تبعات منفی یک تصمیم بر خودروسازی کشور

زیبا ورمزیاری – «افزایش ۱۰ میلیون ریالی قیمت وانت باردو»، «بیکاری هزاران کارگر در خط تولید وانت‌پیکان»، «سرگردانی خریداران خودروهای تولید یا کسانی که وانت‌پیکان را پیش‌خرید کرده‌اند» و «محرومیت اقشار کم‌درآمد جامعه از داشتن خودرو کار» و… از تبعات یک تصمیم در صنعت خودروسازی است.
با توجه به اینکه استانداردسازی خودروها اقدامی بسیار مناسبی است تا از بروز حوادث احتمالی پیشگیری کند اما عدم شماره‌گذاری پیکان وانت تبعات فراوانی در پی داشت به‌گونه‌ای که بسیاری از بخش‌های این صنعت را تحت تاثیر قرار داد و ابهامات فراوانی را میان فعالان این صنعت به وجود آورد زیر سوال اینجاست که مگر نباید میان سیاست‌های استانداردسازی محصولات داخلی و وارداتی مشابه هماهنگی وجود داشته باشد تا اعمال قانون دچار یک بام و دو هوا نشود زیرا در حال حاضر محصولات چینی با استانداردهای به مراتب پایین‌تر وارد کشور و به راحتی هم شماره‌گذاری می‌شوند.
به عنوان مثال وانت گریت وال که از چین وارد می‌شود در حالی شماره‌گذاری می‌شود که نه تنها از کیفیت به مراتب پایین‌تری نسبت به تولیدات مشابه برخوردار است بلکه به دلیل وارداتی بودن آن حدود ۱۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان قیمت‌گذاری شده که اجازه ورود این خودرو و سایر خودروهای غیراستاندارد و توقف خط تولید پیکان وانت آن هم زودتر از موعد، شائبه غیرکارشناسی بودن این اقدام را در اذهان کارشناسان متبادر می‌سازد.
زیرا مسوولان به جای اینکه در مقابل واحدهای صنعتی قرار گیرند باید صحیح‌ترین اقدام را انجام دهند تا پس از اجرای دستورالعمل در نهایت کارگرانی که اشتغال خود را در گرو تولید یک خودرو می‌بینند ضرر نکنند.
بیکاری هزاران کارگر از جمله کارگران خط تولید ایران‌خودرو تبریز، زنگ خطر بیکاری را به صدا درآورد زیرا بیش از پنج هزار کارگر در این بخش مشغول به کار بودند.
این تصمیم در حالی صورت گرفت که طبق توافقات به عمل آمده بین سازمان استاندارد و ایران‌خودرو قرار بود این شرکت تا پایان سال‌جاری خط تولید وانت ال‌۹۰ را جایگزین پیکان وانت کند تا این واحد تولیدی با تولید محصول جدید از بیکاری کارگران جلوگیری کند اما در اقدامی غیرمنتظره این موسسه از عدم اجازه شماره‌گذاری این خودرو خبر داد که این مساله عملا به معنای متوقف شدن این خط تولید و بیکاری کارگران است.
البته این تصمیم موجب سرگردانی خریداران خودروهای تولیدی و کسانی که این خودرو را پیش‌خرید کرده‌اند هم شده و مشخص نیست چه کسی پاسخگوی این مشکلات است.
وقتی وانت‌پیکان کیمیا می‌شود
این در حالی است که محصول وانت باردو ایران‌خودرو به لطف عدم شماره‌گذاری در بازار داخلی کیمیا شده است و پیش‌بینی می‌شود با ادامه روند کنونی، این خودرو بدون جانشین در رده قیمتی خود گران‌تر هم شود.
زیرا فعالان بازار وانت باردو ایران‌خودرو را یک خودرو استراتژی و اقتصادی می‌دانند که در امور خدماتی، کشاورزی، صنعتی و بازرگانی نقش مهمی ایفا می‌کند.
هم‌اکنون که در بازار خودرو داخلی محصول وانت‌پیکان صفر پلاک شده کمیاب شده است بسیاری از واحدهای تجاری مجبورند وانت‌نیسان را که دو برابر این خودرو قیمت دارد، خریداری کنند.
نباید یادمان برود که اقشار متوسط و ضعیف جامعه توانایی خرید خودرو وانت‌نیسان دوگانه‌سوز ۱۳۵ میلیون ریالی را ندارند و این احتمال می‌رود که با فقدان وانت‌پیکان، تمامی خودروهای وانت در بازار با شوک گرانی رو‌به‌رو شوند.
از سوی دیگر، واحدهای بازرگانی نیز با نبود وانت‌پیکان که تا پیش از این با قیمت ۶۰ تا ۷۵ میلیون ریال آن هم به صورت اقساط، خودرو مورد نیاز برای حمل‌ونقل خود را خریداری می‌کردند متحمل هزینه زیادی خواهند شد.
وانت‌پیکان به دلیل اینکه تنها خودرو کار به شمار می‌رود که افراد را با سرمایه‌ای برابر ۶۰ تا ۷۰ میلیون ریال مشغول به کار می‌کند و به لحاظ درآمدزایی نیز دارای صرفه اقتصادی است، نقش اساسی در حمل‌ونقل دارد.
گفتنی است، وانت‌پیکان در نوع دوگانه و تک‌سوز به بازار عرضه می‌شد که بنزینی آن ۶۸ میلیون ریال و نوع دوگانه آن ۷۷ میلیون ریال قیمت داشت و طی چند روز گذشته با توجه به عدم عرضه این خودرو از سوی شرکت سازنده، هر دو مدل حدود ۱۰ میلیون ریال افزایش یافته که موجب سوءاستفاده برخی از دلالان بازار خودرو شده است.
از طرفی ممکن است تامین خدمات پس از فروش این خودرو به عنوان مهم‌ترین بخش خرید و فروش به معضلی عظیم تبدیل شود زیرا سهولت در تامین قطعات و دسترسی به خدمات پس از فروش این خودرو موجب شده تا دارندگان آن با اطمینان بیشتری خریدار وانت‌پیکان باشند چراکه تسلط بر تعمیر خودرو، فراوانی قطعات یدکی آن در سراسر کشور و ارزانی سرویس‌های تعمیراتی آن مزید بر علت محبوبیت این خودرو در بین دیگر خودروهای کار به شمار رود.
به نظر می‌رسد تصمیم ناگهانی و غیرکارشناسانه برخی مسوولان منجر به آشفتگی بازار وانت‌پیکان شده و زمینه ظهور و فعالیت دوباره دلالان بازار را این‌بار برای وانت‌پیکان فراهم کرده است.
فعالان بازار بر این عقیده‌اند که در صورت تداوم شرایط فعلی امکان جهش چشمگیر و غیرقابل کنترل قیمت این خودرو وجود دارد که در این صورت دود اقدام غیرکارشناسانه مسوولان سازمان استاندارد تنها اشک خریداران سردرگم وانت‌پیکان را درخواهد آورد.
زیرا بهتر بود قبل از اجرای یک تصمیم مسوولان اندکی به تبعات منفی آن بیندیشند تا امروز شاهد چنین وضعیتی در بازار خودرو نباشیم.