بیماری‌های قلبی علت ۴۲ درصد مرگ‌ها در ایران

«جهان‌صنعت»-به مناسبت روز جهانی قلب، یک کارشناس مسوول بیماری‌های قلب و عروق اداره بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت ضمن تشریح عوامل خطر و نشانه‌های بروز بیماری‌های قلبی، از افزایش بروز این بیماری‌ به دنبال همه‌گیری کرونا خبر داد. دکتر طاهره سماوات با اشاره به شعار روز جهانی قلب مبنی بر «با تمام قلب خود از قلب‌تان مراقبت کنید»، گفت: باید بتوان با همدلی همگانی بر بیماری‌های قلبی و عروقی غلبه کرد و اگر همدلی نباشد امکان کنترل این بیماری شایع جهانی کاهش می‌یابد. باید بتوان با اقدامی دسته‌جمعی و ملی عوامل خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی را کاهش داد. این عوامل خطر قابل تغییر هستند.
عوامل خطر بروز بیماری‌های قلبی
او با اشاره به اینکه دو دسته عامل خطر بروز بیماری‌های قلبی و عروقی وجود دارد، تصریح کرد: دسته اول عواملی هستند که در دست ما نیست. این عوامل شامل ارث، جنسیت، سن و… هستند که تغییرناپذیرند، اما برخی عوامل مانند سبک زندگی نادرست،‌ تغذیه نامناسب، مصرف سیگار و الکل، استرس، کم‌تحرکی و… در دست ما است و می‌توانیم روی آنها تاثیر بگذاریم و با تعدیل و اصلاح‌شان روند بیماری‌های قلبی و عروقی را کنترل کنیم.
انواع بیماری‌های قلبی و عروقی
وی با بیان اینکه بیماری‌های قلبی و عروقی بسیار وسیع هستند، اظهار کرد: بیماری‌های مادرزادی، بیماری‌های روماتیسمال قلب، برخی مشکلات قلبی که ممکن است ابتلا به برخی ویروس‌ها سبب نارسایی‌های قلبی شود که در دسته کاردیومیوپاتی‌ها قرار می‌گیرند که گاهی ارثی هستند، بیماری‌های کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک که جداره قلب را ضخیم می‌کنند، بیماری‌های پریکارد که ممکن است به دنبال ابتلا به سل بروز یابد و باعث محدودیت عملکرد قلب شود، بیماری‌های الکتروفیزیولوژی قلب که منجر به آریتمی‌های قلبی می‌شوند، بیماری‌هایی که در آن عضلات قلب دچار مشکل شوند، بیماری‌های عروق قلب در عروق کوچک و بزرگ که سبب بروز سکته‌ها یا نارسایی‌های قلبی می‌شوند و…. همگی از انواع بیماری‌های قلب و عروق هستند.
مروری بر آمار و ارقام بیماری‌های قلبی و عروقی در کشور
او با اشاره به اینکه آخرین مطالعات طرح استپس برای بررسی آمار و ارقام بروز بیماری‌های قلبی و عروقی در سال ۱۳۹۹ انجام شده است،‌ تصریح کرد: در این مطالعه مشخص شد که فشارخون بالا در افراد ۱۸ سال و بالاتر ۳۲ درصد، کلسترول خون بالا در افراد ۲۵ سال و بالاتر ۳۱ درصد، تری‌‌گلیسرید بالا در افراد ۲۵ سال و بالاتر ۳۹درصد، قندخون بالا در افراد ۲۵ سال و بالاتر ۱۵/۱۴ درصد، کم‌تحرکی در افراد بالای ۱۸ سال و بالاتر ۳/۵۴ درصد، مصرف دخانیات در افراد بالای ۱۸ سال و بالاتر ۱۴ درصد، اضافه وزن در افراد بالای ۱۸ سال و بالاتر ۳۸ درصد، چاقی در افراد ۱۸ سال و بالاتر ۲۵ درصد و مصرف میوه و سبزی کمتر از ۵ سهم در روز در افراد بالای ۱۸ سال و بالاتر ۹۴ درصد است. این درصدها تقریبا در اکثر استان‌های کشور یکسان است.
