تخلف فدراسیون

باز هم پروژه جدیدی در فدراسیون فوتبال راه‌اندازی شده است و قرارداد تازه‌ای عقد شده تا موجی از ابهامات، تکذیب‌ها و تناقض‌ها را بین مسوولان مختلف شاهد باشیم. پروژه پخش اینترنتی مسابقات فوتبال که به خودی خود می‌تواند اتفاق بسیار خوبی در فوتبال ایران باشد و حق ضایع شده فوتبال از پخش تلویزیونی را به فوتبال بازگرداند، بار دیگر با تناقض‌‌ها و ابهاماتی همراه شده و پروژه حق پخش اینترنتی را با وجود اصرار فدراسیون فوتبال، فعلا در بلاتکلیفی نگه دارد.
سازمان لیگ فوتبال حق پخش و بازپخش محتوای مسابقات فوتبال کشور در بسترهای فضای مجازی و دیجیتال را به یک موسسه فرهنگی واگذار کرد. موسسه تحت قرارداد سازمان لیگ زیر نظر هلدینگی است که صاحب امتیاز چندین سایت پربازدید ورزشی است. سازمان لیگ فوتبال از واگذاری حقوق انحصاری عرضه، فرآوری و انتشار محتواهای مرتبط با مسابقات فوتبال و برنامه‌های جانبی آن در فضای مجازی به موسسه فرهنگی دیجیتال رسانه گستر فراکاو خبر داد.
براساس اعلام سایت رسمی سازمان لیگ هرگونه انتشار، پخش و بازپخش محتوای مسابقات فوتبال کشور در کلیه بسترهای فضای مجازی و دیجیتال صرفا با مجوز کتبی موسسه فراکاو امکان‌پذیر خواهد بود و این اقدام و توافق با همکاری سازمان اقتصادی فدراسیون فوتبال و سازمان لیگ برتر در راستای درآمدزایی مناسب و دفاع از منافع باشگاه‌ها صورت می‌پذیرد. با توجه به این قرارداد، از این پس فیلمبرداری در نشست‌های خبری و مصاحبه‌های مطبوعاتی که بازیکنان و مربیان در جریان بازی‌های لیگ برتر در ورزشگاه‌ها انجام می‌دهند، منوط به اخذ مجوز از این موسسه است.
از سلطه بر فوتبال خارجی تا ورود به فوتبال داخلی
ایمیلی که سازمان لیگ و فدراسیون فوتبال برای ارتباط با موسسه فراکاو اعلام کرده، مشابه ایمیل هلدینگی است که این موسسه زیرنظر آن فعالیت می‌کند. جالب این است که این هلدینگ از طریق یک موسسه دیگر صاحب امتیاز چند سایت‌ مطرح ورزشی است.
در بین این سایت‌ها، پیدایش سایت یک شبکه تلویزیونی اینترنتی حواشی زیادی را به همراه داشت. فعالیت ابتدایی این شبکه در زمینه پخش زنده فوتبال‌های اروپایی بود که در آن برهه زمانی با توجه به همکاری نزدیک این موسسه با صداوسیما و پخش نشدن بازی‌های مهم فوتبال اروپا از صداوسیما، این شائبه به وجود آمد که این اقدام به خاطر سوق دادن فوتبال‌دوستان اروپایی به سمت این شبکه تلویزیونی اینترنتی بوده است.
بحث آی‌‌پی‌تی‌وی‌ها، پخش اینترنتی مسابقات فوتبال و درآمدزایی فدراسیون از طریق آن، موضوعی است که از سال ۹۴ مطرح شده بود. همان زمان که قرارداد نصفه و نیمه فدراسیون فوتبال با صداوسیما برای دریافت حق پخش لغو شد و گفته می‌شد قرار است پنج اپراتور با صداوسیما طرف قرارداد شوند و به این وسیله بخشی از درآمد فوتبال را پرداخت کنند. همان زمان هم البته مسوولان اعلام کردند که این موضوع نیاز به بررسی‌های بیشتری دارد و به راحتی امکان‌پذیر نیست.
موضوع آی‌پی‌تی‌وی‌ها و رایت اینترنتی مسابقات فوتبال در سال ۹۴ اما خیلی جدی گرفته نشد تا اینکه از بهمن ماه سال گذشته، این موضوع شکل جدی‌تری به خود گرفت و سازمان لیگ به فکر کسب درآمد از حق پخش اینترنتی مسابقات افتاد. باز هم بررسی‌ها و مذاکرات ادامه پیدا کرد تا بالاخره در تاریخ ۳۰ مهرماه ۹۸، آگهی مزایده حق پخش اینترنتی مسابقات فوتبال روی خروجی سایت فدراسیون فوتبال قرار گرفت. خبری با عنوان «آگهی مزایده انتخاب مجری واگذاری حقوق پخش دیجیتال محتوای رویدادها و مسابقات ملی» که باز هم چندان جدی گرفته نشد.
