تصمیمات خارج از بورس، مشکل اصلی بازار سرمایه

عصر مالی- علیرضا عسگری مارانی- کارشناس بازار سرمایه- در خصوص روند شاخص بورس گفت: در زمان‌های نه‌چندان دور، حجم نقدینگی، حجم معاملات و زیر ساخت‌های بازار سرمایه شرایط دیگری داشت و شرایط امروز با گذشته قابل قیاس نیست. وی ادامه داد: اصلی‌ترین سوال برای همه، این است که در شرایط تورمی چگونه ارزش دارایی خود را حفظ کنند؟ در اقتصادی که بازار‌ها و فرصت‌های مختلف سرمایه‌گذاری زیادی وجود دارد، آیا بازار سرمایه گزینه مناسبی برای سرمایه‌گذاری هست یا خیر؟ عسگری‌مارانی افزود: برای سنجش سطح ریسک سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه باید نسبت P بر E و ارزش جایگزینی شرکت‌ها را تحلیل کرد. صورت‌های مالی شش ماهه، گزارش‌های تولید و فروش و دارایی شرکت‌ها نشان می‌دهد خیلی از P بر E‌های بازار منطق دارد و برخی از سهام در کف قیمتی هستند. این کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه در حال حاضر بورس نسبت به سایر بازار‌های دیگر مانند ارز، طلا، خودرو و مسکن از شرایط بهتری برای سرمایه‌گذاری برخوردار است، افزود: بورس آینه تمام‌نمای اقتصاد است. تصمیماتی که در پیکره اقتصاد کشور گرفته می‌شود در قیمت سهم و در شرایط یک صنعت متبلور می‌شود و جامعه سرمایه‌گذار، کارشناسان و تحلیلگران به آن نگاه می‌کنند. وی ادامه داد: ما بیشتر از این بخش‌ها آسیب می‌بینیم و لطمه می‌خوریم. وقتی نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که افت و خیز از عرضه پالایشگاهی‌ها و دارادوم شروع شد، بحث‌های مختلفی که در خصوص عرضه شدن یا نشدن دارادوم مطرح شد، بازار را در ابهام فرو برد! این موضوع ارتباطی با شرایط اقتصاد و عملکرد شرکت‌های بورسی فعال در صنعت پالایش نداشت.
اولین ابهام را مردم در این نوع از سیاستگذاری‌ها و تصمیم‌ها دیدند و انتظار و توقعی که بازار و مردم و سرمایه‌گذاران از سیاست‌های دولت داشتند، محقق نشد. عسگری‌مارانی افزود: سرمایه‌گذاران شرایط صنعت پالایشگاهی را به سایر صنایع تعمیم دادند. به صنعت خودرو نگاه کردند، سیاست این بود که با قرعه‌کشی خودرو تحویل بدهند! شما تاثیر این اتفاق را در قیمت سهم می‌بینید، خیلی هم ساده و شفاف! و این شرایط در صنعت خودرو و تمام صنایع جانبی‌اش خود را نشان داد.
این کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه تاثیر تصمیمات غلط و آثار قیمت‌گذاری دستوری با سرعت در بورس نمایان می‌شود، افزود: در صنعت سیمان همین بحث جریان داشت و قیمت غیرمنصفانه برای مازاد تولید تعیین شد. قیمت باید بر اساس تورم و هزینه تعیین شود. چرا باید در یک صنعت با یک صورتجلسه قیمت تعیین شود؟ به بهانه اینکه می‌خواهیم قیمت ملک بالا نرود! دیدیم بعد از این تصمیم قیمت ملک رفتار اقتصادی خود را در پیش گرفت. در ماجرای مرغ و تخم‌مرغ هم همین روند اتفاق افتاد. قیمت‌گذاری دستوری مانع تداوم فعالیت بنگاه است و شرایط بدتر می‌شود. وی با بیان اینکه در بازار سرمایه، دارایی جامعه با امید به آینده و ارزش درآمد‌های آتی، تبدیل به سهام می‌شود، افزود: بنابراین ما در بورس مشکلی نداریم. مشکل تصمیماتی است که خارج از بورس اتخاذ می‌شود و روی قیمت سهام تاثیر می‌گذارد.
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: اینکه بگوییم سازمان بورس مقصر است یا در بازار سرمایه اختلال وجود دارد منطقی نیست. البته به بعضی از قوانین و مقررات نقد وارد است که به هر حال باید اصلاح شود. اما اصل ماجرا به بازار سرمایه مربوط نیست. عسگری‌مارانی در پاسخ به این سوال که در آن‌سو، اما جامعه آسیب‌پذیر هم داریم و این رسالت و وظیفه دولت است که با سیاستگذاری بازار را تنظیم کند؟ گفت: شما به عنوان یک مصرف‌کننده یا به عنوان یک سهامدار به قضیه نگاه می‌کنید؟ با توجه به سوالی که کردید، من می‌گویم شما حق ندارید حقوق ذینفعان را جابه جا کنید. ذی‌نفعی که تولید می‌کند، سهامدار و فردی که مصرف می‌کند متفاوت هستند. ما نمی‌توانیم قانونا و شرعا حقوق ذی‌نفعان را جابه‌جا کنیم. در مورد این موضوع فکر کنیم! یک ذی‌نفع سهامدار و یک ذی‌نفع مصرف‌کننده است. وی افزود: اگر دولت نمی‌خواهد قیمت کالا و خدمات افزایش داشته باشد و بگوید می‌خواهم تخفیف بدهم و منافع مصرف‌کننده را در نظر بگیرم، این تخفیف باید از جیب دولت پرداخت شود نه از جیب ذی‌نفع تولید‌کننده و هرگونه دستکاری کردن قیمت در کل اقتصاد کشور عوارض به همراه دارد.
این کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه بازار باید طبیعت خود را داشته باشد، افزود: بازگردیم به بحث بازار سرمایه؛ در حال حاضر بازار سرمایه یک مأمن امن و مناسب برای پس‌انداز‌های مردم است، خصوصا با P بر E‌های فعلی شرایط بورس خیلی بهتر از مسکن، دلار، طلا، سکه و خودرو است بنابراین به نظر می‌رسد بورس همچنان بهترین گزینه برای سرمایه‌گذاری است.