تشکیل وزارت بازرگانی در سایه

توسعه صادرات موضوعی است که با توجه به تشدید تحریم‌ها می‌تواند نقش مهمی در بهبود وضعیت اقتصادی کشور ایفا کند اما به گفته کارشناسان، در حال حاضر تجارت متولی خاصی ندارد و همین چالش باعث شده که وضعیت تجارت خارجی حال و روز خوشی نداشته باشد. در حالی که با تشکیل وزارتخانه‌ای مختص حوزه واردات و صادرات می‌توان تا حد زیادی به رشد و توسعه تجارت خارجی کمک کرد. این در حالی است که بیشتر نمایندگان مجلس مخالفت خود را با احیای مجدد وزارت بازرگانی اعلام کرده‌اند و دولت نیز همچنان در حال بررسی بیشتر این طرح است. اما در این میان به تازگی با تصمیم سران قوا تمامی وظایف بازرگانی  مربوط به محصولات کشاورزی که به وزارت جهاد کشاورزی سپرده شده بود، به وزارت صمت واگذار شد؛ موضوعی که باور برخی از  کارشناسان، معنی تشکیل وزارت بازرگانی در سایه را می‌دهد و عملا در حال حاضر وزارتخانه‌ای به اسم معاونت بازرگانی در دل وزارت صمت تشکیل شده است.بر همین اساس رییس کمیسیون کشاورزی اتاق تعاون ایران گفت: تجارت و واردات شیرین است و وقتی این شیرینی زیر دندان برخی مسوولان رفت، دیگر تولید را رها کردند. من به دوستان مجلس توصیه می‌کنم که فکری به حال ساز و کار تجارت کشور کنند. اکنون عملا وزارت بازرگانی در سایه تشکیل شده که به اسم قائم مقام بازرگانی وزیر صمت فعالیت می‌کند، در حالی که به مجلس هم پاسخگو نیست. در مجموع اگر مجلس به دنبال پیدا کردن پاسخگو برای بحث بازار و تجارت کشور است باید وزارت بازرگانی را احیا کند.ارسلان قاسمی گفت: منشأ اشتباه مجلس هشتم بود که وزارت بازرگانی را منحل کرد و از آن بدتر بخش واردات و صادرات که یک کار کاملا تخصصی است را به یک وزارتخانه مثل جهاد که هیچ‌گونه تخصصی در این حوزه ندارد، واگذار کرد. نتیجه این اقدام آن شد که در سال‌های اخیر به جای بحث تنظیم بازار چه در حوزه داخلی و چه در حوزه خارجی، رسیدگی و نظارت بر خرید و فروش فقط محلی برای توزیع رانت شد که آخرین آن ارز ۴۲۰۰ تومانی بود.

نیاز به فرمانده واحد

قاسمی با اشاره به بحران گوشت در ماه‌های اخیر گفت: آخرین اتفاق در حوزه تجارت و عدم مدیریت صحیح بازار بحث گوشت بود. مگر ارز این کالا ۴۲۰۰ تومانی نبود؟ مگر مسوولیت تنظیم و نظارت بر بازار بر عهده وزارت جهاد نبود؟ اما در نهایت قیمت گوشت به صد هزار تومان رسید و کشور بحرانی را فقط به سبب عدم حضور یک دستگاه تخصصی تولیدی در حوزه بازرگانی تجربه کرد.عضو اتاق تعاون ایران در خصوص تجارت خارجی گفت: در این حوزه نیز ما بازار بزرگی مانند روسیه را از دست دادیم و یا نتوانستیم در آن ورود کنیم، بحث تجارت یک کار تخصصی است. اکنون در حوزه واردات و صادرات دارو وزارت بهداشت هیچ نقشی ندارد و مدیریت آن به عهده بخش بازرگانی کشور است و اینکه وزارت جهاد به شدت به دنبال در اختیار گرفتن تجارت صنایع کشاورزی و غذایی بود به اعتقاد من به دلیل توزیع رانت بود! وی با بیان اینکه وزارت جهاد نه به تولید رسید و نه به بازرگانی گفت: باید توجه داشت که وزارت جهاد کشاورزی یک وزارتخانه تولیدی است همانطور که وزارت صنعت و معدن این گونه است. بر این اساس ساختار وزارت بازرگانی تحت هر اسمی دوباره باید احیا شود تا مسائل مربوط به تجارت، بازرگانی و بازرگانی خارجی یک جا متمرکز شود و یک فرمانده واحد داشته باشند. وی با اشاره به اقتصاد مقاومتی گفت: در بحث اقتصاد مقاومتی یکی از راه‌های برون‌رفت از رکود، صادرات است. اکنون کدام وزارتخانه به صورت تخصصی به این امر می‌رسد؟ فقط یک سازمان توسعه تجارت وجود دارد که بیشتر درگیر کارهای دولتی و نامه‌نگاری است و عملا کاری به بخش کشاورزی ندارد. هر چند خودش ادعای دیگری دارد اما موضوع این است که همه اختیارات در دست وزارت جهاد است.

بخش بازرگانی بی‌صاحب است

همچنین یکی از فعالان حوزه تجارت با تاکید بر اینکه تشکیل وزارتخانه جدید باید با نگاه حمایت از صادرات صورت گیرد، گفت:  اگر می‌خواهیم تشکیل وزارتخانه جدید به نفع صادرات کشور تمام شود، ‌باید قوانین حمایت از صادرات و مشوق‌های صادراتی مجددا درست تدوین شوند و از آن مهمتر، درست اجرا شوند.حمیدرضا نبی‌زاده با بیان اینکه حوزه تولید و صنعت مقوله‌ای کاملا جدا از تجارت است، گفت: ادغام دو وزارتخانه صنعت و بازرگانی در گذشته موجب شد بخش بازرگانی به معنای واقعی بی‌صاحب شود. بخش بازرگانی نمی‌دانست متولی آن کیست. به عنوان مثال در ماجرای افزایش نرخ ارز اعلام شد اولویت واردات با تولیدکننده و صنعتگران بود و تجار نمی‌توانستند واردات انجام دهند و در این حوزه با موانع متعددی روبه‌رو شدند.نبی‌زاده گفت: بخش صنعت هم در سال‌های پس از ادغام دو وزارتخانه واردکننده شد و تولیدکننده از خود پرسید چرا با سختی بسیار باید تولید کند و به دنبال واردات از کشورهای مختلف با قیمت پایین و زحمت کمتر رفت. گروه قطعات خودرو از جمله این موارد بود.