به بهانه فاجعه سیل در لیبی

«جهان‌صنعت»- یکی از بلایای طبیعی سیل است که سبب‌ساز تلفات جانی و مالی می‌شود، سیل اخیر در لیبی بیش از ۱۱ هزار کشته داده و امکان دارد این آمار افزایش پیدا کند. در این گزارش به برخی از مرگبارترین سیل‌ها در طول تاریخ اشاره شده است. اواسط هفته گذشته بود که طوفان «دانیل» سبب‌ساز بارش‌های سنگین در لیبی شد؛ بارش‌هایی که در این کشور سیل به ‌راه انداخت، اما شاید کسی گمان نمی‌کرد یک فاجعه در راه باشد. روزهای اول رسانه‌ها از تلفات ۱۵۰ نفره خبر می‌دادند، اما روز گذشته خبری شکه‌کننده مخابره شد، «هلال احمر لیبی اعلام کرد که شمار قربانیان در شهر «درنه» در پی وقوع سیل عظیم ناشی از شکستن دو سد که بر اثر بارندگی‌های شدید ایجاد شد، به ۱۱ هزار و ۳۰۰ نفر افزایش یافته است»؛ آماری که به‌نظر می‌رسد طی روزهای آینده بیشتر شود، چراکه مقامات لیبی گفته‌اند بیش از ۱۰ هزار نفر در این شهر مفقود شده‌اند؛ فاجعه‌ای که سبب تخلیه این شهر سیل زده شده است. «سالم الفرجانی» مدیرکل خدمات اورژانس در شرق لیبی اعلام کرد که شهر «درنه» تخلیه شده و تنها تیم‌های جست‌وجو و امداد و نجات اجازه ورود خواهند داشت.
سیل یکی از بدترین بلایای طبیعی است؛ اتفاقی که طی روزهای گذشته در لیبی رخ داده نه‌تنها اولین آن نیست بلکه آخرین آن هم نخواهد بود. تلفات ناشی از سیل اتفاقی تکراری است و خیلی از کشورها این حادثه تلخ را تجربه کرده‌اند. در زیر به برخی از مرگبارترین سیل‌های تاریخ جهان اشاره شده است.
چین کشور همواره در سیل
از جمله کشورهایی که همیشه مورد هجوم سیل قرار گرفته چین است. به گزارش ایسنا سپتامبر ۱۸۸۷ میلادی بارندگی‌های شدید موجب طغیان آب از سدی شد که بر سر راه رودخانه «خوانگ خه» برای محافظت از مردم محلی ساخته شده بود. طغیان این سد موجب زیر آب رفتن حدود ۱۲۹ هزار و ۵۰۰ کیلومترمربع از مناطق اطراف آن، آوارگی ۲ میلیون نفر و کشته شدن ۹۰۰ هزار نفر در یک چشم برهم زدن شد. سیل سال ۱۹۳۸ در چین یک اقدام عمدی بود. چینی‌ها با تعرض ژاپنی‌ها و جنگی مواجه شده بودند که ممکن بود امپراطوری هزاران ساله آنها را به نابودی بکشاند. در همین خلال یک فرمانده نیروی دریایی چینی فرمان تخریب سیستم سدبندی این رودخانه را صادر کرد. این عمل موج عظیمی از آب را آزاد کرد که می‌توانست برای ۹ سال در سراسر کشور منتشر شود. ۵۰۰ تا ۸۰۰ هزار نفر تلفات برای این سیل عمدی اعلام شد.
سد بنچیائو واقع در رودخانه «رو» در شب هشتم آگوست سال ۱۹۷۵ میلادی شکسته شد. طوفانی عظیم که یکی از شدیدترین طوفان‌های تاریخ آن منطقه به شمار می‌رفت، بارشی بی‌سابقه برای منطقه به همراه داشت. در گزارش ایسنا آمده که حدود ۲۳۰ هزار نفر بر اثر این سیل جان خود را از دست دادند.
