تحرک‌بخشی به بورس با حمایت از نمادهای ارزنده

طی روزهای گذشته انتشار خبر واریز معادل ریالی ۵۰ میلیون دلار از منابع ارزی حساب صندوق توسعه ملی به صندوق تثبیت بازار سرمایه، خوش‌بینی‌هایی را نسبت به رشد بازار رقم زده بود. اما خلاف پیش‌بینی‌های صورت گرفته، بازار طی دو روز گذشته معاملات خود را بدون توجه به انجام تعهدات بانک مرکزی در زمینه واریز منابع مالی به صندوق تثبیت بازار سرمایه با روند منفی به پایان برد. گفته می‌شود بسیاری از سرمایه‌گذاران نسبت به این دست از اخبار بی‌تفاوت شده و تزریق قطره‌چکانی پول هم نمی‌تواند آنها را از تصمیم فروش منصرف کند.در این میان ایلنا مقاله‌ای را منتتشر کرده است که به بررسی رویکردهای احتمالی صندق تثبیت بازار برای هدایت نقدینگی تزریقی به سهم‌های مشخص می‌پردازد. در این مقاله گفته شده است که صندوق تثبیت بازار باید با توجه به حقایقی که مطرح شد مبلغ پنج هزار میلیارد تومان را طوری وارد بازار کند که باعث شود در گام اول بیشتر از این شاهد خروج پول حقیقی‌ها نباشیم؛ زیرا اقداماتی که تاکنون صورت گرفته اعتماد سرمایه‌گذاران را خدشه‌دار کرده است. در گام دوم نیز باید این بازار برای افرادی که از آن خارج شده‌اند دوباره جذاب شود. امّا برای اینکه افراد به این بازار بازگردند باید بازار سرمایه نسبت به بازارهای موازی جذاب‌تر جلوه کند. با توجه به اینکه بازار ارزهای دیجیتال در مدت اخیر نظر افراد را به خود جلب کرده و بسیاری از ایرانی‌ها هم وارد این بازار شده‌اند تنها کاری که صندوق تثبیت می‌تواند انجام دهد صبر کردن و امید داشتن به افت آن بازار است. زیرا با توجه به عوامل بنیادی شروع رشد سریعی مانند آنچه در سال‌های ۹۸ و ابتدای ۹۹ دیدیم در این برهه از زمان تقریبا ناممکن به نظر می‌رسد و این درحالی است که بازار ارزهای دیجیتال تبدیل به جایی شده که افراد فکر می‌کنند می‌توانند از طریق آن پول‌های خود را چند برابر کنند.
صندوق تثبیت، پول را در چه سهم‌هایی سرمایه‌گذاری می‌کند
در ابتدا باید بدانیم که با توجه به قوانین صندوق تثبیت این نهاد معمولا برای حمایت از سهام شرکت‌ها به صورت کوتاه‌مدت عمل می‌کند و هدف اصلی این نهاد افزایش نقدشوندگی سهام شرکت‌هاست. لذا این موارد به ما نشان می‌دهد که سهم‌هایی شامل حمایت‌ خواهند شد که احتمالا در وهله نخست با مشکل نقدشوندگی مواجه باشند و در وهله دوم باید به قدری بزرگ باشند که جمع شدن صف فروش آنها به روند کل بازار کمک کند. اما اینطور نیست که این صندوق فقط از سهام شرکت‌های بزرگ حمایت کند. در سال ۹۹ مدیرعامل این صندوق گفته است که در برهه‌ای از زمان آنها از ۱۷۸ نماد حمایت کرده‌اند. بر این اساس در برخی از سهم‌‌های مربوط به شرکت‌های بزرگ مثل شپنا، سهام شستا (سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی)، سهم شتران، فولاد و فملی شاهد بهبود معاملات و نقدشوندگی مناسبی هستیم. بنابراین اینگونه سهم‌ها شانس کمتری برای حمایت دارند. امّا سهم‌هایی هم مثل خساپا و خودرو هستند که با وجود افت شدید در بعضی از روزهای معاملاتی صف‌های فروش سنگینی دارند. این سهم‌ها به دلیل اینکه در روند کلی بازار هم تاثیر داشته و افراد زیادی آنها را زیر نظر دارند شانس خوبی برای حمایت دارند.
سرمایه‌گذاران چگونه از فرصت استفاده کنند
با توجه به موارد گفته شده، برای انتخاب سهم با دو رویکرد می‌توان سهم‌هایی که مناسب هستند را انتخاب کرد. افرادی که می‌خواهند معاملاتی با ریسک کمتر داشته باشند شرکت‌هایی را انتخاب کنند که در روزهای بد بازار هم معاملات متعادلی داشته‌اند و هم نسبت به شاخص همبستگی بیشتری دارند. زیرا این سهم‌‌ها در بازار بد امتحان خود را پس داده‌اند. امّا افرادی که می‌خواهند ریسک بیشتری را بپذیرند و به تبع آن سود بیشتری کسب کنند باید بیشتر به سهم‌‌هایی نگاه کنند که هم نقدشوندگی کمتری داشته‌اند و هم جمع شدن صف آنها به روند کلی بازار کمک می‌کند.
البته یک سناریو احتمالی دیگر هم برای افراد پرریسک وجود دارد و آن هم جمع شدن یکباره صف تعداد زیادی از سهم‌هایی است که صف آنها نسبت به شرکت‌های بزرگ ارزش کمتری دارد. از اسفند سال ۱۳۹۹ تاکنون سهم‌هایی در بازار وجود بوده‌اند که اغلب کوچک بوده و تاکنون صف فروش آنها جمع نشده است. چون جمع‌کردن صف این سهم‌ها نسبت به سهم‌های بزرگ پول خیلی کمتری نیاز داردند. در انتخاب این‌گونه سهم‌ها دقت داشته باشید که افت آنها نسبت به کل بازار چگونه بوده است؟ اگر با توجه به حجم پایین معامله‌ای که داشته‌اند قیمت آنها خیلی افت نکرده شاید خرید اینگونه سهم‌ها ریسک بالایی داشته باشد.
تاثیر بلندمدت حمایت صندوق تثبیت از بازار
با توجه به وضعیتی که چند وقت گذشته بر بازار حاکم بوده و عوامل بیرونی همچون قیمت دلار، وضعیت بازارهای موازی و برجام، نمی‌توان گفت که در یک ماه یا حتی یکسال آینده بازار به کدام جهت حرکت می‌کند. امّا در بازه زمانی بیش از یک سال با توجه به نرخ تورم و بهبودهایی که شرکت‌ها از لحاظ بنیادی داشته‌اند انتظار می‌رود که روند کلی بازار مثبت باشد. در رابطه با ریسک‌هایی که این حمایت دارد نیز باید این سوال را پرسید که در صورتی که مبلغی که صندوق تثبیت می‌خواهد به بازار تزریق کند که اتفاقا تبدیل به ابزاری شده که سیاسیون از طریق آن حمایت خود را از بازار نشان دهند، اگر این پول وارد بازار شد و نتوانست انتظارات را برآورده کند و بعد از مدت کوتاهی بازار باز با منفی‌های سنگین مواجه شد آیا این موضوع باعث تشدید دیدگاه‌های منفی و ناامیدی بیشتر نخواهد بود؟ آیا این مبلغی که برای بازار هزینه شد در صورت مدیریت نامناسب نمی‌تواند تاثیر معکوس بر بازار بگذارد؟ این‌ها سناریوهایی بود سرمایه‌گذاران و بورسی‌ها باید با درنظر گرفتن هر یک آماده باشند تا در صورت وقوع کدام به درستی تصمیم‌گیری کنند.