تردید سرمایه‌گذاران 

حمیدرضا صالحی*  – در ابتدا باید برای عرضه و فروش یک محصول زیرساخت‌های لازم ایجاد شود تا در میان راه با مشکل عدم عرضه مواجه نشوند چراکه سرمایه‌گذاری که قصد خرید یک محصول به ویژه نفت را جهت صادرات دارد قطعا با برنامه‌ریزی وارد می‌شود و این اطمینان را می‌خواهد که عرضه به طور دقیق و حساب‌‌شده انجام شود. ضرورت عرضه بنزین در بورس در چنین شرایطی که کشورهای دیگر به دلیل تحریم نمی‌توانند نفت ایران را بخرند بهترین فرصت برای فروش محصولات نفتی در بازار‌های جهانی است. اما باید این روند طوری ادامه داشته  باشد که سرمایه‌گذار و خریداران این محصول تردیدی برای حضور نداشته باشند. حمایت‌ها از بخش بالادستی باید به بخش‌های میان‌دستی و پایین‌دستی منتقل شود و باید ابزارهای توسعه تولید و عرضه محصولات پایین‌دستی همگی  در خدمت این صنعت قرار گیرند تا اینکه ارزش‌افزوده در صنعت پایین‌دستی جایگزین نفت صادراتی شود و دوم اینکه زمینه‌های تعادل‌بخشی به بازارهای داخلی و بین‌المللی فراهم شود. صنایع پایین‌دستی به دلیل نقدشوندگی سریع‌تر در بازارهای جهانی به فروش می‌رسد. این در حالی است که محصولات تولید داخلی بوده و مصرف داخلی نیز دارد، اما به جهت اینکه بیشترین سهم آن صادراتی است، این صادرات در بازارهای بین‌المللی به دلیل قیمت بالایی که دارد، زمینه را برای رانت فراهم می‌کند. صادرات بنزین از رینگ صادراتی اگر در قیمت‌گذاری و همچنین عرضه آن دقیق و کارشناسی شده عمل شود می‌تواند از بروز چنین رانت‌هایی جلوگیری کند. در هر صورت ادامه این مسیر یکی از موضوعاتی است که باید مد نظر قرار گیرد. تجربه نشان داده است که با توجه به نیاز ارزآوری به کشور و همچنین به منظور شفاف‌سازی در قیمت‌ها برخی از محصولات از طریق بازار سرمایه عرضه می‌شدند اما عمر این مسیر بسیار کوتاه بود و به دلیل چالش‌ها از ادامه عرضه منصرف می‌شدند. باید در قیمت‌گذاری و میزان عرضه حساسیت‌ها وجود داشته باشد تا از بروز آسیب‌های احتمالی به صنایع پایین‌دستی جلوگیری شود.

* دبیرکل فدراسیون صادرات انرژی