تدارک گرانی

گروه بازرگانی- درست در زمانی که دامداران مشکل انباشت دام دارند، عده‌ای با حضور در میادین عرضه دام با بازاربازی مهندسی شده در حال تدارک زمینه‌های گران کردن قیمت دام زنده و به تبع آن گوشت قرمز در روزهای پایان سال هستند. مدت‌هاست که متولیان تولید دام کشور از افزایش عرضه و تولید مازاد در کشور خبر می‌دهند و حتی بارها در این خصوص درخواست صادرات کرده‌اند اما این روزها شاهد این هستیم که عده‌ای سودجو به دنبال القای کمبود دام زنده و فراهم کردن زمینه‌های لازم برای افزایش قیمت هر چه بیشتر گوشت در زمان افزایش تقاضا هستند. این در حالی است که همین حالا نیز قیمت گوشت در بازار افزایشی است و فعالیت دلالان و سودجویان در این حوزه اجازه کاهش قیمت‌ها را نداده است. در این میان شاهد این هستیم که به دلیل ممنوعیت صادرات قانونی و افزایش قاچاق غیرقانونی دام زنده از مرزهای کشور، عده زیادی از فعالان اقتصادی و مصرف‌کنندگان متضرر می‌شوند و در مقابل دلالان و منفعت‌طلبان، سود قاچاق و آشفتگی بازار داخلی را به جیب می‌زنند.
القای کمبود عرضه دام
در چنین شرایطی، بررسی‌های میدانی از میادین عرضه دام زنده نشان از فعالیت عده‌ای سودجو دارد که با حضور در این میادین در حال تدارک زمینه‌های تلقین کمبود عرضه دام و بالا بردن قیمت دام زنده هستند. در واقع افزایش قیمت دام در میادین عرضه دام زنده به معنی افزایش قیمت گوشت قرمز در بازار و افزایش بیشتر فاصله قیمتی خرید دام از دامدار تا سفره مصرف‌کننده است.
در حال حاضر یکی از ترفندهای سودجویان القای کمبود عرضه دام در روزهای پایانی سال است. در همین خصوص حسین رحمتی از فعالان باسابقه خرید و فروش دام در یکی از میادین اصلی عرضه دام زنده تهران درباره حضور این افراد گفت: در چند سال اخیر با افزایش بی‌سابقه قیمت گوشت قرمز، در یک تا دو ماه آخر سال شاهد حضور افرادی تازه‌وارد به میادین عرضه دام زنده هستیم تا از التهاب روزهای پایانی سال به نفع خود استفاده کنند و سود بی‌زحمت به دست آورند.
وی ادامه داد: این افراد دام را از تولیدکننده ارزان می‌خرند و پس از کشتار لاشه را با فاصله قیمتی بالاتر به بازار عرضه می‌کنند. رحمتی افزود: این افراد حتی از فضای مجازی برای تاثیر بیشتر بر مسیر بازار استفاده و در شبکه‌های اجتماعی شایعه‌سازی می‌کنند.
حضور دلالان تازه‌وارد
این در حالی است که طبق گزارشات مرکز آمار فقط در دام سبک در بهار امسال، تعداد ۹/۲ میلیون راس گوسفند و بره و ۹۷۷ هزار راس بز و بزغاله توسط دامداری‌های کشور پروار شده است که نسبت به فصل زمستان سال گذشته، به ترتیب ۷/۵۰ و ۵/۴۴ درصد افزایش یافته است.
در این رابطه همچنین منصور پوریان رییس شورای تامین دام کشور درباره حضور دلالان تازه‌وارد در میدان عرضه دام زنده در ماه‌های پایانی سال اظهار کرد: این افراد بازاربازی مهندسی‌شده‌ای را برای افزایش قیمت گوشت قرمز به راه انداخته‌اند. وی ادامه داد: آنها برای سود بیشتر حاضر به قربانی کردن دامداران با فضاسازی و شایعه‌سازی هستند.
پوریان افزود: تلاش این افراد برای تلقین کمبود و کاهش عرضه دام در حالی است که تولید دام زنده در سطح بسیار بالایی در حال انجام است و حتی با مازاد تولید نیز روبه‌رو هستیم. وی جمعیت دام سنگین آماده کشتار در کشور را تا ۳۰۰ هزار راس و دام سبک آماده کشتار را تا ۵/۴ میلیون راس اعلام کرد.
پوریان یادآور شد: همچنین بیش از ۵۰ هزار تن گوشت منجمد در انبار بخش دولتی و خصوصی وجود دارد که آماده عرضه در بازار شب عید است.
به گفته پوریان، در حال حاضر بخش خصوصی گوشت‌های تولید داخل را با قیمت ۸۵ تومان به صورت عمده عرضه می‌کند.
وی با اشاره به بسته ماندن مراکز پرمصرف به دلیل شیوع ویروس کرونا تاکید کرد: اگر فرض را بر باز شدن مراکز پرمصرف بگذاریم نیز تنها با ذخایر شرکت پشتیبانی امور دام که حدود ۲۰ هزار تن گوشت منجمد است می‌توان نیاز بازار را تامین کرد.
پوریان بر اساس موارد ذکر شده نتیجه گرفت: بنا بر دلایل ذکر شده هیچ توجیهی برای گران شدن گوشت قرمز در روزهای پایانی سال وجود ندارد.
زمان ازسرگیری صادرات قانونی دام است
تلاش برخی سودجویان برای افزایش هر چه بیشتر قیمت گوشت در روزهای پایانی سال در حالی است که تولیدکنندگان با مشکل انباشت دام به دلیل مازاد تولید روبه‌رو هستند و بر ازسرگیری صادرات دام اصرار دارند. نکته قابل تامل اینکه صادرات دام از مجاری قانونی اگرچه ممنوع است اما مدت‌هاست که با پدیده‌ای با عنوان قاچاق معکوس و خروج دام از کشور از راه‌های غیرقانونی مواجه هستیم که ضرر تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان و سود عده‌ای فرصت‌طلب را به دنبال دارد و به برند دام صادراتی ایران لطمه جدی وارد می‌کند.
در همین راستا کیوان کاشفی عضو هیات‌رییسه اتاق ایران با اشاره به تبعات قاچاق دام زنده، درباره لزوم ازسرگیری صادرات دام از مجاری قانونی، گفت: باید تحلیل مناسبی درباره لزوم صادرات دام زنده، پیامدهای قاچاق دام و همچنین رابطه صادرات دام و بازار گوشت قرمز داخلی به دولت و دستگاه‌های مسوول ارائه و نظر مساعد آنها جلب شود.
عضو هیات‌رییسه اتاق ایران با اشاره به وضعیت تولید دام و بازار گوشت داخلی به ایلنا گفت: به نظر می‌رسد وقت آن رسیده که صادرات دام زنده از سر گرفته شود.
کاشفی در جلسه کمیسیون کشاورزی اتاق کرمانشاه با بیان اینکه نظر بسیاری از مسوولان برای برقراری صادرات دام سبک زنده مثبت است، افزود: در تحلیلی باید به مواردی مانند سهم دام صادراتی از تولید دام و بازار گوشت قرمز کشور پرداخته شود تا این شفاف‌سازی صورت گیرد که صادرات دام تاثیر چندانی بر قیمت بازار داخل نخواهد داشت.
وی بر لزوم تعیین تعرفه مشخص برای صادرات دام زنده هم تاکید کرد به‌گونه‌ای که هم دولت به حقوق خود برسد و هم سود مناسبی عاید صادرکنندگان شود. رییس اتاق کرمانشاه خاطرنشان کرد: بعد از تعیین تکلیف این موارد، نامه‌ای از طریق مسوولان ارشد استان کرمانشاه برای وزرای مربوطه شامل وزارت صنعت و جهاد کشاورزی برای پیگیری موضوع ارسال خواهد شد.
کاشفی اشاره‌ای هم به پیامدهای قاچاق دام زنده داشت و عنوان کرد: عدم کنترل کیفیت و بهداشت دام‌های خروجی موضوع مهمی است که به برند دام صادراتی ایران صدمه جدی می‌زند.
رواج قاچاق
عضو هیات‌رییسه اتاق ایران خروج دام مولد از کشور، تضییع حقوق دولت و توسعه فعالیت‌های تجاری غیرقانونی در قالب قاچاق را از دیگر پیامدهای ممنوعیت صادرات قانونی دام زنده و رواج قاچاق آن برشمرد.
در ادامه داریوش پناهی دبیر اتاق کرمانشاه از وجود ۹۷/۲ میلیون راس دام سبک و ۲۹۶ هزار راس دام سنگین در کرمانشاه تا پایان سال گذشته خبر داد و گفت: سهم ۸/۳ درصدی از دام سبک و ۳/۳ درصدی از دام سنگین کشور را داریم.او میزان تولید گوشت قرمز استان را ۳۶ هزار تن و مصرف آن را نیز ۲۶ هزار تن اعلام کرد و افزود: اما در کل کشور با کمبود نزدیک به ۱۵۰ هزار تنی گوشت قرمز مواجه‌ایم که تقریبا معادل همین میزان در سال ۱۳۹۷ وارد شده است.
دبیر کل اتاق کرمانشاه قیمت کنونی هر کیلو دام سبک در میادین دام استان را نیز حدود ۵۰ تا ۵۲ هزار تومان و قیمت مصرف‌کننده آن را ۱۱۵ تا ۱۳۰ هزار تومان اعلام کرد.پناهی همچنین گفت: بر اساس تحلیلی که انجام دادیم سود ارسال دام به کشورهای حاشیه خلیج‌فارس حدود ۸۰۰ هزار تومان برای هر جفت راس دام است. او تاکید کرد: در برابر این سود نه‌چندان زیاد با پیامدهایی مانند خروج دام مولد، عدم رعایت موازین بهداشتی، از دست رفتن حقوق دولت و… مواجه‌ایم که باید جلوی آن گرفته شود.