تامین مالی پایدار در بازار سرمایه

کمک به افزایش سودآوری ناشران، کلید توسعه بازار سرمایه است. به گزارش سنا، شاپور محمدی، رییس سازمان بورس و اوراق بهادار گفت: امروز نکات بسیار مهمی مطرح شد و سازمان بورس قطعا تمام مسائل عنوان شده را پیگیری می‌کند. البته بسیاری از مسائل و مشکلات بازار سرمایه حل شده و طی دو سال گذشته بیش از ۴۵ اقدام ضروری با هدف توسعه بازار انجام شد که به برخی از آنها اشاره می‌کنم. به عنوان مثال برقراری حد اعتباری، به روز‌رسانی سامانه معاملات، ثبت‌سفارش با روش بوک‌بیلدینگ، نحوه بازگشایی و توقف نمادها و کاهش زمان فرآیند آن، بهره‌برداری از صندوق‌های جدید، راه‌اندازی معاملات آپشن، راه‌اندازی معاملات الگوریتمی، راه‌اندازی معاملات آتی سبد سهام، تدوین لایحه بازار سرمایه و ارتقای جایگاه ایران در آیسکو از مهم‌ترین اقدامات سازمان بورس و اوراق بهادار طی دو سال اخیر است.
راه‌اندازی سامانه رصد
محمدی ادامه داد: در این مدت اقدامات دیگری از جمله تسهیل دسترسی به قوانین و مقررات، راه‌اندازی سامانه رصد با هدف نظارت بر عملکرد سازمان بورس و کاهش زمان فرآیند اقدامات، تجمیع مجوز کارگزاران، پیگیری تخلفات، توقف فعالیت برخی از سایت‌ها و کانال‌های متخلف فعال در فضای مجازی، افشای آمار و اطلاعات تولید و فروش ماهانه شرکت‌ها، ارتقای سامانه‌های نظارتی، اصلاح کارمزدها، تقویت بازار بدهی، توسعه ابزارهای مالی اسلامی مانند اوراق وکالت، منفعت، صکوک اجاره و‌.‌.‌. نیز انجام شد. سخنگوی سازمان بورس افزود: در حوزه پذیرش شرکت‌های جدید و همچنین معاملات محصولات کشاورزی مانند زعفران و خرید تضمینی گندم در بورس کالا برنامه‌ریزی و اجرایی شد و امروز شاهد بورس کالایی بزرگ و کارآمد هستیم. وی خاطرنشان کرد: کاهش کارمزد معاملات (حدود ۲۵ میلیارد تومان درآمد سازمان کاهش یافت)، کاهش مالیات نقل و انتقال سهام از ۵/۰ درصد به ۱/۰ درصد، معافیت مالیات افزایش سرمایه شرکت‌ها از محل سود، دستور‌العمل تامین مالی جمعی و همچنین اقدامات فرهنگی شرکت اطلاع‌رسانی و خدمات بورس مانند برگزاری لیگ ستارگان بورس، برگزاری رقابت معاملات الگوریتمی، جشنواره بورس و رسانه و فاینکس از جمله اقدامات مهم دو سال گذشته بود.
