بهره‌مندی حداقلی

نادر نینوایی- رویداد اردبیل ۲۰۲۳، رویدادی است که از آن به ‌عنوان فرصتی برای معرفی اردبیل و حتی ایران در سطح بین‌المللی یاد می‌شود. در ماه‌های گذشته مدیران دولتی این رویداد را در حکم فرصتی برای جذب گردشگر و شناساندن ظرفیت‌ها و فرصت‌های اردبیل و ایران در سطح بین‌المللی معرفی کرده‌اند. رویداد مذکور در جهت توسعه گردشگری اردبیل و ایران در هفتم اردیبهشت ماه سال جاری کلید خورد. در اردبیل ۲۰۲۳ سفرای کشورهای عضو اکو به همراه سفیران کشورهای رومانی، صربستان، بلغارستان و چین حضور یافتند تا بخش خصوصی گردشگری ایران امکان برقراری ارتباط با سفرا و فعالان گردشگری، کشورهای خارجی و معرفی ظرفیت‌های گردشگری اردبیل و ایران را داشته باشند.
با وجود مثبت بودن ذات برگزاری چنین رویداد بین‌المللی در کشور، آن‌طور که یکی از حاضران در رویداد به «جهان‌صنعت» گفته است به دلیل مجموعه چالش‌های موجود از جمله نبود مترجم، آشنایی پایین فعالان گردشگری اردبیل با زبان‌های بین‌المللی و زمان محدود امکان صحبت کردن بخش خصوصی گردشگری ایران با سفرا، در عمل امکان استفاده بهینه از رویداد ۲۰۲۳ برای فعالان صنعت گردشگری آنطور که باید و شاید مهیا نشده است.
انتخاب شدن اردبیل به عنوان پایتخت اکو
در سومین نشست وزرای گردشگری کشورهای عضو اکو در شهر خجند تاجیکستان در سال ۱۳۹۸، اردبیل به‌عنوان پایتخت گردشگری اکو در سال ۲۰۲۳ انتخاب شد و دقیقا بعد از آن فرآیند آماده شدن شهر برای این رویداد کلید خورد. به زعم صاحب‌نظران تمام اردبیل آنچنان که باید برای این رویداد آماده می‌شد، آماده نشد، اگرچه اقداماتی پراکنده در این خصوص انجام شد.
سازمان همکاری اقتصادی (اکو) با دارا بودن ۱۰ عضو از کشورهای ایران، ترکیه، پاکستان، قرقیزستان، قزاقستان، ترکمنستان، ازبکستان، آذربایجان، تاجیکستان، افغانستان با هدف گسترش تجارت درون‌منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای و نیز ارتقای شرایط برای توسعه اقتصادی پایدار و افزایش سطح زندگی و رفاه مردم، تنها سازمان بین‌المللی‌ای محسوب می‌شود که دبیرخانه آن در ایران واقع است.
اردبیل در رویداد ۲۰۲۳ به مدت یک سال به ‌عنوان پایتخت گردشگری کشورهای عضو اکو انتخاب شده که این فرصتی تاریخی و منحصر‌به‌فرد برای معرفی قابلیت‌ها و جاذبه‌های گردشگری استان اردبیل به شمار می‌آید و بدون شک با توجه به اینکه اردبیل، جاذبه‌های تاریخی و طبیعی منحصر‌به‌فردی دارد می‌تواند برای گردشگران کشورهای عضو اکو جذابیت ویژه‌ای داشته باشد.
سیدحامد عاملی استاندار اردبیل، رویداد بین‌المللی اردبیل ۲۰۲۳ پایتخت گردشگری کشورهای عضو اکو را فرصت مناسبی برای ایجاد پیوندهای فرهنگی بین کشورهای عضو اکو عنوان کرد که می‌تواند موجب توسعه گردشگری استان اردبیل باشد.
وی افزود: در طول رویداد اردبیل ۲۰۲۳ باید به فکر افزایش سهم گردشگری خارجی برای استان باشیم که با توجه به نزدیکی کشورهای عضو اکو به اردبیل و جمعیت زیاد این کشورها فرصت مناسبی برای این اتفاق است.
چالش‌های بهره‌برداری از فرصت
اگرچه انتظار می‌رفت برگزاری رویدادی بین‌المللی با حضور سفرای خارجی آورده مناسبی برای بخش خصوصی و فعالان گردشگری داشته باشد اما شنیده‌ها حاکی از آن است که بهره‌مندی از این رویداد تاکنون لااقل به زعم بخش خصوصی حداقلی بوده است.
