بورس جولانگاه تصمیم‌های اشتباه

بی‌اعتمادی‌ای که این روزها در پوست و گوشت بازار سرمایه رسوخ کرده است، اتفاقی نیست که به زودی از بین برود یا اثر تصمیمات رخ‌داده به قدری زودگذر باشد که شاهد برگشت دوباره معاملات پس از یک شوک کوتاه‌مدت باشیم. شاخص کل بورس در انتهای معاملات روز گذشته و در غیاب بسیاری از بزرگان خود کار را با یک کاهش ۶۵/۱ درصدی به پایان رساند تا بار دیگر با از دست دادن مرز ۲ میلیون واحدی، به محدوده ۹۸۳/۱ میلیونی برسد و از سمت دیگر شاخص هم‌وزن نیز که روز سخت‌تری را سپری می‌کرد، افت ۷۷/۱ درصدی را به ثبت رساند. وضعیت ارزش معاملات خرد سهام نیز همچون روزهای قبل‌تر تعریفی نداشت و دیروز نیز عدد ۴۴۷۸ میلیارد تومانی را ثبت کرد تا در کنار خروج پول ۸۵۳ میلیارد تومانی تاییدی بر یک روز سخت برای بورس تهران باشند.
طی ۵۲ روز معاملاتی، ارزش بازار سرمایه ۰۶۶/۳ هزار میلیارد تومان کم شده که معادل ۵۹ هزار میلیارد تومان در روز است. در سال ۹۹ ارزش بازار از مرداد تا انتهای سال (۱۵۲ روز کاری)، ۳۴۶/۳ هزار میلیارد تومان افت کرد که معادل ۲۲ هزار میلیارد تومان در روز بود.
البته بورس یک مشکل دیگر نیز پیدا کرده و آن هم شرطی شدن نسبت به اخبار است، به طوری که با ریزش یک گروه تمام نمادهای بازار سرمایه نیز به صورت احساسی قرمز می‌شود. دیروز بیشتر نمادهای بازار سرمایه در وضعیت قرمز قرار داشتند.
نکته اینجاست که دولت در ماه‌های اخیر نسبت به سهامداران و بازار سرمایه بی‌تفاوت شده و انواع و اقسام سیاست‌های سرکوبی را علیه بورس به کار برده است.
حالا اما همچنان مسوولان می‌گویند نگران نباشید بورس مشکل خاصی ندارد. عشقی رییس سازمان بورس روز گذشته گفت: با توجه به گزارشات سه ماهه‌‌ای که منتشر می‌شود، از این پس نگرانی خیلی جدی‌ نداریم، امیدواریم پیگیری ما زودتر جواب دهد و بتوانیم به جمع‌بندی برسیم، اما از آنجا که تصمیم یک نفر نیست و باید مراحلی طی شود، نمی‌توان برای بهبود وضعیت بورس زمان تعیین کرد.
به گزارش ایسنا، مجید عشقی درباره وضعیت بازار سرمایه گفت: بورس تا اواسط اردیبهشت ماه وضعیت نسبتا مناسبی داشت، اما متاسفانه توالی چند تصمیم که از نظر ما بدون در نظر گرفتن وضعیت شرکت‌ها و روند قیمت‌های جهانی -چه در حوزه گاز، چه محصولات پتروشیمی، فلزات و سایر محصولات- گرفته شد، به ضرر صنعت بود و اثرات منفی بر سودآوری شرکت‌ها داشت. از یک سو نحوه ابلاغ این مصوبات و از سوی دیگر مصادف شدن آن با اعلام برخی تغییرات در شرایط سودآوری شرکت‌های پالایشی موجب شد، بازار با یک جو روانی منفی روبه‌رو شود و متاسفانه اعتماد سرمایه‌گذاران لطمه دید.
وی افزود: در جلسه کمیسیون اقتصادی خوشبختانه مباحث خوبی مطرح و مقرر شد. هماهنگی‌هایی انجام شد تا پیشنهادات اصلاحی برای این تصمیم ارائه و قیمت‌گذاری‌ها متناسب با شرایط قیمت‌های جهانی انجام شود.
به هیچ‌وجه به دنبال رانت برای یک صنعت خاص نیستیم
رییس سازمان بورس افزود: ما به هیچ‌وجه به دنبال رانت برای یک صنعت خاص نیستیم، قطعا این به ضرر کشور است، اما تعیین فرمول مناسب برای صنایع در بلندمدت هم به سرمایه‌گذاری بیشتر منجر می‌شود و هم اطمینان سرمایه‌گذاران را در پی خواهد داشت. انشاءالله این موضوع را از سوی مجلس و دولت پیگیری می‌کنیم تا به نتیجه برسیم.
طبق اعلام سازمان بورس، وی در پاسخ به این پرسش که چه زمانی وضعیت بورس مناسب می‌شود، بیان کرد: به نظر می‌رسد با توجه به گزارشات سه ماهه‌ای که منتشر می‌شود، از این پس نگرانی خیلی جدی‌ نداریم، امیدواریم پیگیری ما زودتر جواب دهد و بتوانیم به جمع‌بندی برسیم، اما از آنجا که تصمیم یک نفر نیست و باید مراحلی طی شود، نمی‌توان برای آن زمان تعیین کرد.
