تسویه معاملات ارزی نفت‌خام در بورس

تسویه معاملات ارزی به عنوان یک اتفاق تازه در بازار سرمایه مراحل نهایی خود را طی می‌کند. در این ارتباط روز گذشته اعلام شد برای نخستین‌بار مکانیسم تسویه معاملات ارزی نفت‌خام در بازار سرمایه ایران مهیا شد تا گام بلندی برای معاملات بین‌المللی این محصول استراتژیک برداشته شود. به گزارش سنا، محمدرضا محسنی، مدیرعامل شرکت سپرده‌گذاری مرکزی افزود: در طول ماه‌های اخیر اقدامات گسترده‌ای جهت فراهم کردن زیرساخت‌های لازم برای معاملات بین‌المللی نفت‌خام در بورس انرژی آغاز شد که خوشبختانه هم‌اکنون شرایط برای معاملات این محصول فراهم شده است. وی خاطر نشان کرد: بانک توسعه صادرات ایران، نخستین بانکی خواهد بود که تسویه معاملات ارزی نفت‌خام را در بورس انرژی انجام خواهد داد. البته رایزنی‌ها برای افزایش تعداد بانک‌ها همچنان ادامه دارد. مدیرعامل سمات با بیان اینکه تسویه معاملات نفت‌خام در بورس انرژی با یورو انجام خواهد شد، گفت: شرکت سپرده‌گذاری مرکزی با ارسال نامه‌ای به شرکت ملی نفت ایران، آمادگی خود را برای آغاز این معاملات در بازار سرمایه اعلام کرده است که امیدواریم هرچه سریع‌تر فرآیند اجرایی این معاملات کلید بخورد. گفتنی است، ایده راه‌اندازی بورس نفت نخستین‌بار در اواخر دهه ۷۰ و در چارچوب سیاست‌های برنامه سوم توسعه کشور مطرح شد. هیات وزیران در سال ۸۶ ایجاد بورس نفت را به وزارت اقتصاد تکلیف کرد و به این ترتیب وزیر وقت اقتصاد که همزمان دبیر شورای عالی بورس نیز بود، سازمان بورس را موظف به واگذاری عرضه فرآورده‌های نفتی و محصولات پتروشیمی در بورس کالای ایران کرد. با وجود همه چالش‌ها ۲۲ تیرماه ۱۳۹۰ نفت‌خام با حضور معاون اول رییس‌جمهور روی تابلوی معاملات بورس کالا رفت اما در همان ابتدای کار با شکست مواجه شد چراکه نفت‌خام در این بازار طی ۹ مرحله دیگر عرضه شد که تنها در یک مرحله به فروش رفت. با شکست عرضه نفت‌خام، مسوولان وقت سازمان بورس و اوراق بهادار به فکر ایجاد بستر جدیدی برای عرضه نفت‌خام در بورس انرژی افتادند. تلاش‌ها برای ورود نفت و سایر حامل‌های انرژی به بازار سرمایه و تعیین قیمت این محصولات در بورس، اوایل سال ۱۳۹۰ شکل دیگری یافت و با تصمیم شورای عالی بورس و اوراق بهادار در خردادماه سال ۱۳۹۰، بورس انرژی به عنوان چهارمین بورس کشور به منظور عرضه محصولات و مشتقات نفتی، برق، گاز طبیعی، زغال‌سنگ و سایر حامل‌های انرژی شکل گرفت. نخستین محموله نفت‌خام ۱۷ فروردین‌ماه سال ۹۳ در رینگ داخلی بورس انرژی عرضه شد اما این معاملات به دلایل مختلف ادامه نیافت. اما این‌بار با پیگیری‌های مسوولان سازمان بورس، مدیران بورس انرژی، شرکت سپرده‌گذاری مرکزی، بانک توسعه صادرات و مساعدت شرکت ملی نفت ایران قرار است به زودی عرضه نفت‌خام صادراتی از طریق چهارمین بورس انجام شود تا طلسم عرضه این محصول در بازار سرمایه شکسته شود.