علی‌اکبر منصوری عضو انجمن اقامتگاه‌های بومگردی ایران در خصوص اهمیت رویداد اردبیل ۲۰۲۳ برای گردشگری ایران به «جهان‌صنعت» گفت: اردبیل امسال به عنوان رویداد گردشگری کشورهای عضو اکو انتخاب شده است و رویداد خیلی مهمی در آن برگزار می‌شود. به همین منظور سفرای برخی کشورها از جمله چین در اردبیل حاضر شدند و به نظرم برگزاری این رویداد می‌تواند اتفاق بسیار مهمی باشد.
وی ضمن تاکید بر این نکته که مساله را می‌توان از دو بعد دید خاطرنشان ساخت: یک بعد به بخش خصوصی حوزه گردشگری مربوط است و بعد دیگر آن است که صرفا مراسم اجرا شود و دولتی‌ها بگویند که این مراسم را برگزار کردیم و اوقات خوشی سپری شده است و عاقبت مهمان‌های خارجی هم رفتند.
این فعال حوزه گردشگری ادامه داد: به نظرم در خصوص رویدادهای بین‌المللی از جمله رویداد اردبیل ۲۰۲۳ این خروجی است که اهمیت دارد و بخش خصوصی باید در اینجا درگیر باشد. یعنی اگر بخش خصوصی بتواند از برگزاری رویداد استفاده کند و برگزاری آن برای مردم درآمدی به همراه داشته باشد و بتوان برای آن چشم‌اندازی را تعریف کرد برگزاری رویداد مثبت ارزیابی می‌شود اما اگر صرفا از نگاه دولتی به موضوع نگریسته شود و بگوییم که اداره کل گردشگری و استانداری مراسم را برگزار کردند و تمام شد، فکر می‌کنم نتیجه خاصی به همراه نداشته باشد. منصوری در پاسخ به این پرسش که در حال حاضر برگزاری رویداد ۲۰۲۳ را چگونه می‌بیند و آیا شرایط به گونه‌ای بوده که ارتباط بین صاحبان تجارت‌ها، سفرا و بخش خصوصی گردشگری اردبیل شکل بگیرد، ابراز داشت: من در نشست ‌B2Bها در رویداد اردبیل ۲۰۲۳ شرکت داشتم و فکر می‌کنم معدود کسانی که توان ارتباط برقرار کردن با کمیته‌های گردشگری کشورها با زبان‌های بین‌المللی را داشتند کم و بیش نتایجی را به دست آوردند. این فعال گردشگری استان اردبیل ضمن اشاره به چالش‌های موجود برای ارتباط تجار ایرانی با سفرای خارجی در رویداد ۲۰۲۳ ابراز داشت: یک چالش، مشکل زمان بود و مشکل دیگر این بود که زمان بسیار محدودی برای ارتباط وجود داشت و مثلا برای صحبت با سفرا صرفا یک ساعت تا یک ساعت و نیم به همه فعالان گردشگری زمان داده شد.
وی ادامه داد: «حال در نظر بگیرید باتوجه به خیل جمعیت حاضر از سوی فعالان گردشگری باید تک به تک در این زمان محدود با سفرا صحبت می‌کردیم. به همین دلیل به نظرم در جریان رویداد اردبیل ۲۰۲۳ ارتباط به خوبی شکل نگرفت.» باتوجه به اینکه رویدادهای بین‌المللی در حوزه گردشگری به ندرت در کشور برگزار می‌شوند لذا باید از معدود فرصت‌های موجود حداکثر استفاده را برد. طبیعتا فرصت‌سوزی در رویدادهای گردشگری نظیر رویداد اردبیل ۲۰۲۳ می‌تواند شانس مناسب برای جذب گردشگر و سرمایه‌گذار را از بخش خصوصی بگیرد و مانع شکل‌گیری جریان موثر برای جذب گردشگر و معرفی بازار گردشگری ایران شود. از سوی دیگر فراموش نکنیم که عملکرد مطلوب در استفاده از فرصت‌های اینچنینی می‌تواند زمینه را برای جذب توریست خارجی و ورود ارز به کشور مهیا کند؛ به همین دلایل انتظار می‌رود که مسوولان امر از فرصت‌های موجود با دقت نظر بیشتری نهایت استفاده را ببرند.