رییس سازمان بورس و اوراق بهادار در پاسخ به این پرسش که پیشنهادات شما برای حمایت از بورس در لایحه برنامه هفتم چیست؟ گفت: ما همواره گفته‌ایم که بازار سرمایه حمایت لازم ندارد، اگر مفاد برنامه هفتم به گونه‌ای باشد که جایگاه بازار سرمایه برای تامین مالی بخش واقعی اقتصاد درست دیده شود، همین کافی است.
عشقی تصریح کرد: بازار سرمایه می‌تواند به جای اینکه به حمایت نیاز داشته باشد، به تامین مالی شرکت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی کمک کند. نیازمند این هستیم که برخی ساختارها در برنامه هفتم دیده شود که پیشنهادات ارائه شده و در حال پیگیری هستیم تا تصویب شود.
نگاه بورسی‌ها به صورت‌های مالی و مجامع
در هفته‌های گذشته اخبار گوناگونی با موضوعات مختلف بر شدت عرضه‌ها در بازار سرمایه منتشر شد. از انتشار صورت‌های مالی ۱۲ ماهه خودروسازان گرفته تا حواشی مربوط به افزایش نرخ خوراک پتروشیمی‌ها و سوخت گاز صنایع در کنار کاهش قیمت دلار و همچنین کاهش جهانی قیمت کامودیتی‌ها. اگر افزایش نرخ خوراک پتروشیمی‌ها را به عنوان مهم‌ترین عامل این تحرک‌ها در نظر بگیریم باید گفت این افزایش نرخ در حال حاضر باعث کاهش سودآوری و حتی بعضا زیان‌ده بودن بسیاری از پتروشیمی‌ها می‌شود و طبیعتا با این شرایط سرمایه‌گذاران خرد و کلان ترجیح می‌دهند دارایی خود را به صنایع سودده انتقال دهند و این خروج سرمایه از صنایع پتروشیمی و پالایشی که تاثیر بزرگی در کلیت بازار دارند، باعث تسری فضای منفی به کل بازار و افت قیمت سهام می‌شود.
با توجه به برگزاری مجامع و بسته بودن بیش از ۱۵ درصد نمادهای تاثیرگذار در بازار، در هفته پیش‌رو نباید انتظار روند مثبت یا منفی قدرتمند برای شاخص کل را داشته باشیم. به احتمال بسیار زیاد شاخص کل در این هفته تحت تاثیر مجامع و انتشار گزارش‌های فصلی شرکت‌ها روندی پرنوسان با رویکرد منفی خواهد داشت. این شرایط در تحلیل تکنیکال تحت عنوان تثبیت عدد شاخص کل و در تحلیل فاندامنتال برای تعیین‌تکلیف شرکت‌ها در مجامع و انتشار صورت‌های مالی است.
چرا بورس جان نمی‌گیرد؟
کسری بودجه دولت به قدری زیاد است که مسوولان اقتصادی به قیمت از بین بردن انگیزه سرمایه‌گذاری در بسیاری از حوزه‌ها و زیر پا گذاشتن حقوق و منافع سهامداران، دست به اتخاذ تصمیمات اشتباه یکی پس از دیگری می‌زنند. با این رویکرد که بتوانند بخشی از کسری بودجه فعلی را جبران کنند. برآیند این تصمیمات نادرست در بازار هفته گذشته نمود پیدا کرد و معاملات بورس از ابتدای هفته، منفی آغاز شد و هر چند در روزهای پایانی، مثبت‌های بازار، جانی دوباره به سهامداران بخشید، اما دیری نپایید خبر افزایش نرخ خوراک پتروشیمی‌ها به هفت هزار تومان، فعالان این حوزه را دوباره با چالش مواجه کرد.
بازار سرمایه جولانگاه تصمیمات غیرکارشناسی سیاستگذاران شده و تغییرات بی‌حساب‌ و کتاب دیگری همچون افزایش نرخ گاز، افزایش ۴ برابری نرخ عوارض صادراتی محصولات خام و نیمه‌خام معدنی و فولادی از نیم درصد به ۲ درصد، تغییـر مکـرر قوانیـن مربوط بـه فروش یا عـدم فـروش خـودرو در بـورس کالا، تغییـر قوانیـن مربـوط بـه تسعیر ارز و… نیز در کرختی بازار بی‌تاثیر نبوده است. همه متغیرها نمایانگر جذابیت بازار سرمایه و پررنگ بودن فرصت خرید برای سهامداران هستند؛ به‌شرط آنکه دولت به بی‌اعتمادی مردم دامن نزند. بزرگ‌ترین ریسک بازار سرمایه در حال حاضر ریسک تصمیمات خلق‌الساعه دولت است. سهامداران حرفه‌ای واقفند که در حال حاضر بهای بسیاری از سهم‌ها از سال ۹۹ نیز کمتر است و در این بازه زمانی بهای دلار و تورم افزایش چشمگیری داشته است.