تحمیل گران‌فروشی به تولیدکننده

گروه بازرگانی- تولید محصولات استراتژیک در حالی از اهمیت قابل توجهی در شرایط تحریم برخوردار است که طی چند ماه اخیر شاهد رویارویی کشاورزان با انواع و اقسام چالش‌ها هستیم؛ موضوعی که باعث کاهش انگیزه کشاورزان برای تولید شده و امنیت غذایی مردم را نیز تحت‌الشعاع قرار داده است. بر همین اساس چندی پیش وزیر جهاد کشاورزی از ارائه «کشاورزکارت» به کشاورزان برای خرید نهاده و کود با اولویت کشاورزانی که گیاهان استراتژیک مانند گندم، جو و دانه‌های روغنی می‌کارند، خبر داد. این در حالی است که کشاورزان از ارائه کشاورزکارت برای خرید نهاده و کود استقبال چندانی نکرده و می‌گویند این کار تحمیل گران‌فروشی به تولیدکننده بدون کاهش هزینه‌های تولید است.
اخیرا وزیر جهاد کشاورزی از ارائه کشاورزکارت به تولیدکنندگان برای خرید نهاده و کود خبر داد و تاکید کرد که بانک کشاورزی و معاونت امور زراعت طراحی خوبی برای این کارت داشته‌اند تا کشاورزان بتوانند بدون دغدغه و بوروکراسی‌های معمولی بانک، سریعا به این منابع مالی دست یابند. وی با بیان اینکه طرح کشاورزکارت یک اقدام بزرگ و ملی محسوب می‌شود و باید با جدیت آن را دنبال کنیم، تصریح کرد: با تاثیرگذاری‌ای که کود در تولیدات کشاورزی دارد در گام اول این محصول انتخاب شد و در گام دوم آفت‌کش‌ها هستند و ما از منابع مختلف اعتبارات لازم را برای آن تجهیز می‌کنیم.
به گفته کاظم خاوازی در گام اول، این کارت در اختیار کشاورزانی که گیاهان استراتژیک مانند گندم، جو و دانه‌های روغنی کشت می‌کنند، قرار می‌گیرد تا دغدغه‌ای برای خرید نهاده و کود نداشته باشند و بتوانند از این کارت استفاده کنند.
هزینه تولید کاهش پیدا نمی‌کند
با این حال کشاورزان و فعالان بخش خصوصی چندان از طرح جدید وزارت جهاد کشاورزی استقبال نکردند و به گفته آنان این طرح نمی‌تواند گرهی از مشکلات تولیدکنندگان باز کند. در همین زمینه محمدشفیع ملک‌زاده در واکنش به صدور کشاورزکارت برای کشاورزان کشور گفت: با این اقدام، فقط کشاورز را وادار کردیم تا به هر قیمتی اقدام به تولید کند، غافل از اینکه در کم کردن هزینه تمام‌شده تولید، هیچ حمایتی نشده است.وی ادامه داد: با این کار، خرید نهاده‌های گران‌قیمت را بر کشاورز تحمیل و چیزی شبیه نقش واسطه‌ها و دلالان سلف‌خر میادین تره‌بار، کشاورزان زحمتکش را به بهانه تامین نقدینگی وادار به خرید نهاده و ادامه تولید کردیم ضمن اینکه در پایان ۱۲ درصد سود وام را هم به پای کشاورز می‌نویسیم.این فعال بخش خصوصی تصریح کرد: درست است که کشاورز مشکل نقدینگی دارد اما مشکل اساسی کشاورزان، بالا بودن هزینه تولید است و با قیمت‌های خرید تضمینی اعلام‌شده از سوی دولت هیچ‌گونه همخوانی ندارد. اصلا ارزشی ندارد که به کشاورز پول بدهیم و مجبورش کنیم کود را به چندین برابر قیمت خریداری کند و بعد هم بدون در نظر گرفتن خسارات وارده به کشاورز (تفاوت بین قیمت تمام‌شده و فروش محصول) آن پول را با ۱۲ درصد سود پس بگیریم.ملک‌زاده افزود: کشاورزکارت در صورتی ارزش دارد که از طریق آن مابه‌التفاوت قیمت کودهای حمایتی و آزاد به عنوان یارانه مستقیم تولید به کشاورز پرداخت شود و نهاده‌ها هم تک‌نرخی شوند تا هیچ‌گونه رانت و فسادی ایجاد نشود و البته کشاورزان نباید بازپرداختی داشته باشند.وی تصریح کرد: در غیر این صورت شک نکنید با این اقدام وزارت جهاد کشاورزی هم اعتبار خود را نزد کشاورزان از دست خواهد داد. در شرایطی که قیمت یک کیسه کود از حدود ۸۰ هزار تومان به ۵۰۰ هزار تومان و حتی بیشتر از این رقم رسیده، با پرداخت وام دو میلیون تومانی برای هر هکتار آن هم با نرخ بهره ۱۲ درصد مشکلی از کشاورزان حل نمی‌شود.
