بورس در سرازیری

«جهان‌صنعت»- بازار سهام دیروز سومین ریزش تاریخی خود را تجربه کرد. در حالی که انتظار می‌رفت دیروز با توجه به حمایت‌های روز سه‌شنبه، آخرین روز هفته پایان دوران اصلاح باشد اما باز هم غافلگیری ادامه داشت و بازار به روند منفی خود ادامه داد.
در معاملات روز چهارشنبه، ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۲، شاخص بورس تهران ۲۸ هزار و ۹۲ واحد نسبت به روز کاری گذشته ریزش کرد و تا سطح ۲ میلیون و ۲۷۷ هزار و ۷۴۶ واحد پایین آمد.
ریزش شاخص در شرایطی اتفاق افتاد که پس از رشد در نیمه دوم معاملات دیروز به نظر می‌رسید یک سناریو برای معاملات رشد شاخص باشد. در ۱۵ دقیقه ابتدایی معاملات دیروز نیز شاخص رشد کرد و ۲۹ هزار واحد بالا آمد اما پس از آن تحت فشار عرضه روند نزولی پیدا کرد و تا پایان به نزول ادامه داد.
شاخص کل هم‌وزن بورس نیز در ۱۵ دقیقه ابتدایی رشد کرد اما در نهایت با افت ۱۷ هزار و ۴۹۱ واحدی نسبت به روز قبلش در رقم ۷۶۴ هزار و ۷۵۵ واحدی ایستاد.
در همین حال روز گذشته وزارت امور اقتصادی و دارایی در پاسخ به گزارش روز سه‌شنبه ۱۹ اردیبهشت برخی روزنامه‌های اصلاح‌طلب در مورد افت شدید شاخص بورس، توضیح داد: بازار سرمایه در ۳ ماه گذشته روند صعودی داشته و بعضی سهم‌ها رشد جدی داشته‌اند و همین موجب شده برخی معامله‌گران اقدام به شناسایی سود کنند و اصلاح در یک رالی صعودی طبیعی است.طرح این موضوع که ریزش بورس به دلیل عرضه دستوری حقوقی‌ها بوده نیز در تحلیل‌های دقیق از وضعیت بازار سرمایه جایگاهی ندارد چراکه صندوق‌های بازارگردانی در بازار وظیفه‌ای دارند که باید هم در زمان تقاضا اقدام به عرضه و هم زمان عرضه زیاد اقدام به خرید کنند تا نقدشوندگی سهام حفظ شود.
هرچند که سازمان بورس ایفای وظیفه بازارگردان‌ها را رصد می‌کند اما اجباری به خرید یا فروش از جانب سازمان نشده و مدیران سازمان بورس هم این موضوع را تکذیب کرده‌اند.
همچنین رصد بازار بورس نشان می‌دهد، بخش عمده‌ای از فروش‌های روزهای گذشته به شکل اوراق درآمد ثابت درآمده‌اند و خروج منابع جدی از بازار رقم نخورده است.
مقاومت‌های شاخص بورس کجاست؟
یکی از ریزش‌های تاریخی شاخص کل بورس مربوط به سال ۱۳۹۹ بود. شاخص کل در سال جاری از سقف سال ۱۳۹۹ عبور کرد و رکوردی را به جا گذاشت. با این حال کارشناسان اعتقاد داشتند که شرایط بورس با سال ۱۳۹۹ متفاوت بوده و حبابی در بازار وجود ندارد. به همین دلیل سقوط شاخص کل پیش‌بینی نمی‌شد.
نوید رجایی در همین رابطه و در گفت‌و‌گو با «جهان صنعت» می‌گوید: به‌طور کلی هر موج صعودی یک موج اصلاحی دارد و بازار در جاهای حساس همیشه برخلاف افکارعمومی عمل می‌کند و این امر چیز طبیعی است.
این کارشناس بازار سرمایه می‌افزاید: ما در بازار بورس همواره با یک مقوله مهم طرف هستیم و آن ارزندگی است و این ارزندگی مربوط به زمان فعلی نیست، بلکه مربوط به آینده است. این موج نزولی ثابت کرد هر سهمی ارزنده نیست و این از جذابیت‌های بازار سرمایه است.
رجایی تاکید می‌کند: معامله‌گران و سرمایه‌گذاران باید همواره اطلاعات خود را به‌روز نگه داشته و به این نکته توجه کنند که قادر نیستند تمام نوسانات بازار را بگیرند پس در صورتی که حتی وارد ضرر شدند به حد ضررها پایبند باشند و ریکاوری ذهنی انجام دهند.