سیل سال ۱۹۳۵ رود یانگ‌تسه در چین زندگی میلیون‌ها نفر را تحت تاثیر قرار داد و جان دستکم ۱۴۵ هزار نفر را گرفت. قحطی و شیوع بیماری‌ها در پی این سیل رواج یافت و این دو عامل، مسوول مرگ بیشتر قربانیان سیل محسوب می‌شدند.
اما بیشترین تلفات به سیل سال ۱۹۳۱ در چین برمی‌گردد. طغیان رودخانه یانگ‌تسه که ساکنان زیادی اطراف خود داشت و بعد از آن بحران غذایی سبب شد ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار نفر جان خود را از دست بدهند. در میان سایر سیل‌های مرگبار می‌شود به سیل ایالت وارگاس ونزوئلا اشاره کرد. در این سیل که سال ۱۹۹۹ رخ داد نزدیک به ۳۰ هزار نفر جان خود را از دست دادند. همچنین سیل بنگلادش در سال ۱۹۷۴، ۲۸ هزار و ۷۰۰ نفر تلفات داشت.
سیل‌های مرگبار در ایران
ایران هم از آثار تخریبی سیل در امان نبوده است. شاید بزرگ‌ترین سیل در سال ۱۳۸۰ در استان گلستان رخ داد. حجم بارش‌ها به صورتی بود که سد شهید وفایی نیز شکسته شد تا حجم زیادی آب وارد جنگل گلستان و مناطق اطراف شود. بر اثر سیل مرداد ۱۳۸۰ گلستان ۵۰ درصد جاده گالیکش و ۹۰ درصد راه کلاله به داخل جنگل گلستان مسدود شد. این سیل به ۸۰ دستگاه خودروی سبک و سنگین آسیب رساند و ۱۵ هکتار از جنگل‌های گلستان را ازبین برد. آمارها نشان می‌دهد ۵۰۰ نفر در این سیل جان خود را از دست دادند.
یکی دیگر از مرگبارترین سیل‌های کشور ۳۰۰ نفر تلفات داشت. شاید کمتر کسی گمان کند این سیل در تهران رخ داده باشد. درباره سیل ۴ مرداد ۱۳۶۶ در تجریش، «حمید ناصری» پژوهشگر تاریخ مدیریت شهری و تهران‌شناس به خبرآنلاین گفته: «در این سیل بیش از ۲۷۰ نفر کشته شدند و موجب شد شهردار وقت تهران، محمدنبی حبیبی استعفا کند. آمار مجلس می‌گوید ۲۱۰ نفر کشته شده‌اند که ۱۷۹ جسد قابل شناسایی و بقیه مفقود شدند. گزارش دیگری می‌گوید ۳۰۰ کشته و ۷۰۰ مجروح داشتیم.» فروردین سال ۱۳۹۶ سیل در آذربایجان شرقی جاری شد. به گزارش رسانه‌ها در سیل آذربایجان شرقی ۴۳ نفر جان باختند، اما برخی منابع هم تلفات این سیل را تا ۴۸ نفر اعلام کردند. با وجود این، این آخرین سیل در فروردین نبود. درست دو سال بعد از سیل آذربایجان شرقی، در نوروز ۱۳۹۸ سیل مرگباری در شیراز جاری شد. آن سال کولیوند سرپرست اورژانس کشور اعلام کرد: «۲۱ نفر در سیل شیراز جان باختند.» در فروردین همین سال بارندگی سبب وقوع سیل در استان لرستان شد. به‌گزارش رسانه‌ها ۱۵ نفر در سیل این استان جان خود را از دست دادند. بعد از سیل سال ۱۳۶۶ یک بار دیگر تهران شاهد سیل مرگبار شد. ۵ مرداد۱۴۰۱ بعد از بارش باران در منطقه امامزاده داود سیل جاری شد، آخرین گزارش‌ها نشان داد ۲۲ نفر در این سیل جان خود را از دست دادند.