تشریح ۳ عامل در تغییر مسیر خرید هواپیماهای برجامی

فخریه‌کاشان با اشاره به تعهد ایرباس، بوئینگ و ای‌تی‌آر در قراردادهای فروش هواپیما به ایران به پایگاه وزارت راه گفت: بر اساس این قراردادها، شرکت‌های هواپیماساز تعهد کردند که بخشی از تامین مالی هواپیماهای جدید ایران را خودشان به عهده گیرند. بر این اساس، ای‌تی‌آر ۱۲ فروند، بوئینگ هشت فروند و ایرباس ۱۹ فروند از هواپیماهای فروخته شده به ایران را تامین مالی می‌کنند.
قائم‌مقام وزیر راه‌وشهرسازی از فاینانس به عنوان یکی دیگر از راه‌های تامین مالی ایران در قراردادهای خرید هواپیما یاد کرد و گفت: ما با یک شرکت فاینانس‌کننده قراردادی نهایی را پاراف کردیم و این به معنای آن است که کار در این حوزه نهایی شده و به محض تصمیم ایران، فاینانس به جریان می‌افتد.
به گفته فخریه‌کاشان، در چارچوب این توافق فاینانس ۴۲ فروند ایرباس، ۳۵ فروند بوئینگ و ۲۰ فروند‌ ای‌تی‌آر شامل تعهد شرکت طرف قرارداد با ایران می‌شود که منابع آن در نظر گرفته شده و کار در این حوزه نهایی است.
وی کمک ۳۳۰ میلیون دلاری صندوق توسعه ملی به خرید هواپیماهای جدید را منبع سوم تامین مالی ایران‌ایر دانست و توضیح داد: ساختاری که در چارچوب این قراردادها در نظر گرفته شده بود، به این ترتیب است که ایران ابتدا مبلغی را به عنوان پیش‌پرداخت در اختیار هواپیماساز قرار دهد و پس از آن بر اساس مدلی که تعریف شده، به تدریج درآمدها از محل پرواز هواپیماها به دست آمده و در چارچوب پرداخت‌های بعدی وارد حوزه اجرایی قرارداد شوند تا به این ترتیب ایران‌ایر بتواند از ۳۳۰ میلیون دلار پیش‌پرداخت ابتدایی به عنوان تنخواه استفاده کند و این مبلغ را همواره در گردش نگه دارد.
قائم‌مقام وزیر راه‌و‌شهرسازی با بیان اینکه در مسیر اجرای این مدل از پیش طراحی شده سه حادثه باعث شد ایران مسیر ابتدایی را متوقف کرده و به راهبردهای جدید فکر کند، تشریح کرد: نخستین اتفاق در این مسیر روی کار آمدن رییس‌جهور‌ جدید آمریکا بود. ترامپ در آغاز کار خود حرف‌های غیرقابل قبولی را مطرح کرد که نه‌تنها برای ما که برای طرف‌های اروپایی نیز پذیرفتنی نبود. اینکه کشوری که هم قدرت دارد و هم نفوذ، مسایلی را مطرح کند که در پس آنها عقل و منطق وجود ندارد، شاید در نگاه اول امکان توجه نکردن به آن وجود داشته باشد‌ اما در صورت اقدام این فرد برای تصمیم‌های جدید نیاز به آمادگی کامل ایران وجود دارد.
فخریه‌کاشان در تشریح دومین اتفاق به وجود آمده در مسیر قرارداد خرید هواپیما توضیح داد: پس از ورود نخستین فروند از هواپیماهای خریداری‌شده، با مسایل جدیدی روبه‌رو شدیم که پیش از آن امکان پیش‌بینی درباره‌شان وجود نداشت؛ مسایلی که در رفتار قطعه‌سازان، فروشندگان و ارائه‌کنندگان خدمات به ایران تاثیراتی جدی به وجود می‌آورد. این موضوعات قبل از روی کار آمدن ترامپ مطرح نبودند اما امروز نیاز به بررسی و پیگیری جدی آنها وجود دارد.
وی ادامه داد: معامله صورت‌گرفته میان ایران و شرکت‌های هواپیماساز بزرگ جهانی از چند نظر معامله‌ای تازه و منحصر به فرد بود که پیچیدگی‌های خاص خود را داشت و نتیجه آن، این شد که در جریان اجرای این قرارداد به مسایلی برخوردیم که حتی ایرباس و بوئینگ نیز آن را پیش‌بینی نمی‌کردند.