تحرک پول‌های پارک شده

گروه بورس- روز گذشته شاخص کل بازار سرمایه برای چهارمین روز متوالی معاملاتی، رشد را تجربه کرد و ۱۷ هزار واحد بالا رفت. از سوی دیگر ارزش معاملات خرد نیز افزایشی بود و توانست با رشد ۲۶ درصدی نسبت به روز شنبه رکورد معاملات از ابتدای سال جاری را بشکند. با این حال اما همان‌گونه که پیش‌بینی می‌شد با سبز شدن شاخص و روان شدن معاملات طی روزهای اخیر، مجددا شاهد افزایش عرضه از سوی سهامدارانی هستیم که ماه‌هاست مترصد خروج از بورس هستند. به این ‌ترتیب روز گذشته بیش از ۲۰۰ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شد. روند رو به رشد بازار سهام در حالی آغاز شده که نرخ دلار طی روزهای اخیر افزایش را تجربه کرده است. در همین حال گزارش‌های بانک مرکزی نشان می‌دهد که نرخ سود بین بانکی با ثبت عدد ۲۴/۱۹ درصد، ‌به کمترین میزان خود طی هشت ماه گذشته رسیده است. اگر چه نرخ بهره بین بانکی همچنان برای فعالیت‌های بازار سرمایه ریسک به همراه دارد اما ناظران بازار سرمایه از تحولات رخ داده در این دو متغیر مهم، به عنوان سیگنالی برای رشد بازار یاد می‌کنند. از سوی دیگر اما گفته می‌شود تا زمان انتخابات ریاست‌جمهوری و تعیین تکلیف مذاکرات وین،‌ بازار سرمایه همچنان با ابهامات زیادی روبه‌روست و بر همین اساس از نوسان مصون نخواهد بود.
شاخص کل بورس در روز گذشته رشد ۱۷ هزار و ۳۵۶ واحدی را تجربه کرد و به سطح یک میلیون ۱۵۶ هزار و ۸۹۱ واحد رسید. همزمان با رشد ۵۲/۱ درصدی شاخص کل اما شاخص هم وزن مسیر نزولی را پیمود و با ۹۹ واحد افت معادل ۰۳/۰ درصد عقب نشست. در همین حال شاخص‌های آزاد شناور، ‌بازار اول و بازار دوم به ترتیب معادل ۱۹/۱، ‌۹۱/۱ و ۰۴/۱ درصد بالا رفتند. در این روز نمادهای فولاد، ‌فملی، ‌شستا،‌ کگل، ‌فارس، ‌تاپیکو و شپنا بیشترین تاثیر مثبت را در شاخص کل داشتند. در همین حال نمادهای غزر، ‌خودرو،‌ فملی، فولاد، خساپا، ثبهساز و برکت پرتراکنش‌ترین نمادهای بورسی بودند. بورس در این روز معاملاتی به ارزش پنج هزار و ۸۶۲ میلیارد تومان را ثبت کرد. در آن سوی بازار سرمایه، فرابورس هم روز گذشته رشد ۱۰۹ واحدی شاخص را تجربه کرد. در این بازار نمادهای کگهر، ‌غصینو و سمگا بیشترین تاثیر مثبت و نمادهای میدکو،‌ آریا،‌ ذوب و هرمز بیشترین تاثیر مثبت را در شاخص داشتند. در همین حال فگستر، چخزر،‌ فتوسا، غگیلا، کزغال، کرمان و ذوب پرتراکنش‌ترین نمادهای فرابورسی بودند. فرابورس در این روز معاملاتی به ارزش دو هزار و ۸۸۳ میلیارد تومان را ثبت کرد. به این ‌ترتیب ارزش معاملات روز گذشته بازار سرمایه در مجموع بورس و فرابورس به هشت هزار و ۷۴۵ میلیارد تومان رسید.
افزایش صفوف خرید
روز گذشته در پیش گشایش، تعداد صفوف خرید نمادها به ۱۳۸ عدد افزایش یافت؛ این در حالی بود که ارزش صفوف خرید نیز به دو هزار و ۴۳۷ میلیارد تومان رسیده بود. در این میان نماد تازه‌وارد غکورش مجددا با صف خرید ۹۵۰ میلیارد تومانی در صدر پرتقاضاترین‌های بازار قرار داشت. پس از آن نیز گروه پالایشگاهی با صف خرید ۴۸۴ میلیارد تومانی مواجه بود. در همین حال صفوف فروش بازار در این زمان ۳۱۵ عدد با ارزش سه هزار و ۹۴۶ میلیارد تومان بود. گروه انبوه‌سازی با ارزش صف فروش ۲۱۲ میلیارد تومانی در صدر پرعرضه‌ترین قرار داشت و پس از آن گروه‌های هتل و رستوران و سیمانی با صفوف فروش سنگین مواجه بودند. با این حال معاملات در نمادهای بزرگ بازار روز گذشته نیز روان بود و به این ‌ترتیب ارزش معاملات خرد با افزایش ۵۶/۲۶ درصدی نسبت به روز شنبه به ۶ هزار و ۱۹۷ میلیارد تومان رسید. این رقم رکورد بیشترین میزان معاملات خرد از ابتدای سال جدید را شکسته است. در این میان اما حقیقی‌ها ۲۱۰ میلیارد تومان از بورس خارج کردند. بیشترین خروج پول حقیقی در گروه بانکی و نیز سهام وپاسار رقم خورد. از سوی دیگر صندوق‌های با درآمد ثابت هم در این روز شاهد خروج ۳۲۰ میلیارد تومان پول حقیقی بودند. این دومین خروج بزرگ پول حقیقی‌ها در دو روز متوالی و دست‌کم از ابتدای سال بوده است. روز شنبه نیز صندوق‌های با درآمد ثابت دست‌کم ۴۷۹ میلیارد تومان خروج پول حقیقی را ثبت کرده بودند. به هر روی اما تحرکات مثبت بازار سرمایه و رشد ارزش معاملات به ویژه طی دو روز گذشته،‌ نوید بازگشت پویایی به معاملات بورس را می‌دهد. با این حال همچنان تردیدهای سیاسی بر بازار سرمایه سایه افکنده است.

