23 - 12 - 2019
تثبیت سهمها
گروه بورس- بازار بورس همواره تحت تاثیر قوانین و آییننامههای دولت قرار داشته به گونهای که در برخی از موارد شاهد صدور دستورالعملهایی هستیم که سهام بسیازی از شرکتها را دستخوش تغییرات ناگهانی کرده است. موضوعی که اخیرا از سوی معاونت معدنی وزارت صنعت، معدن و تجارت مبنی بر مشروط شدن صادرات سنگآهن سهمیهبندی به تامین نیاز فولادسازان داخلی و با قیمتهای مصوب را شاهد هستیم. بر این اساس و با توجه به اولویت تامین مواد اولیه مورد نیاز تولیدکنندگان داخلی، از ۱۵ مردادماه صادرات محصولات سنگآهن توسط برخی شرکتها (بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم) پس از عقد قراردادهای تجاری با مصرفکنندگان داخلی برابر سهمیههای اعلامی تامین نیاز کامل آنها میسر خواهد بود. در واقع این دستورالعمل عملا شرکتهای بزرگ معدنی همچون چادرملو، گلگهر و گهر زمین را نشانه گرفته و از آن جهت حائز اهمیت است که این شرکتها سهم بسزایی در صادرات محصولات غیرنفتی و همچنین تحولات بازار سرمایه برعهده داشتهاند و هرگونه تغییری در روند صادرات و قیمت میتواند بازار صادراتی و بورس را دستخوش تغییرات قرار دهد؛. موضوعی که به اعتقاد فعالان بازار سرمایه اگرچه دستورالعملهای اینچنینی تاثیر طولاتیمدت و قابل توجهی را بر سهام این شرکتها نخواهد داشت اما قطعا در شرایطی که تحریمهای آمریکا و تاکید ویژه آن بر محدودیت صادرات مواد معدنی، مسیر توسعه صادرات را پیچیده و پرریسک کرده سیاستگذاریهای شتابزده دولت پابهپای اثرات ناشی از تحریم بر مشکلات فعالان بخش معدن افزوده است و در واقع یکی از مهمترین کانالهای ورود ارز به کشور را تنگتر کرده است.
تر و خشک با هم میسوزند
پس از ابلاغ نامه وزیر صنعت به رییس گمرک در مورد ساماندهی صادرات، مدیرکل دفتر صادرات گمرک موضوع لزوم اخذ مجوز جهت صادرات مواد معدنی را به کلیه گمرکات کشور ابلاغ کرد. در این ابلاغیه آمده است به منظور ساماندهی صادرات بخش معدن و حصول اطمینان از برگشت ارز حاصل از صادرات و جلوگیری از تضییع حقوق دولت با استفاده از کارتهای بازرگانی غیر از ۱۵ خرداد صادرات محصولات سنگآهن صرفا از طریق واحدهای تولیدکننده سنگآهن، کنسانتره و گندله آهن یا نماینده رسمی آنان و طبق روال جاری برای محصولات فولادی پس از تایید دفتر صنایع معدنی این وزارتخانه در سامانه فرامرزی گمرک امکانپذیر خواهد بود. این در حالی است که به اعتقاد کارشناسان، بخشی از این ابلاغیه شفافسازی در حوزه معدن را پیگیری میکند. به این ترتیب آمار خروجی کشور در حوزه سنگآهن و مبدا آن روشن شده که البته این موضوع مورد تایید همه فعالان است. به گفته آنان آییننامه اجرایی این بخشنامه طوری دارد تدوین میشود که متاسفانه تجار و معدنداران واقعی تحتالشعاع خسارتهای کلان قرار میگیرند. درست است که با این بخشنامه افرادی که آمار ناقص ارائه میکردند یا اصلا آماری تحویل نمیدادند مهار میشوند اما مشکلات عدیدهای نیز برای بخش حرفهای و درستکار معدن نیز پیش میآید. این آییننامهها میتوانند با کمی دقت و برنامهریزی، خروجی بهتری را به دست بدهند. کلیگویی مهمترین نقص بخشنامههای ماست. در ابلاغیه یادشده تر و خشک با هم میسوزند و این منطقی نیست. هرچند این آییننامه باید کمک میکرد سره از ناسره تشخیص داده شود، ولی اتفاقی که افتاده این است که همه فعالان حوزه معدن را درگیر مسائلی کرده که در بخش قابل توجهی اصلا ربطی به آنها ندارد. در واقع تجاری که سالهاست در این مملکت خدمت میکنند بر اساس همین بخشنامه، بلاتکلیف در طبقات وزارتخانه بالا و پایین میروند.
