بورس به تصمیم‌های اقتصادی بی‌اعتماد است

لیلا حاجی‌زاده- در حالی که انتظارها بر این محور بود که روز گذشته بازار سهام تحت تاثیر دستور لغو تحریم‌های اقتصادی از سوی آمریکا و اروپا با یک شوک مثبت مواجه شود اما در پایان معاملات شاخص تنها ۵۵ واحد و تحت تاثیر حمایت از یک شرکت در لحظات پایانی بازار مثبت شد. درباره چشم‌انداز بازار سرمایه یک تحلیلگر اوضاع جدید را ارزیابی کرد. یک کارشناس بازار سرمایه با اشاره به دلایل توقف رشد ۱۶۳۷ واحدی شاخص بورس در سه روز متوالی، انتظار فعالان بازار سرمایه از بسته جدید اقتصادی دولت را اعلام کرد. محمد شکوری‌راد درباره دلایل توقف رشد شتابان شاخص بورس بعد از سه روز متوالی اظهار داشت: وضعیت ضعیف معاملات بازار سهام طی دو روز گذشته و بعد از رونمایی از بسته محرک اقتصادی دولت، نمایانگر این واقعیت تلخ است که بازار سرمایه اعتماد خود به تصمیم‌گیرندگان اقتصاد کشور را از دست داده است و دولت راه سختی برای بازگشت این اعتماد در پیش دارد. وی ادامه داد: همزمان با رونمایی از بسته ویژه اقتصادی دولت برای خروج از رکود بسیاری از تحلیلگران و کارشناسان اقتصادی در امکان اجرای بخش‌های مختلفی از بسته پیشنهادی دولت شک کرده‌اند و حتی رییس کل بانک مرکزی روز گذشته تلویحا اعلام کرد که اگر اجرای بسته منجر به تورم شود، در آن تجدیدنظر خواهد شد.
فروکش کردن هیجانات
شکوری‌راد در پاسخ به این سوال که آیا بسته جدید اقتصادی دولت اثر موقتی بر بورس داشته و انتظار رشد در آینده وجود نخواهد داشت، گفت: واقعیت این است که رونمایی از بسته اقتصادی آن طور که انتظار می‌رفت اتفاق نیفتاد و فقط به بیان کلیاتی اکتفا شد در حالی که تصور بر این بود دولت برنامه خود را با جزییات بیشتری ارایه دهد و همچنان هم این انتظار وجود دارد. این فعال بازار سرمایه اضافه کرد: از همین رو بورس نتوانست به روند صعودی مورد انتظار ادامه دهد و با وجود حجم مناسب معاملات از ابتدای هفته جاری اما هیجانات بازار خیلی سریع فروکش کرد.
سیاست رکودافزای دولت
شکوری‌راد با انتقاد از سیاست‌های اقتصادی دولت در شرایط فعلی و احتمال تداوم آن در آینده خاطرنشان کرد: دولت با عزم جدی به دنبال تداوم اجرای سیاست کنترل تورمی بوده و متاسفانه مسیر انتخاب شده برای اجرای این سیاست بسیار رکودافزاست و با وجود تورم منفی خارجی تحمیلی به اقتصاد و رکود فعلی تداوم این سیاست‌ها نه تنها مشکل تورم در جامعه را حل نمی‌کند بلکه فقط تورم را به سال‌های آینده منتقل خواهد کرد. به گفته وی، رشد قابل توجه نقدینگی با وجود رکود فعلی که به واسطه توزیع سودهای غیرواقعی در شبکه بانکی ایجاد شده، موید همین موضوع است.
سایه مشکلات داخلی
این کارشناس بازار سرمایه در پاسخ به سوال دیگری مبنی بر اینکه چرا انتشار خبر دستور رییس‌جمهور آمریکا مبنی بر آمادگی دولت این کشور برای برداشته شدن تحریم‌های ایران در راستای اجرای توافق «برجام» آن‌طور که باید تاثیری بر روند معاملات روز گذشته بورس برجای نگذاشت؟ گفت: رفع تحریم‌ها انتظار چندین ساله تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی و بازار سرمایه بوده و طبیعتا انتظار این می‌رفت انتشار چنین اخباری منجر به بهبود وضعیت بازار شود. اما به نظر می‌رسد در حال حاضر سایه مشکلات داخلی سنگین‌تر از رفع تیرگی برداشته شدن تحریم‌ها بوده است. وی با تاکید بر اینکه شکاف ایجاد شده بین تورم ماهانه و سود روزشمار ماهانه پرداختی توسط شبکه بانکی و اوراق و صکوک عملا انجام هر نوع فعالیت اقتصادی را توجیه‌ناپذیر کرده، اظهار داشت: به عنوان مثال طبق محاسبات فردی که در کار ساخت‌وساز است، اگر پول پرداختی در ابتدای کار برای خرید زمین را در طول دوره حداقل دو ساله ساخت در بانک بگذارد سودی بیشتر از تکمیل و فروش پروژه کسب خواهد کرد. در این شرایط بدیهی است این فرد ترجیح می‌دهد سرمایه خود را در بانک سپرده‌گذاری کرده یا انواع اوراق و صکوک موجود در بازار را خریداری کند.
اجرای کاهش نرخ بهره بانکی
شکوری‌راد با بیان اینکه در حال حاضر بیش از هر زمانی انتظار می‌رود دولت با جدیت در مسیر کاهش نرخ بهره گام بردارد، ادامه داد: تنها چاره آن هم پرداخت بخش بیشتری از بدهی‌های دولت به بانک‌ها و سایر طلبکاران است. برخی بانک‌ها در حالی که چندین هزار میلیارد تومان از دولت طلبکارند، برای جبران کسری وجوه چند صد میلیاردی مجبور به رقابت در بازار پول و جذب سپرده با نرخ بالا هستند. وی درباره ارزیابی روند معاملات بورس تا پایان سال‌جاری گفت: بازار سهام قطعا تا پایان سال وضعیت بسیار مطلوب‌تری پیدا خواهد کرد و دولت هم با توجه به اینکه می‌داند برای مبارزه با رکود باید به سمت انبساط حرکت کند در نهایت مجبور خواهد بود سرعت بیشتری به اقدامات ضدرکودی و انبساطی خود بدهد. از همین رو انتظار می‌رود دولت یازدهم با شفافیت بیشتر و انجام سریع برنامه‌ها و عملیاتی کردن قول‌های خود، اعتماد از دست رفته را به بازار سرمایه برگرداند.