تاثیر کاهش سولفور نفت کوره بر تقاضای نفت

طبق اعلام سازمان بین‌المللی دریانوردی سولفور نفت کوره که به عنوان سوخت کشتی‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد باید تا پایان سال ٢٠٢٠ میلادی به کمتر از ۵/۰ درصد برسد.
بر اساس اعلام سازمان بین‌المللی دریانوردی، گوگرد سوخت مورد استفاده کشتی‌ها باید تا پایان سال ٢٠٢٠ میلادی به کمتر از ۵/۰ درصد برسد‌ در حالی که اکنون گوگرد موجود در سوخت کشتی‌ها ۵/۳ درصد است. در این بین روسیه به عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده نفت کوره جهان خواهان به تعویق افتادن آن تا سال ٢٠٢۵ میلادی است.
هرچند هدف سازمان بین‌المللی دریانوردی از طرح چنین موضوعی‌، کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی به ویژه در بخش دریاست، اما باید دید ایران در شرایط کنونی امکان اجرایی کردن چنین استانداردی در سوخت تحویلی به کشتی‌ها را دارد یا خیر. هنوز مشخص نیست که محدودیت استفاده از سولفور در سوخت‌های دریایی چگونه اجرا می‌شود و چه نظارت‌هایی بر آن وجود خواهد داشت.
بر‌اساس پیش‌بینی‌ها، سهم کشتیرانی در انتشار گازهای گلخانه‌ای تا سال ۲۰۵۰ میلادی به حدود ۱۷ درصد می‌رسد. این در حالی است که حدود ۲۰ درصد از سوخت‎های تولید شده (غیر از بنزین) در صنعت حمل‌و‌نقل دریایی مورد استفاده قرار می‎گیرند. به همین دلیل سهم این صنعت در تولید گازهای گلخانه‌ای سه درصد دی‌اکسید‌کربن، ۱۵ تا ۱۹ درصد اکسیدهای نیتروژن و ۴ تا ۹ درصد اکسیدهای گوگرد است.
تصمیم سازمان بین‌المللی دریانوردی در راستای انجام فاز دوم کاهش گوگرد موجود در سوخت (بانکر) کشتی‌هاست. در فاز اول که از ابتدای سال ۲۰۱۵ میلادی صرفا در آمریکای شمالی، دریای شمال، کانال مانش و دریای بالتیک الزامی شده بود کشتی‌ها ملزم به استفاده از سوخت‌هایی شدند که میزان گوگرد آنها حداکثر ۱/۰ درصد بود. به نظر می‌رسد اجرایی شدن این تصمیم، در روند کاهش ۱۳ درصدی فروش بانکر در بزرگ‌ترین بندر فروش بانکر در اروپا و سومین بندر فروش بانکر در جهان یعنی بندر روتردام که از سال ۲۰۱۱ میلادی فعال شده بود موثر بوده است.
با نزدیک شدن به اجرای چنین الزامی، بی‌شک تقاضا برای نفت کم‌سولفور از سوی پالایشگرها افزایش می‌یابد. برخی تحلیلگران بر این باورند که اولین پیامد این تصمیم به احتمال زیاد، افزایش تقاضا از سوی مالکان شرکت‌های حمل‌و‌نقل دریایی برای سوخت‌هایی با گوگرد پایین خواهد بود. بنابراین تقاضا برای فرآورده‌های میان‌تقطیر پالایشی افزایش و برای فرآورده‌های سنگین که انواع نفت‌کوره را شامل می‌شود کاهش می‌یابد.
این امر قطعا اثری کاهشی بر روی تقاضا برای نفت خام‌های با گوگرد بالا گذاشته و تولیدکنندگان مهمی نظیر عراق، ونزوئلا‌، ایران‌، عربستان، مکزیک و برزیل را تحت تاثیر قرار خواهد داد.
توجه به این نکته ضروری است که کشورهایی که ضمن تولید نفت خام با گوگرد بالا، دارای پالایشگاه‌های فرسوده‌ای نیز هستند به میزان بسیار بیشتری از این الزام بین‌المللی متاثر خواهند شد. بدین‌ترتیب پالایشگاه‌های پیشرفته که تولید نفت‌کوره پایینی دارند می‌توانند جهت تامین خوراک پالایشگاه‌هایشان به نفت خام‌های سنگین ترش با قیمت‌های کمتری دست یابند.
تولید اندک نفت کوره در ایران
در ایران‌‌ در حال حاضر میزان تولید نفت کوره مجموع پالایشگاه‌ها حدود ۶٠ هزار مترمکعب در روز (۴٩٩٢٠ تن در روز) و میزان مصرف کشتی‌ها ۵/۱ میلیون تن در سال است.
یک مقام آگاه در گفت‌وگو با مهر با بیان اینکه بخش اندکی از نفت کوره تولید داخل سولفوری کمتر از ۵/۳ درصد دارد، گفت: بنابراین با توجه به نیاز یک و نیم میلیون تنی کشتی‌ها به سوختی با سولفور کمتر از ۵/۳ درصد، واردات آن بدیهی‌ترین اقدام است.
وی افزود: طبق مذاکرات انجام شده واردات نفت کوره با سولفور کمتر از ۵/۳ درصد توسط شرکت‌های خصوصی کشتیرانی از کشورهای حاشیه خلیج‌فارس همانند قطر و امارات متحده عربی انجام می‌شود که البته اقدامات در این زمینه در حال انجام است. علت فعال نشدن بخش دولتی در این زمینه نیز موانع تحریمی است.