افزایش اشتیاق فروش پس از شوک‌های مثبت
فردین آقابزرگی*- عمده‌ترین دلیل شکل‌گیری وضعیت فعلی در بازار سرمایه، ‌افت و اصلاح قیمتی شدیدی است که طی دو سه ماه گذشته صورت گرفته است؛ به جرات می‌توانیم بگوییم که بیش از نیمی از شرکت‌ها و صنایع موجود در بازار به نقطه ایده‌آل خود رسیده‌اند و حتی برخی از آنها زیر ارزش ذاتی سرگرم معاملات هستند.
اما نکته قابل توجهی که در حال حاضر می‌توانیم به عنوان مقدمه برای ارائه چنین تحلیلی قرار دهیم این است که بازار دو سال پیاپی رشد را در سال ۹۸ و ۹۹ تجربه و به ترتیب معادل ۱۸۷ و ۱۵۵ درصد بازدهی را ثبت کرده است. از سوی دیگر در سال گذشته نرخ بهره در مقطعی به شدت در حال کاهش بود و نرخ ارز در حال افزایش؛ اما ‌اکنون این مدار تا حدودی معکوس شده است. به این معنا که نرخ بهره از میانه‌های سال گذشته افزایش یافته که خلاف منافع بازار سرمایه است و نرخ ارز هم دست‌کم چشم‌انداز آن به ترتیبی ترسیم شده است که اگر نگوییم رو به نزول است تا حدی در کانال‌های بالای ۲۰ هزار تومان ثبات نسبی پیدا کرده است. با توجه به جمیع این جهات بازارهای دیگر هم با وضع قوانینی مانند مالیات بر عایدی سرمایه محدودتر شده‌اند. همچنین تغییر در مقررات معاملاتی مثل دامنه نوسان یا رونمایی از بسته‌های حمایتی ۷+۳ و مانند آن، شوک‌های مقطعی مثبتی به بازار وارد شده و آن را به طور موقت در مدار رشد قرار داده است. اکنون نیز به استناد تحلیل‌های تکنیکال و عدم تغییر قابل ملاحظه مولفه‌های اثرگذار بر وضعیت اقتصادی مانند نرخ بهره و ‌نرخ ارز بازار،‌ رشد روزهای گذشته را تجربه کرده‌ایم. اما این نکته بسیار مهم است که بازار حال حاضر تفاوت‌های زیادی با وضعیت سال گذشته یا سال‌های قبل‌تر دارد. زیرا با کوچک‌ترین حاشیه سود، علاقه‌مندان به فروش وارد عرصه عرضه می‌شوند و طبیعتا گاه شاهد آن هستیم که بلافاصله پس از یک شوک مثبت،‌ عرضه‌ها در بازار افزایش می‌یابد؛ مانند شرایط بازار در روز شنبه هشتم خرداد که ‌بلافاصله واکنش متقابل آن را در روز گذشته شاهد بودیم که عرضه‌های سنگینی در برخی نمادها رخ داد و بدین ترتیب اشتیاق خرید در آنها کاهش یافت. نکته مهم این است که بازار باید مدار تعادلی خود را طی کند؛ تا زمان تعیین تکلیف برجام،‌ نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری، اصلاح نرخ بهره و ایجاد ثبات لازم در بازار ارز به باور من بازار به همین شکل و در همین مدار حرکت می‌کند.
از ابتدای سال جاری تاکنون بازار سرمایه حدودا ۱۴ درصد بازدهی منفی را تجربه کرده است. باید در نظر داشت که نمی‌توان چشم‌انداز رشدی مانند آنچه در سال‌های ۹۹ و ۹۸ رخ داد را ترسیم کرد اما با فرض ثابت بودن شرایط کنونی، به هیچ عنوان انتظار بازدهی منفی نیز برای بازار سرمایه نمی‌رود. در واقع با توجه به نرخ تورمی که از محل کسری بودجه ۳۵۰ هزار میلیارد تومانی سال جاری شناسایی می‌شود،‌ احتمالا بازار سرمایه خواهد توانست حدودا ۴۰ تا ۶۰ درصد بازدهی مثبت را ثبت کند که برای شرایط کنونی بازار وضعیت ایده‌آلی خواهد بود.