سهم ۴۲ درصدی بیماری‌های قلبی در مرگ‌ها
کارشناس مسوول بیماری‌های قلب و عروق اداره بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت با بیان اینکه بیماری‌های قلبی و عروقی ۴۲ درصد عامل مرگ و میر در کشور است، گفت: مرگ‌ومیرهای زیر ۷۰ سال بالایی هم داریم اما این روند در ایران خیلی هم با آنچه که در دنیا رخ می‌دهد، متفاوت نیست. اقوام مختلفی در کشور ما زندگی می‌کنند که نوع زندگی،‌ کار، تحرک، تغذیه و استرس‌های متفاوتی دارند و ما باید علل مختلفی که باعث افزایش فشارخون بالا در اقوام مختلف می‌شود را بررسی کنیم تا روی عوامل خطر کار کنیم. مثلا در یاسوج میزان مصرف نمک خیلی بالا بوده که در این نقطه برنامه‌ریزی مرتبط انجام شده است. اما موضوع عوامل خطر مرتبط با بروز بیماری‌های قلبی و عروقی چند وجهی است و تمام عوامل بر عهده وزارت بهداشت نیست و چند سازمان باید کمک کنند.
وی با اشاره به اینکه مردان بیش از زنان به بیماری‌های قلبی مبتلا می‌شوند، اظهار کرد: هورمون محافظت‌کننده استروژن در خانم‌ها تا سن یائسگی می‌تواند عوامل خطر بروز بیماری قلبی را کاهش دهد، اما پس از آن مردان و زنان تقریبا آمار یکسانی در زمینه بیماری‌های قلبی و عروقی خواهند داشت.
افزایش بروز بیماری‌های قلبی در بهبودیافتگان کرونا
سماوات درباره تاثیر ابتلا به کرونا بر بروز بیماری‌های قلبی و عروقی، توضیح داد: ابتلا به بیماری کرونا، فشارخون افراد را تحت تاثیر قرار می‌دهد و خیلی از افرادی که فشارخون بالا هم نداشتند به واسطه ابتلا به کرونا به فشارخون بالا مبتلا شدند. در واقع فشارخون برخی بالا رفت و برای کسانی که فشارخون بالا داشتند، فشارخون‌شان تشدید و از کنترل خارج شد. از سوی دیگر ابتلا به کرونا و یا تزریق برخی واکسن‌های کرونا به ویژه واکسن‌های فایزر و مدرنا سبب بروز کاردیومیوپاتی (تضعیف عضله قلب و به دنبال آن بروز نارسایی قلبی)، گرفتاری پریکارد (اختلال در عملکرد لایه محافظ قلب)، ایجاد لخته خونی و آمبولی ریه می‌شد. وی افزود: بروز لخته خون به دلیل تغییراتی بود که در سیستم گردش خون رخ می‌داد. به عنوان مثال علاوه بر ابتلا به بیماری، تزریق واکسن ‌آسترازنکا در افراد زیر ۵۰ سال هم می‌توانست لخته خون و مرگ ناگهانی ایجاد کند. به طور کلی عوارض ابتلا به کرونا در نقاط مختلف بدن رخ می‌داد تا جایی که در برخی نارسایی کلیوی هم رخ می‌داد و یکی از علل افزایش فشارخون هم گرفتاری کلیه بود.
هنگام حمله قلبی چه کنیم؟
کارشناس مسوول بیماری‌های قلب و عروق اداره بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت، تاکید کرد: افرادی که قبلا هم دچار این مشکلات و یا حمله قلبی شده باشند احتمالا قرص‌های زیر زبانی در منزل دارند که باید استفاده کنند. البته حتما باید فشار خود را اندازه بگیرند و بعد اقدام به مصرف قرص زیر زبانی کنند. برای مصرف قرص زیر زبانی، فشارخون نباید کمتر از ۱۰ باشد زیرا با مصرف قرص، فشارخون کاهش می‌یابد و درصورتی که فرد سکته قلبی کرده باشد و قرص هم مصرف کند،‌ وسعت سکته قلبی افزایش خواهد یافت. تا رسیدن اورژانس یا فراهم شدن شرایط برای بردن بیمار به بیمارستان، امکان سه بار استفاده از قرص زیر زبانی وجود دارد اما برای هر بار استفاده از قرص زیر زبانی باید فشارخون گرفته شود. او درخصوص بیماری‌های قلب و عروق اداره بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت در خاتمه با اشاره به نقش خود افراد در پیشگیری از بروز بیماری‌های غیرواگیر به ویژه بیماری‌های قلبی و عروقی، گفت: افراد باید نسبت به سلامت خود حساس باشند زیرا اولین کسی که سلامت ما را حفظ می‌کند، خودمان هستیم. باید با استرس‌ها کنار بیاییم و مسائل را بزرگ نکنیم؛ زیرا استرس در وقوع بیماری‌های مرتبط با قلب و عروق به‌ویژه فشارخون موثر است. استرس‌های مداوم باعث افزایش فشارخون و قندخون می‌شوند و این دو مهم‌ترین عوامل خطر بیماری‌های قلبی و عروقی هستند.