ملک‌زاده ادامه داد: ناگفته نماند که افزایش قیمت فقط مربوط به کودها نیست بلکه تمامی آیتم‌های مربوط به تولید اعم از نرخ عملیات ماشین‌آلات کشاورزی، دستمزد کارگر و هزینه‌های نیروی انسانی، نهاده‌ها (بذر، سم، کود و….) هزینه حمل‌و‌نقل، خدمات و… افزایش چند صددرصدی داشته و قیمت تمام‌شده محصول را به شدت افزایش داده است.
حمایت از بخش کشاورزی سرمایه‌گذاری ملی است
این فعال بخش خصوصی افزود: بخش کشاورزی و کشاورزان، تامین‌کننده غذای مردم کشور هستند و در همه جای دنیا از حمایت‌های خاص و یارانه‌های اساسی برخوردارند چرا که اگر چرخ تولیدات کشاورزی نچرخد علاوه بر تهدید استقلال ملی، حدود یک‌سوم تولید ناخالص داخلی کشور هم به خطر می‌افتد و مشاغل فراوانی دچار رکود می‌شوند یعنی در حقیقت حمایت از بخش کشاورزی نوعی سرمایه‌گذاری ملی است.ملک‌زاده اضافه کرد: از طرفی با توجه به تجارب موفق کشورهای مختلف دنیا بهترین روش پرداخت تسهیلات در بخش کشاورزی، تامین مالی زنجیره تولید و ارزش کشاورزی است و مطمئنا با این روش، منافع بانک‌ها هم به بهترین نحو ممکن حفظ و حراست می‌شود و تغییر واقعی در فضای کسب‌و‌کار کشاورزی به وجود می‌آید.
این فعال بخش خصوصی گفت: با توجه به اینکه حدود ۸۰ درصد کشاورزی ما از نوع خرده‌مالکی و معیشتی است بنابراین از جایگاه تشکل‌های واقعی و نظام بهره‌برداری جمعی نظیر تعاونی‌های تولید که می‌توانند در مدیریت یکپارچه و همچنین تولید هدفمند و بازارمحور نقش‌آفرینی کنند، نباید غافل شد. اصولا بخش کشاورزی تنها در سایه توجه به توسعه و تقویت زنجیره ارزش به پایداری و ثبات می‌رسد و تامین مالی زنجیره یکی از اساسی‌ترین اقدامات مدیریت کلان کشاورزی است. حتی نیازهای متفرقه کشاورزان هم از همین طریق به آسانی قابل رفع شدن است.
ملک‌زاده ادامه داد: در هر صورت باز هم مانند همیشه به وزارت جهادکشاورزی توصیه می‌کنیم برای بهبود روش‌های مدیریتی و اتخاذ تصمیمات مهم و موثر در بخش کشاورزی، بهترین راهبرد، دخیل کردن صاحبان اصلی کشاورزی یعنی کشاورزان و نمایندگان آنها در تصمیم‌گیری‌ها و برنامه‌ریزی‌های مهم و اساسی بخش کشاورزی است.
انتظار حمایت‌های یارانه‌ای و بلاعوض داشتیم
رییس نظام صنفی کشاورزی با اشاره به اینکه ارائه «کشاورز‌کارت» ممکن است تا حدودی مشکل کشاورزان را در تامین نهاده‌های مورد نیازشان حل کند، گفت: انتظار داشتیم دولت با حمایت‌های یارانه‌ای و بلاعوض از تولید برای تامین امنیت غذایی جامعه اقدام کند تا مجددا به خودکفایی در برخی محصولات و عدم وابستگی برسیم. در کشورهای پیشرفته با وجود اینکه کشاورزان دغدغه تولید ندارند و درآمد کافی نیز دارند دولت برای تامین امنیت غذایی هر فصل کمک‌های یارانه‌ای تولید در اختیارشان قرار می‌دهد و حتی این کمک‌ها را افزایش می‌دهد.ملک‌زاده با بیان اینکه حذف ارز دولتی از کودهای وارداتی (فسفاته و پتاسه) باعث شده قیمت یک کیسه کود ۸۰ هزار تومانی به ۵۰۰ هزار تومان برسد، گفت: در بازدیدی که از انبارها داشتم متوجه شدم که کشاورزان قصدی برای خرید کودهای فسفاته و پتاسه ندارند زیرا معتقدند با این افزایش قیمت‌ها و از طرفی قیمت خرید تضمینی که چندی پیش دولت اعلام کرد خرید این کودهای شیمیایی صرفه اقتصادی ندارد.به گفته رییس نظام صنفی کشاورزی، «کشاورزکارت» تنها برای کشاورزان خرده‌پا آن هم برای تامین حداقل نیازها موثر است.