از نقاط ضعف این دوره، بی‌توجهی به موضوع هوشمندسازی و عدم ارتقای سطح سیستم‌های خودکارسازی‌شده (اتوماسیون) بوده است که این مساله، به افزایش احتمال باز ماندن بسیاری از گلوگاه‌های فساد در بخش‌های مختلف مدیریت شهری پایتخت دامن زده است.
شهروندان باید در عمل کاهش فساد در شهرداری را احساس کنند
پیروزی در مبارزه با فساد نیاز به تبلیغ و شعار ندارد، بلکه عموم شهروندان به‌خصوص مراجعان شهرداری تهران، باید در عمل کاهش فساد در مدیریت شهری را حس کنند.
«ناصر امانی» رییس کمیته منابع انسانی و تشکیلات شورای اسلامی شهر تهران معتقد است با وجود شعارهای زیادی که مسوولان دوره کنونی مدیریت شهری پایتخت در زمینه مبارزه با فساد سر داده‌اند، اساسا پیروزی در این مبارزه نیاز به تبلیغ و شعار ندارد، بلکه عموم شهروندان به‌خصوص مراجعان شهرداری تهران، باید در عمل کاهش فساد در مدیریت شهری را حس کنند. به گفته او، سالم‌سازی سیستم‌های اداری چه در شهرداری و چه در سایر نهادهای عمومی کشور، شبیه موضوع تامین امنیت است، به نحوی که مردم همان‌طور که عملا احساس می‌کنند که در جامعه امنیت برقرار است، باید روند سالم‌سازی فرآیندهای اداری را نیز عملا حس کنند، نه اینکه مسوولان دائما بگویند که ما در حال مبارزه با فساد هستیم.
«کاهش فساد» با صرف اعلام شناسایی گلوگاه‌های فساد
رخ نمی‌دهد
عضو شورای شهر تهران در توضیح بیشتر در این زمینه گفت: بهترین قاضی برای داوری میزان کاهش فساد در شهرداری تهران در دوره کنونی مدیریت شهری، خود شهروندان هستند و اگر وجدان عمومی اهالی پایتخت به این نتیجه رسیده باشند که میزان وقوع تخلفات اداری در شهرداری تهران کاهش یافته است، جای خوشحالی دارد و می‌توان از مسوولان شهرداری تقدیر کرد، ولی اگر عموم مردم به این نتیجه رسیده باشند که هنوز هم بسترهای وقوع فساد در بخش‌های گوناگون مدیریت شهری فراهم است، قطعا باید از مدیران شهرداری پرسید که روند مبارزه آنها با تخلفات احتمالی و مسدودسازی گلوگاه‌های فساد به کجا رسیده است؟
وی در پایان تصریح کرد: اینکه اعضای شورای شهر بگویند مبارزه با فساد در دوره کنونی مدیریت شهری خوب است یا بد، در عمل چیزی عوض نمی‌شود، بلکه این خود مردم هستند که باید تغییرات ملموس را در روابط اداری شهرداری تهران در تمام زمینه‌ها حس کنند و خودشان به این نتیجه برسند که در دوره کنونی مدیریت شهری کاهش فساد رخ داده است؛ یعنی خود شهروندان باید احساس کنند که گلوگاه‌های فساد در شهرداری مسدود شده است، نه اینکه دائما مسوولان مدیریت شهری آمار بدهند که مثلا ۲۰ گلوگاه یا ۱۲۰ گلوگاه شناسایی شده است.