حرکت در مسیر اصلاحی
رییس سازمان بورس و اوراق بهادار ادامه داد: برای توسعه بازار سرمایه اقدامات بسیاری انجام می‌شود اما اگر امروز شرکت‌های بزرگ بورسی دنیا صد‌ها میلیون دلار ارزش دارند به دلیل این است که بهره‌وری و نو‌آوری را در دستور کار خود قرار داده‌اند و ما نیز باید بر این موضوع تمرکز کنیم. به گفته محمدی تابلوی خوب تابلویی است که در قیمت، بهره‌وری و نوآوری را نمایش دهد. اگر ما در این مسیر حرکت کنیم توسعه بازار سرمایه دائمی خواهد بود در غیر این صورت مفهوم آن این است که رشد بازار در جایی تثبیت یا متوقف می‌شود و اگر رشدی صورت گیرد به واسطه جریان پولی است و امیدوارم با کمک همه فعالان و پیشکسوتان بازار سرمایه مسیر نوآوری و بهره‌وری بخش مولد اقتصاد را هموار کنیم تا شاهد رشد مستمر بازار سرمایه باشیم. رییس سازمان بورس ادامه داد: سیاستگذاری‌های اقتصادی عامل موثر بر توسعه اقتصادی هستند. به عنوان نمونه موضوع قیمت‌گذاری، بازار سرمایه و تولید‌کنندگان را با چالش مواجه کرد. ما نباید با سیاست‌ها به تولید‌کننده آسیب وارد کنیم و سازمان بورس برای رهایی صنایع از قیمت‌گذاری تلاش بسیاری انجام داد. قیمت‌گذاری غیر‌واقعی، مانعی در مسیر بهره‌وری و نوآوری است. سخنگوی سازمان بورس با تاکید بر اینکه صیانت از حقوق سهامدار وظیفه سازمان بورس است، افزود: امیدوارم با کمک مجلس و دولت نقطه تمرکز بودجه سال جاری افزایش سود‌آوری بنگاه‌های اقتصادی باشد. البته اقدامات توسعه‌محور شرط لازم است اما اگر می‌خواهیم شاهد اقتصاد و بازار سرمایه پویا باشیم کمک به سودآوری بنگاه‌ها، مهم‌ترین اصل است. محمدی به مهم‌ترین ویژگی‌های بازار سرمایه اشاره کرد و گفت: تامین مالی کم‌هزینه مهم‌ترین کارکرد بازار سرمایه است و همگی باید کمک کنیم هزینه تامین مالی بخش مولد اقتصاد را کاهش دهیم.
تعامل با اهالی بازار
در ادامه این نشست حسن امیری، معاون نظارت بر بورس‌ها و ناشران سازمان بورس و اوراق بهادار با بیان اینکه تعامل با اهالی بازار سرمایه همواره مد نظر سازمان است، در پاسخ به نقدهای مطرح شده با موضوع حذفEPS، گفت: همه اقدامات اخیر سازمان بورس و اوراق بهادار بر اساس کسب نظر از فعالان بازار سرمایه انجام شده و به عنوان مثال تغییر چهار دستور‌العمل اصلی، دو بار مورد بازنگری قرار گرفت یا موضوع جایگزینی گزارش تفسیری مدیریت و EPS نیز بر اساس نظر اهالی بازار سرمایه اصلاح شد. عضو هیات‌مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار افزود: اکنون نیز انتشار EPS ممنوع نشده بلکه الزام نیست و شرکت‌ها اختیار آن را دارند تا در گزارش‌های تفسیری به آن اشاره کنند. باید فضایی ایجاد کنیم تا تصمیمات در بازار سرمایه بر اساس تحلیل اتخاذ شود و اقدامات اخیر نیز با همین محور انجام شده است. با این حال اگر همچنان نقدی در این زمینه وجود دارد درهای سازمان گشوده است. وی ادامه داد: یکی از اقدامات مهم دیگر که در دستور کار قرار دارد اصلاح قوانین و رویه‌های بازار پایه است و در این خصوص نیز آماده شنیدن نقد‌ها و نظرها هستیم.
مدیریت ریسک
محسن خدابخش، مدیر نظارت بر بورس‌های سازمان بورس و اوراق بهادار نیز در این نشست گفت: طی دو سال گذشته تلاش‌های بسیاری برای افزایش نقدینگی بازار انجام شد و صندوق تثبیت و صندوق توسعه بازار سرمایه با همین هدف راه‌اندازی شده‌اند. وی ادامه داد: نگاه سازمان همواره بر این اصل استوار بوده که بازار در مسیر رشد و توسعه حرکت کند و ابزارهای جدید نیز با این هدف راه‌اندازی شده‌اند که ریسک بازار مدیریت و تکانه‌های مقطعی کنترل شود.
