تردید بریتانیا

گروه سیاسی- سومین نشست اضطراری دولت انگلیس  هم درباره توقیف کشتی «استنا ایمپرو» در تنگه هرمز و به ریاست ترزا می ‌برگزار شد. از برگزاری نشست‌های متعدد و موازین متناقض مقامات این کشور راجع به توقیف نفتکش انگلیسی این‌طور به نظر می‌رسد که دولت این کشور در نوع واکنش به این حادثه در وضعیت بلاتکلیفی قرار دارد. گاهی سخن از حل موضوع به روش دیپلماتیک می‌گویند و گاهی از اتخاذ محدودیت‌های اقتصادی علیه تهران خبر می‌دهند. اما شکایت این کشور شورای امنیت سازمان ملل نشان از این دارد که دولت بریتانیا راه دیپلماتیک را برای حل اختلاف با تهران انتخاب نکرده است. در ادامه تنش‌زایی‌ کشورهای غربی در منطقه غرب آسیا، دولت انگلیس در نامه‌ای به شورای امنیت سازمان ملل ضمن مطرح کردن اتهامات بی‌اساس علیه جمهوری اسلامی ایران، مدعی شد که نیروهای ایرانی در آب‌های دریای عمان نفتکش آنها را توقیف کرده‌اند نه خلیج فارس.  فارغ از آن برگزاری نشست‌های اضطراری و جلسه وزیر خارجه انگلیس با همتایان آلمانی و فرانسوی خود نشان می‌دهد که تنش‌های موجود  بین دو کشور فراتر از موضوع کشتی است  و حتی می‌تواند خطر بازگشت تحریم‌های سازمان ملل و اتحادیه اروپا که در پی حصول برجام لغو شده بود به همراه داشته باشد. این موضوع با مواضع اتحادیه اروپا  در رابطه با توقف نفتکش انگلیسی محتمل به نظر می‌رسد. این اتحادیه در بیانیه‎ای مداخله‌جویانه می‌گوید ایران باید نفتکش توقیف‌شده انگلیسی را آزاد کند و این نشان از اتحاد کشورهای اروپایی دارد که با وجود دیپلماسی قوی ایران اما در واکنش به اقدام تلافی‌جویانه تهران قد علم کرده‌اند و رودرروی ایران ایستادند.

اما جرمی ‌هانت وزیر خارجه انگلیس که ریاست دو نشست قبلی بریتانیا درباره توقیف نفتکش را عهده‌دار بود، شنبه گذشته با صدور بیانیه‌ای ایران را به دلیل توقیف کشتی این کشور به اقدام غیرقانونی و تلافی‌جویانه متهم کرد و خواستار آزادی فوری کشتی و خدمه آن شد. او همچنین عنوان کرد که در پی تصمیم وزیر حمل‌و‌نقل انگلیس، سطح هشدار امنیتی در منطقه خلیج فارس به مرحله سوم ارتقا یافته است.

در این رابطه سخنگوی ترزا می نخست‌وزیر مستعفی انگلیس با غیرقانونی خواندن توقیف نفتکش انگلیسی در تنگه هرمز از ایران خواست تا این نفتکش توقف شده و کارکنان آن را فورا آزاد کنند.

اما واکنش‌های خارجی نسبت به توقف کشتی انگلیسی همچنان ادامه‌دار است.

وزیر مشاور عربستان در این رابطه در صفحه توئیتر خود نوشت: هرگونه آسیب رساندن به آزادی کشتیرانی بین‌المللی نقض قوانین بین‌المللی به شمار می‌رود. وی مدعی شد: ایران بداند که رفتار آنها و نقض قوانین بین‌المللی از جمله هدف قرار دادن کشتی‌های غیرنظامی و توقیف نفتکش انگلیس در خلیج‌فارس را نمی‌پذیریم. الجبیر همچنین مدعی شد که جامعه بین‌الملل باید با چنین اقداماتی مقابله کند.

وزارت خارجه لهستان نیز در واکنشی جانبدارانه خواستار آزادی فوری نفتکش انگلیسی توقیف‌شده در تنگه هرمز شد.

البته در این میان روسیه به حمایت از ایران پرداخت. سرگئی ریابکوف، معاون وزیر خارجه روسیه توضیحات ایران برای توقیف یک نفتکش انگلیسی را «بسیار قانع‌کننده‌تر» از توضیحات مقامات جبل‌الطارق و انگلیس درباره توقیف کشتی حامل سوخت ایران دانست. همچنین سخنگوی سفارت روسیه در تهران تایید کرد که خدمه روسی نفتکش «استنا ایمپرو» در سلامت کامل هستند و سفارت برای برقراری ارتباط با آنها تلاش می‌کند.

