بهره‌برداری از طرح مرمت مسجد تاریخی صفی رشت

ایرنا- طرح مرمت مسجد صفی رشت مرکز استان گیلان روز جمعه با حضور محمدباقر نوبخت معاون رییس‌جمهوری و رییس سازمان برنامه و بودجه افتتاح و بهره‌برداری شد.
مسجد صفی یا مسجد سفید یا شهیدیه یکی دیگر از بناهای تاریخی و از قدیمی‌ترین مساجد شهر رشت است
که در حومه بازار سنتی واقع شده است.
تاریخ دقیق بنای اولیه این مسجد دقیقا روشن نیست اما بر اساس یک روایت شیخ‌صفی‌الدین اردبیلی به دلیل دوستی با شیخ زاهد گیلانی در سفری به گیلان در محله فعلی، چاهی می‌کند و عبادتگاهی می‌سازد که بعدها به مسجد تبدیل می‌شود و از همین‌رو، نام مسجد به اعتبار شیخ‌صفی‌الدین اردبیلی، «صفی» نام‌گذاری می‌شود.
بعضی از تاریخ‌نویسان این مکان را قبر محمد باقرمیرزا ملقب به صفی‌الدین میرزا پسر شاه‌عباس اول می‌دانند که با بدخواهی اطرافیان پدرش و به دستور آنان کشته شده و در این محل دفن شده است. برخی باور دارند علت نامگذاری این مسجد به شهیدیه قتل ناحق صفی‌الدین میرزا است.
مسجد صفی طبق عبارتی که روی کتیبه کاشی داخل محراب دیده می‌شود در سال ۱۳۴۴ هجری قمری به دست حاج یوسف کاشی ساز تجدید بنا شده است.
طبق تفاهمنامه مابین اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گیلان و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی مرمت این بنای تاریخی با ارزش در بهمن‌ماه ۱۳۹۸ آغاز شد. تمامی جداره‌های آجری مرمت و استحکام‌بخشی شده و کف حیاط مسجد با آجر سنتی مفروش شده است.
همچنین معاون رییس‌جمهور و مسوولان استانی از پروژه مرمت مسجد آقا سید ابراهیم نیز بازدید کردند. این مسجد در جوار بقعه آقا سیدابراهیم قرار دارد و از نوع معماری داخلی بنای بقعه می‌توان فهمید که ابتدا بقعه بوده سپس مسجد در جوار آن ساخته شده است. در کتاب «از آستارا تا استارآباد» و کتاب ولایات دارالمرز ایران از این مسجد به نام مسجد آقا سیدابراهیم نام برده شده است.
مستنداتی از سال احداث و معمار بنا در دست نیست؛ طی مرمت اخیر در بنا بعد از اندود‌برداری کف شبستان مسجد، کاشی‌های لعاب‌دار کشف شد که مطابق با کارشناسی باستان‌شناسان گروه میراث فرهنگی به دوره اواخر قاجار برمی‌گردد.
طبق تفاهمنامه مابین اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گیلان و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی مرمت این بنای تاریخی با ارزش، فروردین‌ماه ۱۳۹۹ آغاز شد و هم‌اکنون مرمت این بنا ادامه دارد. این بنا در تاریخ ۱۹ خرداد ۹۹ به شماره ۳۳۱۱۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
تاکنون برای مرمت این دو مسجد تاریخی که با نظارت کارشناسان میراث فرهنگی انجام شد، ۱۵۰ میلیارد ریال اعتبار از سوی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی هزینه شده است.
همچنین تمامی تزئینات وابسته به معماری مسجد شامل گچبری‌ها، کاشیکاری‌ها، نقاشی‌ها و متعلقات چوبی توسط متخصصان امر مرمت شد. این بنا در تاریخ ۴/۶/۹۴ به شماره ۳۱۱۲۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گیلان دارای پنج هزار و ۲۰۰ اثر تاریخی شناسایی شده، که از این تعداد یک هزار و ۲۱۲ اثر در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.