روند معاملات
مدیرعامل کارگزاری بانک سامان افزود: طی دو سال گذشته ارتباط حرفه‌ای اهالی بازار سرمایه، کارشناسان و صاحب‌نظران بورسی و بازار مالی کشور با بدنه سازمان بورس و اوراق بهادار با هیچ دوره‌ای قابل قیاس نیست و هر تصمیمی که تاکنون از سوی سازمان اتخاذ شده با کسب نظر تخصصی کانون کارگزاران صورت گرفته و این نگاه شایسته و قابل تقدیر است. وی با اشاره به روند بازار سرمایه کشور و مقایسه آن با نهادهای مشابه جهانی عنوان کرد: آمار‌های جهانی نشان می‌دهد بازار سرمایه کشور طی یک سال گذشته از معدود بازارهایی با شاخص مثبت در دنیاست. به عنوان نمونه شاخص داوجونز منفی یک درصد، S&P منفی دو درصد، نزدک منفی ۵ درصد، فرانسه ۵ درصد و تنها نیکی ژاپن یک درصد مثبت بوده و این درحالی است که ما در هشت ماه گذشته ۸۲ درصد بازدهی مثبت را تجربه کرده‌ایم. مدیرعامل کارگزاری بانک سامان ادامه داد: قطعا تداوم روند رو به رشد بازار اهمیت دارد. باتوجه به حجم نقدینگی کشور ضروری است محصولات و ابزارهای نوین مالی بازار سرمایه با هدف جذب نقدینگی متنوع‌تر شوند. در شرایط فعلی توسعه ابزارها و اهرم‌ها از مهم‌ترین نیازهای بازار است. اگر مسیر جذب نقدینگی در بازار سرمایه هموار شود در این حالت با وجود‌ کاهش شاخص، فعالان بازار سرمایه نگرانی نخواهند داشت و به عنوان مثال بهره‌برداری از فروش استقراضی حجم زیادی از نقدینگی را جذب می‌کند و یکی از ضرورت‌های بازار است. وی ضمن درخواست از کمیته فقهی برای تسریع فرآیند پذیرش فروش استقراضی، افزود: اکنون افزایش عمق بازار باید در اولویت همه فعالان بازار سرمایه باشد و البته گام‌های مهم سازمان در این مسیر قابل انکار نیست و شرکت‌های بزرگی در راه بازار سرمایه هستند، اما باید در این خصوص اهتمام ویژه‌ای داشته باشیم.
راه‌های افزایش عمق بازار
مهرآور یکی دیگر از راه‌های افزایش عمق بازار و جذب نقدینگی را سرمایه‌گذاران خارجی دانست و گفت: همانگونه که عنوان شد بازار سرمایه ما بازدهی ۸۲ درصدی را تجربه کرده و این موضوعی است که باید سرمایه‌گذاران خارجی از آن مطلع باشند. نایب رییس هیات مدیره کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار در بخش دیگری از سخنان خود به مشکلات صنعت کارگزاری اشاره کرد و اظهار داشت: افزایش سرمایه یکی از مسائل پیش روی صنعت کارگزاری است. متاسفانه شرکت‌هایی در گروه بانکی داریم که در این زمینه با مشکلاتی مواجه هستند از جمله دریافت مجوز از بانک مرکزی! لذا امیدواریم در این زمینه مشمول مساعدت سازمان باشیم. وی افزود: متاسفانه چند روز پیش سامانه معاملات فرابورس دچار اختلال شد و هرچند که این مسائل ماهیت ذاتی فضای‌ ای‌تی است اما به هرحال برای صنعت کارگزاری مشکلاتی را ایجاد کرد. بخشی از معاملات باطل شد و همچنان در شرکت‌های کارگزاری مساله مالی خرید سهام حل نشده است. درخواست از سازمان این است که فرآیند ابطال یا عدم ابطال معاملات را تسریع کند. حمیدرضا مهر‌آور از اعلام رتبه‌بندی شرکت‌های کارگزاری در آینده‌ای نزدیک خبر داد و گفت: به زودی رتبه‌بندی شرکت‌های کارگزاری که منطبق با استانداردهای روز دنیاست را تقدیم سازمان بورس می‌کنیم.