تامین مالی سریع با ابزارهای مالی اسلامی

رییس سازمان بورس و اوراق بهادار با بیان اینکه بازار سرمایه مرهون تلاش کمیته فقهی در تعریف ابزارهای مالی، طراحی مقررات اجرایی و نظارت‌های بعد از اجراست اعلام کرد: مفتخریم اعلام کنیم بازار سرمایه ما اسلامی است. حسن قالیباف‌اصل تصریح کرد: ابزارهای تامین مالی متفاوت از جمله اوراق سلف موازی استاندارد در بورس کالا و بورس انرژی به دفعات استفاده و تامین مالی‌های بزرگی به واسطه آنها انجام شده است که از جمله آن می‌توان به تامین مالی ۱۷ هزار میلیارد تومانی اشاره کرد که مجوز آن از سوی هیات پذیرش بورس انرژی برای دولت صادر شد تا بنگاه‌ها بتوانند با محوریت محصول و کالا از بازار سرمایه تامین مالی کنند. وی که در ششمین مجمع انجمن مالی اسلامی سخن می‌گفت در ادامه اوراق اجاره سهام را ابزار بی‌نظیری برای تامین مالی هلدینگ‌ها و بنگاه‌های بزرگ خواند و اظهار کرد: اوراق اجاره سهام نیز از دیگر ابزارهای تامین مالی اسلامی است که می‌تواند بسیار کارا باشد. حسن مصباحی‌مقدم، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز در این جلسه با اشاره به کارکردهای بازار سرمایه بیان کرد: نباید بگذاریم زمان از دست برود؛ باید توسعه سرمایه شرکت‌های موجود و ورود شرکت‌های جدید به کارزار پروژه‌های نیمه‌تمام و جدید در دستور کار باشد؛ این راه بهترین مسیر برای تامین مالی دولت غیر از مالیات است.
قدرت مانور ابزار صکوک
رییس سازمان بورس و اوراق بهادار با بیان اینکه فرهنگ استفاده از ابزارهای اسلامی در کشور جانیفتاده، اظهار کرد: به نظر می‌رسد جامعه مالی و سرمایه‌گذاری کشور از کمیته فقهی ما عقب‌تر است چرا که از ابزارهای متنوع طراحی شده استفاده نمی‌کند؛ ابزارهایی که به سادگی و سرعت بالا، تامین مالی را ممکن می‌سازند. قالیباف گفت: از آنجایی که ابزارهای اسلامی تامین مالی، بسیار منعطف هستند و می‌توان از آنها استفاده‌های چند وجهی داشت؛ ابزارهایی که محصول کمیته فقهی هستند به دلیل همین خصیصه مورد استفاده سهامداران عمده قرار می‌گیرد.
وی با اشاره به رکود سال‌های اول دهه نود، یادآور شد: در اوایل دهه نود، اوراق فروش تبعی، طی یک هفته هزار میلیارد تومان برای شرکت‌ها تامین مالی فراهم کرد که نشان‌دهنده انعطاف، اطمینان‌بخشی و راحتی ابزارهای اسلامی دارد. رییس سازمان بورس و اوراق بهادار افزود: یکی دیگر از موفقیت‌های بازار سرمایه، ابزار صکوک است که در بازار سرمایه به جایگاهی رسیده که حتی بانک مرکزی می‌تواند برای انجام سیاست‌های پولی خود وعملیات بازار باز از آن استفاده کند؛ این ابزار می‌تواند منجر به کشف نرخ سود اوراق صکوک شود؛ این دستاورد نیزمرهون زحماتی است که کمیته فقهی از سال ۸۵ تا‌کنون کشیده شده است.
بستر بازار سرمایه آماده خلاقیت و نوآوری
به گفته رییس سازمان بورس، بازار سرمایه، بازاری است که خلاقیت و نوآوری در آن زیاد است و راهکارهای متعددی برای کمک به سهامداران وجود دارد. قالیباف در این‌باره گفت: در ساختار سهامداری شرکت‌ها، برای شرکت‌هایی که به دلیل کم بودن گروه سهامدار، توان عرضه نداشتند، سهام ممتاز تعریف شد؛ به این ترتیب، سهامدار این امکان را دارد که سهام خود را عرضه کند. وی در ادامه به مصوبه اخیر سازمان بورس تحت عنوان صندوق تامین مالی اشاره کرد و گفت: با استفاده از صندوق تامین مالی، اگر سهامدار عمده نتواند سهام خود را در بازار بفروشد، بخشی از آن را در صندوق قرار می‌دهد و سهام ممتاز را برای خود نگه داشته و یونیت‌های عادی را در بازار می‌فروشد. رییس سازمان بورس اعلام کرد: به جرات می‌توان گفت در حال حاضر، بازار سرمایه ابزار مناسب را برای تامین مالی بنگاه‌ها و هلدینگ‌های اقتصادی دارد و ضروری است که در این زمینه فرهنگ‌سازی شود تا مدیران بنگاه‌های اقتصادی ما با ظرفیت ابزارهای تامین مالی آشنا شوند و در این زمینه انجمن مالی اسلامی می‌تواند نقش موثری را ایفا کند.