وی تصریح می‌کند: اما در مورد بازار طبق شایعاتی که می‌شنویم مطمئن نیستیم بعضی صندوق‌ها عرضه‌های دستوری انجام دادند. و نمی‌دانیم این گفته‌ها تا چه حدودی درست است، اما توجه داشته باشید اگر ما فرض بگیریم که عرضه‌ها به صورت دستوری است فقط در کوتاه‌مدت جوابگو خواهد بود و در تایم فریم‌های بلند‌‌تر تاثیری بر کلیت بازار نخواهد داشت.
رجایی تاکید می‌کند: اما اگر بازار روند طبیعی خود را طی کرده باشد که آنچه بر تابلو است نشان می‌دهد که بخش بزرگی از این اصلاح طبیعی بوده آن وقت است که باید به حمایت‌ها و مقاومت‌ها توجه دوچندان داشت که در حال حاضر حمایت مهم شاخص در ناحیه دو میلیون و ۱۰۰ هزار واحد است.
این کارشناس بازار سرمایه یادآور شد: با توجه به وضعیت قیمت دلار و انتظارات تورمی موجود بعید است که سناریوی سال ۹۹ باز هم برای بازار تکرار شود.
نجات بازار به واسطه ارزندگی بنیادی
در این بین اما برخی دیگر از تحلیلگران هم معتقدند بازار به لحاظ بنیادی جا برای رشد دارد و قطعا می‌توان به روند رو به رشد بازار امیدوار بود.
مهدی حیدرزاده در این خصوص به ایبنا، گفت: قبل از ریزش دو روز اخیر شاخص کل بورس، برخی از حقوقی‌ها فروشنده بودند، این موضوع موجب شد تا توهم خروج مجدد در بازار سهام ایجاد شود.
حیدرزاده گفت: بعد از سه روز خروج پول حقوقی از بازار سهام، شاهد خروج پول حقیقی از بازار سهام هستیم، همین موضوع موجب شد تا بازار سهام ریزش کند. البته در روز یکشنبه هم حقیقی‌ها و هم حقوقی‌ها از بازار سهام خارج شدند.
این تحلیلگر بازار سرمایه ابراز داشت: بازار سرمایه از اسفند‌ماه سال گذشته رشد خود را شروع کرده بود، دلیل این رشد بهبود متغیرهای بنیادی بود، زیرا ارزش جایگزینی شرکت‌های بورسی به حداقل خود رسیده بود، از طرف دیگر ارزش دلاری بازار سهام نیز بسیار کاهش یافته بود، بنابراین رشد بازار سرمایه تداوم خواهد داشت.
وی با اشاره به اینکه سازمان بورس به دنبال حمایت از بازار سهام است و صندوق تثبیت بازار سهام و سایر صندوق‌های سرمایه‌گذاری با خریدهای خود قصد حمایت از بازار سهام را دارند، گفت: البته حرکت‌های سینوسی ذات بازار سرمایه است و بازار سرمایه باید حرکت‌های سینوسی داشته باشد، از این جهت اگر این صندوق‌ها در بازار سهام دخالت نکنند بهتر است، زیرا که بازار سهام روند طبیعی خود را طی خواهد کرد.
حیدرزاده تصریح کرد: چیزی که بازار سهام به آن به شدت نیاز دارد «اصلاح فروش دسته‌جمعی حقوقی‌های بازار در عرض چند روز است» و برای این موضوع باید قوانین و مقرراتی ایجاد کنیم تا شرکت‌های بزرگ که عمدتا دولتی و نیمه‌دولتی هستند، به دنبال نوسان‌گیری از بازار سهام نباشند.
این کارشناس بازار سرمایه بیان داشت: عامل اصلی افت دو روز گذشته بازار سهام فروش حقوقی‌های بزرگ بازار سهام است و دست این حقوقی‌ها کاملا باز است و هر موقع که اراده کنند با پول بسیار بزرگ وارد سهام می‌شوند و پس از آنها حقیقی‌ها وارد سهام می‌شوند و بعد از اینکه حقیقی‌ها قیمت سهام را به اوج رساندند، حقوقی‌ها شروع می‌کنند به فروش سهام و به این شکل در بازار سهام ترس ایجاد می‌کنند.
حیدرزاده در پایان تاکید کرد: بنابراین سازمان بورس برای شرکت‌های حقوقی بزرگ محدودیت‌هایی برای خرید و فروش سهام ایجاد کند تا به سرعت ورود و خروج نکنند.