آنالیز بخشنامهها
به گفته فعال اقتصادی با اعلام هر بخشنامه جدید، مسیر فعالیت اقتصادی خود را آنالیز میکند و بر اساس آن انتظارات خود را از شرایط آتی شکل میدهد و طبق آن انتظارات، فعالیتهای اقتصادی خود را تنظیم میکند. به عبارتی اتخاذ راهکارها توسط دولت در سال رونق تولید باید به گونهای باشد که دردی از تولیدکننده دوا کند و از مسیر رونق تولید و صادرات منافع دولت و جامعه تامین شود، نه صرفا بهطور مستقیم، بازگشت ارز حاصل از صادرات و جلوگیری از تضییع حقوق دولت نشانهگیری شود. در زمانهای گذشته هم که دولت کنترلی بر بازگشت ارز نداشت، ارز حاصل از صادرات به اقتصاد کشور تزریق میشد، بنابراین باید بهجای تمرکز بیش از حد نسبت به بازگشت ارزهای صادراتی، برای کمک به توسعه کشور، شرایط سهلتری را برای تولیدکنندگان، صادرکنندگان و واردکنندگان فراهم آورد. در حقیقت نیاز امروز واحدهای تولیدی، بیش از هر چیز مقرراتزدایی و سهولت در کسبوکار و تجارت است. اگر بسترهای کسبوکار مهیا باشد و هزینه بنگاهها صرف موارد نامتعارف جهت اخذ مجوزها، پرداخت ارزشافزودههای چندباره، پرداخت عوارضهای متعدد و... نشود، منافع دولت و جامعه در سایه رونق تولید تامین خواهد شد.
بذر ارزانفروشی در بازار
رییس انجمن سنگآهن ایران با توجه به اجرای دستورالعمل جدید مبنی بر صادرات سنگآهن سهمیهبندی و مشروط به تامین نیاز فولادسازان داخلی و با قیمتهای مصوب و تاثیر آن بر سهام شرکتهای معدنی به «جهانصنعت» میگوید: بازار عرضه محصولات معدنی آن هم از طریق بورس بهترین مسیر برای دور زدن تحریمهاست اما باید به این نکته توجه داشت که سنگاندازیهای داخلی مانع از اجرای آن نشود. به گفته مهرداد اکبریان، دولت با اتخاذ سیاستهای جدید، خلاف جریان بیتاثیری تحریمها بر صادرات مواد معدنی را اجرا کرده است. با این حال بازار خارج در حال کوچک شدن بود و با این اقدام دولت در کوچک شدن بازارهای خارجی و هم بازار داخلی تسریع شد. وی ادامه داد: متاسفانه بازار صادراتی شرکتهای بزرگ معدنی و کارخانجات کنسانتره و گندلهسازی هم دولتی و هم نیمهدولتی به دلیل همین محدودیتها تقریبا ممنوع شده است. عمده صادرات نیز مربوط به همین شرکتهای بزرگ بود که اکنون مختل شده است. اکبریان تصریح کرد: این روندی را طی خواهد کرد که در شرایط بسیار سختی خواهد بود. اینها باید عرضه در داخل کشور را تقویت کنند که این افزایش نرخ میزان عرضه بیشتر از افزایش نرخ تقاضا خواهد بود و همین باعث کاهش قیمت محصولات در داخل میشود و خریداران باید به دنبال ارزانفروشی مواد خام و محصولات هستند و رقابت بر سر ارزانفروشی میشود که باعث افت در تولید خواهد شد. چراکه زمانی محصول از قیمت تمام شده ارزانتر فروخته شود دیگر جای رقابتی باقی نمیماند و باعث خروج تدریجی تولیدکنندگان از عرصه تولید خواهد شد.