فرصت مناسب دولت برای بهره‌برداری از ظرفیت بازار سرمایه
مصباحی‌مقدم نیز در ششمین مجمع سالانه انجمن مالی اسلامی بر لزوم بهره‌برداری بهنگام از ظرفیت‌های بازار سرمایه تاکید کرد. به گزارش تسنیم، وی افزود: خروجی مطالعات انجام شده فقهی نیازهای بازار سرمایه ما را کاملا پوشش داده و حتی جلوتر از نیازهای بازار حرکت می‌کند و تنها منحصر به بازار سرمایه نشده و نیازهای بانک مرکزی و دولت را نیز برطرف ساخته است. عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با تاکید بر ظرفیت ابزارهای مالی اسلامی اظهار داشت: دولت از اوراق مشارکت و مرابحه، سلف و از همه مهم‌تر اسناد خزانه برای تامین مالی بودجه کشور استفاده کرده و بالغ بر ۸۰ هزار میلیارد تومان اوراق اسناد خزانه برای بودجه سال جاری در نظر گرفته و بنا دارد بر اساس مصوبه تکمیلی سران سه قوه به این مبلغ اضافه کند. مصباحی‌مقدم تاکید کرد: ما امروز ابزارهایی داریم که وجه شرعی آن محرز است و از طرفی برای تامین مالی دولت و مدیریت نقدینگی از سوی بانک مرکزی نیز کاربرد دارد. در همین راستا سه نوع ابزار در شورای فقهی بانک مرکزی برای اعمال سیاست‌های بازار بازطراحی شد که از برکات کمیته فقهی بازار سرمایه است. وی اظهار داشت: فعالیت‌های انجمن مالی اسلامی باعث گسترش فرهنگ بازار سرمایه اسلامی بوده و مدیران اقتصادی کشور با محتوای علمی، مالی و فقهی بازار سرمایه آشنا شده و مهارت‌های لازم را برای حضور تاثیرگذار در فضای اقتصادی کشور پیدا می‌کنند. مصباحی‌مقدم خواهان استفاده دولت از ابزارهای مالی اسلامی شد و گفت: امروز بازار سرمایه رشد سریعی را طی می‌کند و فرصت مناسبی برای بهره‌برداری دولت فراهم شده و نباید این فرصت تبدیل به تهدید شود و تحقق این هدف در گرو بهره‌برداری درست از بازار سرمایه با ابزارهای کاربردی و مناسب است. وی اذعان داشت: امروز دولت هر مقدار که می‌خواهد می‌تواند دارایی‌های خود را واگذار کند و عامه مردم نیز از این موضوع استقبال کرده‌اند، چون حس می‌کنند ارزش سرمایه آنها نه‌تنها حفظ می‌شود بلکه رشد نیز می‌کند. به این ترتیب منابع قابل توجهی از بازار پول به سمت بازار سرمایه حرکت کرده است بنابراین اگر این فرصت به صورت کارشناسی مدیریت نشود و منجر به توسعه سرمایه شرکت‌های بورسی نشود، سقوط وحشتناکی را تجربه خواهیم کرد. به گفته مصباحی‌مقدم، مهم اقدام بهنگام است و نباید بگذاریم زمان از دست برود. باید توسعه سرمایه شرکت‌های موجود و ورود شرکت‌های جدید به کارزار پروژه‌های نیمه‌تمام و جدید در دستور کار باشد. این راه بهترین مسیر برای تامین مالی دولت غیر از مالیات است. وی افزود: در خلأ درآمدهای نفتی، جدا از توجه به حوزه مالیات‌ستانی و توسعه پایه‌های مالیاتی، لازم و ضروری است که به تامین مالی از بازار سرمایه توجه ویژه شود. خوشبختانه اقداماتی در این زمینه انجام شده ولی باید سرعت و دامنه این اقدام افزایش پیدا کند.