حالا اما ماه‌هاست زمزمه‌هایی درباره شرکتی که قرار است حق پخش اینترنتی مسابقات فوتبال را در اختیار بگیرد به گوش می‌رسد تا اینکه بالاخره سازمان لیگ با انتشار خبری، موسسه فرهنگی دیجیتال رسانه‌گستر فراکاو را به عنوان برنده مزایده حق پخش اینترنتی مسابقات فوتبال معرفی کرد؛ انتخابی که صادق درودگر درباره‌اش می‌گوید: «برای واگذاری حق پخش اینترنتی مسابقات فوتبال، یک بار فروردین‌ماه مزایده برگزار کردیم و یک بار در اردیبهشت‌ماه. جلسات مختلفی برگزار کردیم، مذاکرات حقوقی زیادی انجام دادیم. آیین‌نامه معاملات و شرایطی که برای عقد قرارداد مورد نیاز بود را مطالعه کردیم تا به نتیجه مناسبی برسیم.»
رییس سازمان اقتصادی فدراسیون فوتبال مدت زمان بین مشخص شدن نتیجه مزایده و اعلام نام برنده را هشت ماه اعلام می‎کند: «ما بعد از برنده شدن این شرکت در مزایده به مدت هشت ماه درخواست‌های مختلف را بررسی می‌کردیم و مشغول مذاکره و چانه‌زنی بودیم تا ببینیم می‌توانیم با هم به نتیجه برسیم یا نه.»
مخالفت صداوسیما با درخواست فدراسیون
این اما تنها یک بخش از بررسی‌هایی است که فدراسیون فوتبال برای پخش اینترنتی مسابقات باید مورد بررسی قرار می‌داد. بحث اصلی در این ماجرا صداوسیماست که بدون شک مجوزش برای آی‌پی‌تی‌وی‌ها و پخش‌های اینترنتی اهمیت دارد. سوالی هم که در این شرایط مطرح می‌شود این است که آیا فدراسیون فوتبال مجوزهای لازم را از صداوسیما کسب کرده است؟
صادق درودگر در پاسخ به این سوال می‌گوید: «ما صحبت‌ها و مذاکرات زیادی با صداوسیما داشتیم و درخواست داده بودیم که به خودمان مجوز آی‌پی بدهند اما موافقت نکردند. بار دیگر درخواست دادیم که مجوز مشترک به ما و یک شرکت دیگر بدهند که باز هم موافقت نکردند و ما ناچار شدیم حق پخش را به شرکتی واگذار کنیم که خودش مجوز صداوسیما را داشته است.»
خاموشیان: قرارداد موسسه فراکاو با صداوسیما تمام شده
فدراسیون فوتبال با بیان اینکه شرکت‌کنندگان در مزایده حق پخش اینترنتی مجوز صداوسیما را داشته‌اند، خود را از پاسخگویی درباره صداوسیما راحت کرده است.
با این حال اما خوب یا بد، نمی‌‎توان تاثیر صداوسیما بر این قرارداد و درآمد فدراسیون فوتبال از پخش اینترنتی مسابقات را نادیده گرفت! صداوسیما مشکلی با واگذاری حق پخش اینترنتی مسابقات فوتبال به موسسه فرهنگی دیجیتال رسانه‌گستر فراکاو ندارد؟ مجوز این سایت و شرکت در حال حاضر مورد تایید صداوسیما هست؟
محمد مهدی خاموشیان، مدیرکل راهبری اپراتورها در معاونت فضای مجازی سازمان صداوسیما که مسوولیت پیگیری آی‌پی‌تی‌وی‌ها را برعهده دارد در این رابطه می‌گوید: ظاهرا چند روز پیش جواب این مزایده اعلام شده است.
مکاتبه‎ای از سوی فدراسیون فوتبال با صداوسیما انجام شد، اما ما به فدراسیون فوتبال اعلام کردیم که فعلا برای اعلام نام برنده مزایده و خبر واگذاری پخش اینترنتی به این شرکت دست نگه دارند.» خاموشیان درباره دلیل تاکید صداوسیما توضیح می‌دهد: «قرارداد برنده مزایده با سازمان صداوسیما تمام شده است و هنوز قرارداد تازه‌ای منعقد نشده. به همین دلیل ما از فدراسیون خواسته بودیم که برای اعلام این موضوع صبر کنند.»
فدراسیون فوتبال: ادعای صداوسیما صحت ندارد
چرا فدراسیون فوتبال باوجود تاکید سازمان صداوسیما، باز هم اقدام به انتشار خبر و اعلام نام برنده مزایده کرده است؟ آن هم در شرایطی که قرارداد این شرکت با صداوسیما تمام شده و عقد قرارداد جدید ممکن است با مشکل همراه باشد. صادق درودگر، رییس سازمان اقتصادی فدراسیون فوتبال در پاسخ به این سوال می‌گوید: «این‌طور نیست و این ادعا صحت ندارد.»
با این شرایط بعید نیست که حق پخش اینترنتی مسابقات فوتبال هم مثل VAR و تجهیز ورزشگاه‌ها به دوربین‌های چهره‌زن، در حد همین خبر اولیه باقی بماند و به بهره‌برداری نهایی نرسد یا در بلاتکلیفی بماند. باشگاه‌های فوتبال سال‌هاست که بابت نرسیدن به حقوق درآمدزایی‌شان در زمینه‌های مختلف گله‌مند هستند و این موضوع هر فصل تکرار می‌شود. با این اوصاف باید دید که باشگاه‌ها پس از واگذاری حق تولید محتوای فوتبال در فضای مجازی و دیجیتال به حقوق‌شان می‌رسند یا اتفاقات دیگری در انتظار این قرارداد است.