سهامها بدون ریزش
اما از سوی دیگر عضو هیات مدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد در خصوص تاثیر اجرای دستورالعمل جدید مبنی بر صادرات سنگآهن سهمیهبندی و مشروط به تامین نیاز فولادسازان داخلی و با قیمتهای مصوب بر سهام شرکتها در بورس به «جهان صنعت» میگوید: در ارتباط با دستور جدید معاونت معدنی وزارتخانه به این نتیجه میتوان رسید که در کل سیستم بورس یکسری دستهای پنهان و واسطهای وجود دارد که نمیگذارند تولید نفس راحت بکشد.
احمد خوروش ادامه داد: تمام عوامل تولید به این مساله و دستورالعمل نظر مثبت دارند هیچ محدودیتی در میان نیست مگر شرکتها نخواهند در مسیر شفافسازی و حذف واسطه مشارکت داشته باشند. به گفته این فعال در حوزه محصولات فولادی، براساس دستورالعمل جدید، صادرات سنگآهن سهمیهبندی و مشروط به تامین نیاز فولادسازان داخلی و با قیمتهای مصوب میتوان به بازار صادراتی امیدوار شد. بورس کالای کشور محلی برای عرضه این محصولات و رقابت شفاف است. وی ادامه داد: از این رو با ابلاغ چنین دستوراتی باید در انتظار توسعه و شفافیت در رقابت تولیدکنندگان دارای ثبت در وزارت صمت شویم.
هرچند برای محدودیت در صادرات هیچ شرکت و تولیدکنندهای موافق نیست اما در راستای شفافسازی در عرضه و قیمتگذاری این روند میتواند بهترین ابزار برای توسعه باشد. خوروش گفت: تولیدکنندگان و صاحبان شرکتها موظفند با ثبتنام در سامانه بهینیاب از ریزش سهم صادراتی جلوگیری کنند. از این رو بورس میتواند با ایجاد فضای مناسب رقابت در این عرصه را تقویت کند. در این دستور دست واسطهگرانی که به نام تولیدکننده وارد بورس میشدند قطع شده است و با توجه به تنظیمات در بورس کالا میتوان تنظیم بازار مصرف را نیز تضمین کرد.
لابی قوی در برابر سهامها
یک کارشناس بازار سرمایه نیز در خصوص تاثیر اجرای دستورالعمل جدید مبنی بر صادرات سنگآهن سهمیهبندی و مشروط به تامین نیاز فولادسازان داخلی و با قیمتهای مصوب بر سهام شرکتها در بورس به «جهان صنعت» گفت: این دستورالعمل نمیتواند باعث ریزش سهامها در بورس شود. به گفته همایون دارابی، وجود لابی قوی فولادسازان، همواره تعیین قیمتهای مصوب به سنگآهنیها تحمیل میشود که این نوع تعیین قیمتها با قیمتهای جهانی فاصله زیادی دارد.
این کارشناس بازار سرمایه تاکید داشت: هرچند اولویت با تامین نیاز تولید داخل است اما مشروط به اینکه قیمتها طبق نرم جهانی تعیین و مصوب شود. به کارگیری چنین ابزارهایی شرکتهای سنگآهن را تضعیف کرده است و از این رو از توسعه معادن عقب ماندهایم. به اعتقاد این کارشناس نیاز است که هرچه سریعتر دولت از صنعت خارج شود و با خصوصیسازی کامل و واقعی قانون معادن روشنتر و با ابهامات کمتر اجرایی شود.
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد