تداوم جهش بورس

«جهان‌صنعت» – شاخص کل بازار سرمایه در نیمه اسفند ماه، با لیدری سهام گروه پالایشی، رشدی ۳۲ هزار واحدی را تجربه کرد. بازار سهام چهارمین روز کاری هفته را با نیم‌نگاهی به رشد نرخ ارز در بازار غیررسمی صعودی آغاز کرد و رفته‌رفته بر تقاضای بازار نیز افزوده شد. اکثر سهام گروه پالایشی در روز گذشته در نزدیکی‌های صف خرید معامله شدند. در پایان معاملات دیروز شاخص کل بورس اوراق بهادار با رشدی ۳۲ هزار واحدی به ۲ میلیون و ۱۷۲ هزار واحد رسید. شاخص کل هم‌وزن با رشدی ۴ هزار واحدی به ارتفاع ۷۳۹ هزار واحد رسید. گفتنی است سه نماد «فولاد»، «شپنا» و «شبندر» در شاخص کل بورس و سه نماد «بپاس»، «هرمز» و «آریا» بیشترین تاثیر را در شاخص فرابورس داشته‌اند. دیروز «خودرو»، «شپنا» و «خگستر» سه نماد پرتراکنش بازار بورس و «آردینه»، «بیوتیک» و «فنر» سه نماد پرتراکنش در بازار فرابورس بودند.
ارزش معاملات خرد در بازار دیروز مورخ ۱۵ اسفندماه ۱۴۰۲، مبلغ ۶ هزار میلیارد میلیون تومان بود.
گفتنی است حقیقی‌ها در روز جاری حدود ۶۰۰ میلیارد تومان به بازار سهام تزریق کردند. در بازار دیروز ۲۳۹ نماد در محدوده مثبت و ۲۰۲ نماد در محدوده منفی و در بازار فرابورس ۱۸۲ نماد در محدوده مثبت و ۱۷۲ نماد در محدوده منفی معامله شدند.
تحلیل بازار سه‌شنبه
بازار سهام دیروز به مدد رشد گروه‌های صادرات‌محور احیا شد. به این ترتیب شاخص کل بورس بیش از ۳۰ هزار واحد بالا رفت و بازار سهام توانست دوباره پول حقیقی جذب کند.
دیروز بار دیگر ثبت سفارش فروش از سوی بازارگردان‌ها در کلیه نمادهای بازارهای اول، دوم و پایه فرابورس ممنوع اعلام شد. در همین حال، اعلام شد که دریافت مالیات علی‌الحساب دو درصدی از صادرات مواد خام و نیمه‌خام متوقف شده و اصل میزان عوارض پرداختی بعد از اینکه درآمد صادراتی برای صادرکنندگان حاصل شد، اخذ می‌شود.
این دو خبر توانست بازار سهام را که در ارزنده‌ترین حالت خود قرار گرفته، شارژ کند و شاخص‌های سهامی را بار دیگر در منطقه مثبت قرار دهد. در همین حال، ماندگاری دلار در کریدور ششم، سیگنال‌های مثبتی به‌ویژه برای گروه‌های صادراتی بازار سرمایه ارسال کرده است.
دیروز ۵۱ درصد از نمادهای بازار سهام در محدوده مثبت نوسان کردند و ۱۳۵ نماد منفی نیز در محدوده نوسان صفر تا یک معامله شدند. در این میان، گروه‌های صادرات‌محور نظیر فلزات اساسی، فرآورده‌های نفتی و گروه شیمیایی پیشتاز رشد بازار سهام بودند.
عملکرد شاخص‌ها
شاخص کل بورس تهران دیروز با جهش ۳۲ هزار و ۶۳ واحدی، معادل ۵/۱ درصد رشد کرد و در ارتفاع دو میلیون و ۱۷۲ هزار و ۲۲۸ واحد قرار گرفت. شاخص هم‌وزن نیز دیروز صعودی شد و با رشد سه هزار و ۹۷۳ واحدی، معادل ۵۴/۰ درصد بالا رفت تا در سطح ۷۳۹ هزار و ۷۵۶ واحد قرار گیرد.
حجم و ارزش معاملات خرد
اگرچه شاخص‌های بازار سهام دیروز مثبت شدند، اما حجم معاملات خرد نسبت به روز دوشنبه با کاهش مواجه بود و تا لحظه تنظیم این گزارش به ۱/۱۱ میلیارد برگه سهم رسید. ارزش معاملات خرد سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی هم دیروز ۶ هزار و ۷۱۷ میلیارد تومان بود.
ورود و خروج پول حقیقی
تراز پول حقیقی در سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی دیروز مثبت شد و به ۵۸۲ میلیارد تومان رسید. با این حال، صندوق‌های درآمد ثابت دیروز ۶۳۲ میلیارد تومان پول حقیقی از دست دادند.
صف‌های خرید و فروش بورس
در معاملات سه‌شنبه، ۴۶ نماد صف خرید داشتند و ۵۷ نماد با صف‌ فروش مواجه بودند. مجموع ارزش صف‌های خرید با افت ۱۶ درصدی نسبت به روز کاری قبل به ۸۷ میلیارد تومان کاهش یافت و مجموع ارزش صف‌های فروش نیز با افزایش ۲۷۹ درصدی به هزار و ۸۵ میلیارد تومان رسید.

اثر کمبود سرمایه گردش بر شرکت‌ها

علی‌اکبر نیکواقبال*-در حال حاضر بخشی از عملکرد شرکت‌های حاضر در بورس تحت تاثیر کمبود سرمایه در گردش قرار دارد که محصول تورم است، وقتی شرکت‌ها به دلیل کاهش ارزش پول ملی و تورم نسبت به سفارش قبل مواد اولیه کمتری می‌توانند خریداری کنند در چنین شرایطی تولید آنها آسیب می‌بیند.

بنابراین اگر بازار سهام جذابیت لازم را نداشته باشد سرمایه‌گذار هم نقدینگی خود را وارد این بازار نمی‌کند و به نوعی اقتصاد مولد نمی‌تواند از آن برای بهبود سرمایه در گردش و تولید استفاده کند. عامل اصلی و زمینه‌ساز حضور سرمایه‌گذاران در بازار سهام سودآوری شرکت‌هاست، در شرایطی که شرکت‌ها نتوانند سودآور باشند و بازدهی معاملات آنها منفی باشد خروج پول حقیقی از بازار سهام افزایش می‌یابد و در نهایت بخشی از سرمایه حقوقی‌ها هم در معاملات سهام به کار گرفته می‌شود که می‌تواند چالش‌برانگیز باشد. به طور کلی می‌توان گفت سیاست‌‌هایی که دولت بعد از کسری بودجه اجرا می‌کند به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم بر سرمایه‌گذاری و بازدهی دارایی‌‌های مردم تاثیر می‌گذارد. درواقع مهم‌ترین محرک بعد از کسری بودجه در اقتصاد تورم است. در این حالت گاهی دولت از آن برای افزایش ارزش دارایی‌‌های خود در بورس استفاده می‌کند، دقیقا مشابه اتفاقی که در سال ۱۳۹۹ رخ داد و بازار سرمایه بیش از ۵ برابر بازدهی داد، اما بعد از اینکه سهام شرکت‌‌های دولتی واگذار شد شاهد سقوط بورس بودیم و بعضی مواقع این تورم تنها منجر به رشد هزینه‌‌ها و کاهش حاشیه سود شرکت‌‌ها می‌شود. انتخاب اینکه تورم چه اثری بر اقتصاد کشور داشته باشد تا حدودی به سیاست‌‌های دولت برمی‌گردد، اما باید توجه داشت که دولت نمی‌تواند در بلندمدت تورم را سرکوب و اقتصاد را کنترل کند. به همین دلیل گاهی اثر تورم بعد از مدتی با تاخیر به صورت جهشی در بازار دارایی و سهام نمایان می‌شود.

*کارشناس بازار سرمایه