با وجود حمایت کشورها و اتحادیه اروپا از انگلیس اما تلاش دیپلماسی بریتانیا در جهت همراه کردن کشورها با مواضع خود ملموس است. وزیر خارجه انگلیس با همتایان آلمانی و فرانسوی خود درباره توقیف نفتکش انگلیسی توسط ایران باز هم رایزنی کرد.

دفتر‌ هانت در بیانیه‌ای اعلام کرد: هر دو وزیر با وزیر خارجه[جرمی‌ هانت] موافق بودند که تردد امن کشتی‌ها در تنگه هرمز، ضمن خودداری از هر گونه گسترش تنش، اولویت مهم برای کشورهای اروپایی است و آنها موافقت کردند که با ارتباط نزدیک و همکاری به این [هدف] دست پیدا کنند.

در نهایت نیروی دریایی بریتانیا نیز دیروز اعلام کرد یکی از کارهایی که در واکنش به توقیف نفتکش بریتانیایی از سوی ایران پیش خواهد گرفت، فرستادن یک زیردریایی هسته‌ای به خلیج فارس برای نگهبانی از کشتی‌های بریتانیایی در برابر ایران است.

اما واکنش‌ها در ایران نسبت به توقیف کشتی انگلیسی ادامه‌دار است.

علی ربیعی سخنگوی دولت در نشست خبری خود با اهالی رسانه در پاسخ به این پرسش که واکنش دولت در برابر سخنان مقامات انگلیسی درباره توقیف نفتکش چیست، اظهار کرد: مقایسه این دو توقیف نارواست، نفتکش انگلیسی در آب‌های ایران توقیف شده و ما فکر می‌کنیم وقتی انگلیسی‌ها نفتکش ما را توقیف می‌کنند انتظار داشته باشند که در برابر آن توقیف غیرقانونی که حتی اسپانیایی‌ها معتقدند در آب‌های آنان صورت گرفته، ما نیز به دنبال اغماض در آب‌های سرزمینی خودمان نباشیم.  تصمیم گرفتیم قوانین بین‌المللی را در آب‌های خودمان اجرا کنیم.سخنگوی دولت تاکید کرد: جالب است که تا کشتی انگلیسی یک تخلف حقوقی انجام داده و جمهوری اسلامی ایران برای امنیت منطقه با این کشتی برخورد می‌کند، برخی از کشورها برای رفع توقیف فوری این کشتی به ما درخواست می‌دهند. اتفاقا ما از این کشورها می‌خواهیم همین درخواست را به انگلستان اعلام کنند.

وی افزود: نفتکش انگلیسی برخلاف قوانین و مقررات دریانوردی، نخست دستگاه موقعیت‌یاب خود را خاموش کرده بود و به جای حرکت به سمت ورودی خلیج فارس در تنگه هرمز، از مسیر جنوبی وارد شده و به هشدارها و تذکرهای متعدد نیروهای ما توجه نکرده است. به همین دلیل معتقدیم مقایسه توقیف نفتکش حامل نفت ایران و کشتی انگلیسی یک خوانش نارواست که می‌خواهند تلافی از اقدام ناروای دیگری صورت بدهند.

ربیعی ادامه داد: البته معقتدیم از طرق دیپلماتیک هم می‌شود این موضوع را حل کرد ولی ما به منطق آمریکایی‌ها و انگلیسی‌ها عادت کرده‌ایم که خودشان رفتارهایی غیردوستانه و غیرقانونی انجام می‌دهند اما با واکنش قانونی نسبت به آن مشکل دارند.

سخنگوی دولت با بیان اینکه دنیا سال‌هاست به این موضوعات عادت کرده که یک کشور به زور تحریم‌هایی را اعلام می‌کند و به زور آن را پیگیری می‌کند، تصریح کرد: گروهی از کشورها تحریم‌هایی را اعلام می‌کنند و روی آن می‌ایستند و اعلام می‌کنند بقیه کشورها ملزم به اجرای آن تحریم‌ها هستند.

با این رویکرد ببینید چه هرج و مرج بین‌المللی رخ خواهد داد، هر گروهی از کشورها تحریمی یکجانبه را پایه‌ریزی می‌کنند و نظم و قاعده تجاری دنیا را براساس آن نظم اداره کنند.

همچنین خرازی رییس شورای راهبردی روابط خارجی کشورمان در رابطه با توقف کشتی انگلیسی توسط ایران و با بیان اینکه سیاست آمریکایی‌ها این است که انگلیس از اتحادیه اروپا جدا شود و اتحادیه اروپا نتواند به‌عنوان یک قدرت نقش خودش را ایفا کند، گفت: ما هیچ گاه به کشورهای دیگر تجاوز نکردیم اما در دفاع از تمامیت ارضی و حیثیت خودمان به هیچ وجه شوخی نداریم.